İnflamasyon Patogenezi

İnflamasyon; doku hasarı, fiziksel, kimyasal, biyolojik etmenler veya immünolojik düzensizliklere karşı konakçı dokunun damar, bağışıklık hücreleri ve kimyasal mediyatörlerle verdiği koruyucu bir yanıttır. Süresine ve baskın hücre tipine göre akut ve kronik olarak ikiye ayrılır. Dakikalar içinde başlayan akut inflamasyonda nötrofiller ana roldedir; damarlarda vazokonstriksiyonu takiben vazodilatasyon, artan geçirgenlik ve staz gelişerek dokuya proteinden zengin eksüda ve lökosit göçü (marjinasyon, yuvarlanma, adezyon, diapedes) gerçekleşir. Akut süreç rubor, calor, tumor, dolor ve fonksiyon kaybı belirtileriyle karakterizedir. Bölgeye ulaşan fagositler (nötrofil ve makrofajlar), opsonize patojenleri reseptörleriyle tanıyıp fagozom oluşturarak hücre içine alır; ardından oksijene bağımlı (oksidatif patlama, NADPH oksidaz) veya oksijenden bağımsız (katelisidin, defensin, lizozomal enzimler) mekanizmalarla bunları yok eder. Akut yanıtın yetersiz kaldığı durumlarda, haftalar veya yıllar sürebilen, doku yıkımı ile onarımın eş zamanlı ilerlediği kronik inflamasyon başlar. Burada ana hücreler makrofajlar, lenfositler, eozinofiller ve plazma hücreleridir. Klasik (M1) makrofajlar proinflamatuar sitokinlerle patojen öldürme ve doku yıkımına yol açarken, alternatif (M2) makrofajlar anti-inflamatuar sitokinler ve büyüme faktörleriyle doku tamiri ve neovaskülarizasyonu sağlar. Kronik inflamasyon, spesifik olmayan veya granülom (epiteloid hücreler ve Langans/yabancı cisim dev hücreleri birikimi) oluşumuyla seyreden spesifik (granülomatöz) tipte sınıflandırılır.

Inflammation is a host response involving blood vessels, immune cells, and chemical mediators against tissue damage, physical, chemical, biological agents, or immunological disorders. It is divided into acute and chronic based on duration and predominant cell types. In acute inflammation, which begins within minutes, neutrophils act as primary defense cells; vessels undergo vasoconstriction followed by vasodilation, increased permeability, and stasis, leading to exudation of protein-rich fluid and leukocyte migration (margination, rolling, adhesion, diapedesis) into the damaged tissue. This process exhibits five cardinal signs: rubor, calor, tumor, dolor, and loss of function. Phagocytes (neutrophils and macrophages) recognize opsonized pathogens via receptors, engulf them to form phagosomes, and eliminate them through oxygen-dependent (oxidative burst, NADPH oxidase) or oxygen-independent (cathelicidin, defensins, lysosomal enzymes) mechanisms. When acute responses fail, chronic inflammation ensues, lasting weeks to years, characterized by simultaneous tissue destruction and repair attempts. The primary cells involved are macrophages, lymphocytes, eosinophils, and plasma cells. Classically activated (M1) macrophages produce proinflammatory cytokines inducing tissue destruction, whereas alternatively activated (M2) macrophages release anti-inflammatory cytokines and growth factors to mediate tissue repair and neovascularization. Chronic inflammation is histologically classified as non-specific or specific (granulomatous) inflammation, the latter characterized by granulomas containing epithelioid cells and multinucleated giant cells like Langhans or foreign body giant cells.