COVID-19 Pandemi Sürecinde Adli Tıp Çalışmalarının Toplumsal Kazanımları
Özet
COVID-19 Pandemisinin neden olduğu halk sağlığı sorunları ile mücadele uluslararası iş birliği ile yürütülmüştür. Bu mücadelede Adli Tıp Kurumu (ATK) da önemli roller üstlenmiştir. Derlemede, pandemi döneminde ölü muayenesi ve otopsi işlemleri için alınan tedbir ve düzenlemelerin, halk sağlığının korunmasına yönelik etkileri ele alınmıştır. Pandemi sürecinde (2020-2023) alınan ilave tedbirler, ATK uygulama prosedürleri, ilgili kurumlara ait mevzuat ve güncel literatür ile birlikte ele alınmış ve saha uygulamaları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Yetkili kurumlarca oluşturulacak benzeri yaklaşım ve algoritmaların, yaşanması muhtemel salgınlarda halk sağlığının korunmasında önem arz edecektir. ATK’da alınan önlemler sayesinde ölü muayenesi ya da otopsi esnasında herhangi bulaşma olmamasının bunun için güzel bir örnek olacağı düşüncesindeyiz.
An international cooperation requirement has arisen to combat the public health problems caused by the COVID-19 Pandemic. The Council of Forensic Medicine (ATK) also played an important role in this struggle. In the review, the measures and regulations taken for the examination of the dead and autopsy studies during the pandemic period were included, and it was aimed to discuss their effects on the protection of public health. Additional measures taken during the pandemic process (2020-2023), ATK implementation procedures, legislation of relevant institutions and current literature were discussed and evaluated within the framework of field practices. Similar approaches and algorithms to be created by authorized institutions will be important in protecting public health in possible epidemics. We think that the absence of any contamination during the corpse examination or autopsy, thanks to the precautions taken in the ATK, will be a good example for this.
Referanslar
Yıldız Y, Telatar TG, Baykal M, Aykanat Yurtsever, B İlknur Yıldız E COVID-19 Pandemisi Döneminde Aşı Reddinin değerlendirilmesi Yıl 2021, Cilt: 11 Sayı: 2 S:200-205
Dökmeci AH, Çavlan B. Biyolojik Silah; Biyolojik Savaşlar, Pandemiler Ve Covid-19. Ejons Uluslararası Dergisi, (2020). 4 (16), 841–859.
Arslan MN, Büyük Y, Ziyade N. ve ark. İstanbul'da Kovid-19 Otopsileri. Ir J Med Sci (2022) 191 S:529–541.
Motawea, AM, Omar, S. Yasin, R. COVID-19 Imaging of COVID-19 simulators Egyptian J Radiol Nucl Med (2021) 52, 4.
Calabrese, F, Pezzuto, F. Fortarezza, F. Et al, Pulmonary pathology and COVID-19: lessons from autopsy. The experience of European Pulmonary Pathologists Virchows Arch 477 S: ,359–372 (2020).
D'Onofrio V et al. Studying the clinical, radiological, histological, microbiological, and immunological evolution during the diferent COVID 19 disease stages using minimal invasive autopsy Scientifc Reports | (2022) 12:1360
Kant A, Aydın E, Kılıç Yılmaz H, Yılmaz G Covıd-19 Hastalarında Kardiyak Troponin-I’nın Cinsiyet İlişkili Prognostik Değeri Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2021;23(1):125-131
Bülbül G, Akçay D, Yumuk Elif, Çağaptay S, Emecen SB, Anar FS, Sarığlu S, COVID-19 Postmortem ve Otopsi Bulguları, DEU Tıp Derg 2021;35 (Özel Sayı 1) S:93-102
Hammoud H, Bendari A, Bendari T, Bougmiza I. Histopathological Findings in COVID‐19 Cases: A Systematic Review. medRxiv. Published online 2020.
Göçeoğlu ÜÜ ve ark. Covid-19 Enfeksiyonu, Postmortem Süreç ve Defin İşlemleri. Adli Tıp Bülteni, 2020; 25 Özel Sayı S: 18-27
Emiral E, Cantürk N. Covid-19 Infection and Forensic Medicine Turkiye Klinikleri J Foren Sci Leg Med. 2020;17(3) S:282-91
Feng He, Yu Deng, Weina Li, Coronavirus disease 2019: What we know? 2020 Jul;92(7):719-725. Special Issue on Novel Coronavirus (2019-nCoV or SARS-CoV-2) and respiratory disease (COVID-19) infection: Part-IV
Han, Y, Yang, H. The transmission and diagnosis of 2019 novel coronavirus infection disease (COVID-19): A Chinese perspective J Med Virol. 2020; 92 S: 639-644
Göçeoğlu ÜÜ, Yıldırım SB, Ekinci E, Balcı Y. Covid-19 Enfeksiyonu, Postmortem Süreç ve Defin İşlemleri Adli Tıp Bülteni, 2020; 25 Özel Sayı S:18-27
Ketenci HÇ Hekimlik uygulamalarında Kırmızı Bayraklar, Ankara Nobel Tıp Kitabevleri, 2023, Ölü Muayenesi ve Adli otopsi Ed; Eroğlu SE, S:150-152
Tunçez FT, Yeşiltepe G, Karabulut U, Tokdemir M. İzmir’de COVID-19 Pandemisi Öncesinde ve Sonrasında Yapılan Tüm Adli Otopsilerin Retrospektif Olarak Değerlen dirilmesi ve Karşılaştırılması Adli Tıp Bülteni 2023;28(2):105-111
Kafadar H, Kafadar S. Virtopside yapay zekânın kullanımı. Hardalaç F, Serhatlıoğlu S, editörler. Yapay Zekâ Teknikleri ve Radyolojide Uygulanması. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2020. S; 58-63.
Çelik M, Beyaztaş FY, Virtopsinin adli otopsideki yeri ve önemi, Yıl: 2012 Cilt: 26 Sayı: 2 S: 124 – 133
Kanchan T, Saraf A, Krishan K, Misra S. The advantages of virtopsy during the Covid-19 pandemic. Medico-Legal Journal. 2020;88(1_suppl):55-56.
Li R, Yin K, Zhang K, et al. Application Prospects of Virtual Autopsy in Forensic Pathological Investigations on COVID-19. Fa yi xue za zhi. 2020 Apr;36(2):149-156.
Filograna L, Manenti G, Grassi S et al. Virtual autopsy in SARS-CoV-2 breakthrough infection: a case report Forensic Imaging 30 (2022) 200520
Vaishnav D, Yogender S. Bansal B, Vanshika A, Mandal D, Murali G. Rao E Virtual Autopsy in COVID 19 Positive Sudden Death of a Young Adult Male; A Forensic Case Report Forensic Imaging 28 (2022) 200488
Cansever ÖM, Sav A. Sanal Otopsi-Virtopsi. Editör: Kutlu AK,. Otopsinin Tıp Eğitiminde ve Patoloji Eğitimindeki Yeri. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2022. S:54-60.
COVID-19 Tanısı ile Ölenlerde Morg ve Defin Hizmetlerine Yönelik Alınacak Tedbir ve Önlemler. 09/09/2023 tarihinde https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66343/morg-ve-defin-hizmetleri.html adresinden ulaşılmıştır.
