Sağ Hemisfer Hasarı: Dil ve Konuşma Terapisi Perspektifinden Klinik Yönetim, Değerlendirme ve Terapi

Yazarlar

İbrahim Can Yaşa

Referanslar

UR. Right hemisphere damage. (Çevrimiçi). https://www.urmc.rochester.edu/ear-nose-throat/speech-pathology/our-services/rhd.aspx#:~:text=Speech%2DLanguage%20Pathology%20Evaluation%20%26%20Therapy&text=Treatment%20plans%20are%20developed%20collaboratively,language%20and%20executive%20function%20abi. Erişim: [20 Eylül 2023]

Şahin H. Sağ hemisfer öğrenme bozukluğu olarak sosyal fobi [Yayınlanmamış Tıpta Uzmanlık Tezi]. 1999, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi, İstanbul.

Damasio A, Damasio H, Van Hoesen G. Prosopagnosia: anatomic basis and behavioral mechanisms. Neurology. 1982; 32(4):331-341.

Mesulam M. Principles of behavioral neurology. 2000;1-70.

Novon D. Forest before trees: the precedence of global features in visual perception. Cognitive Psychology. 1977;9(3):353-383.

Benton A. Exploring the history of neuropsychology. Oxford:Oxford University Press; 2000.

Trimble M. John Hughlings Jackson. Revue Neurologique. 2018;174(10):738.

Wapner W, Hamby S, Gardner H. The role of the right hemisphere in the apprehension of complex linguistic materials. Brain and Language. 1981;14(1):15-33.

Shields J. Semantic-pragmatic disorder: a right hemisphere syndrom. British Journal of Disorders of Communication. 1991; 26(3): 383-392.

Toğram B. Sağ hemisfer hasarlarında görülen iletişim sorunları. (Çevrimiçi). https://www.rehabilitasyon.com/makale/SAG_HEMISFER_HASARLARINDA_GORULEN_ILETISIM_SORUNLARI-998. Erişim: [20 Eylül 2023]

Hirst W, LeDoux L, Stein S. Constraints on the processing of indirect speech acts: Evidence from aphasiology. Brain and Language. 1984; 23(1): 26-33.

Myers P, Brookshire R. The effects of visual and inferential complexity on the picture descriptions of non-brain-damaged and right-hemisphere-damaged adults. Clinical Aphasiology. 1994;22:25-34.

Ferre P., Ska B., Lajoie C., et. al. Clinical Focus on Prosodic, Discursive and Pragmatic Treatment for Right Hemisphere Damaged Adults: What's Right?. Rehabilitation research and practice ;2011; 131820.

Bartolomeo P, Schotten M, Chica A. Brain networks of visuospatial attention and their disruption in visual neglect. Frontiers in Human Neuroscience. 2012;6:110.

Topbaş S. Dil ve Kavram Gelişimi. Ankara: Kök Yayıncılık; 2007.

Bloom L, Lahey M. Language development and language disorders, John Wiley & Sons; 2017.

Bleile K. Manual of articulation and phonological disorders: Infancy through adulthood. Thomson Delmar Learning; 2004.

ASHA. What is speech? what is language? [Çevrimiçi] https://www.asha.org/public/speech/development/speech-and-language/. [Erişim:20 Eylül 2023].

Çelik İ. Noam Chomsky ve Psiko-linguistik Dil Gelişim Kuramı. Journal of Turkish Studies, 2017;12(28):193-208.

Cankuvvet Aykut N, Esersin S. Dil Gelişimin Erken Dönem Göstergeleri: Jest Gelişimi. Değişen Dünyada Eğitim, Bilsam Yayınları; 2012.

Saaristo Helin K., Kunnari S. Phonological development in children learning Finnish : A review. First Language. 2011; 31(3):342-363.

Dükar B., Tunçer A. Gecikmiş Dil-Konuşması Bulunan Çocukların Alıcı ve İfade Edici Sözcük Dağarcığının Değerlendirilmesi. Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi (DKYAD); 2021;4(3):261-283.

Tomasello M., Carpenter M., Liszkowski U. A New Look at Infant Pointing. Child Development; 2007;78(3):705-722.

Gogate L., Hollich G. Invariance Detection Within an Interactive System : A Perceptual Gateway to Language Development. Psychological Review; 2010;117(2):496-516.

Conti Ramsden G., Durkin K. Language development and assessment in the preschool period. Neuropsychology Review. 2012; 22(4):284-401.

DKT-UÇEP. Mezuniyet Öncesi Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi: Ulusal Çekirdek Eğitim Programı 2016. [Online]

https://www.medipol.edu.tr/sites/default/files/2022-08/DKT_C%CC%A7EP.pdf, 2016. [Accessed: 20th September 2023]

Norbury C. Practitioner Review: Social (pragmatic) communication disorder conceptualization, evidence and clinical implications. Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Discipline;2014;55(3):204-216.

Acarlar İ. Çocuklarda Dilin Değerlendirilmesi: Betimleyici Yaklaşım. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi;2002;35(1):121-127.

Ünal Ş. İletişim Becerileri Kontrol Listesi-II’nin (CCC-2) Türkçeye Uyarlama Çalışması [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi] 2014, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Adams C. Practitioner review: the assessment of language pragmatics. The Journal of Child Psychology and Psychiatry;2002;43(8):973-987.

Carter, JA, Lees JA, Murira GM, et al. (2005). Issues in the development of cross‐cultural assessments of speech and language for children. International Journal of Language & Communication Disorders;2005;40(4), 385-401.

Reid R. Comparing two naturalistic pragmatic assessments: The celf-5 pragmatic activities and the Yale in vivo pragmatic protocol (yipp).Senior Honors Projects. 2018;554.

Simmons E., Paul R., Volkmar F. Assessing pragmatic language in autism spectrum disorder: the Yale in vivo Pragmatic Protocol. Journal of Speech, Language & Hearing Research ;2014;57(6):2162-2173.

Lavi A. Clinical Assessment of Pragmatics (CAPs): A Validation Study, Loma Linda University Electronic Theses, Dissertations & Projects, 2016.

Dewart H, Summers S. The pragmatics profile of communication skills in childhood. NFER-Nelson; 1995.

Reichow B., Salamack S., Paul R., et al. Pragmatic Assessment in Autism Spectrum Disorders: A Comparison of a Standard Measure With Parent Report. Commun Disorders Quarterly.;2008; 29(3):169-176.

Volden J., Phillips L. Measuring pragmatic language in speakers with autism spectrum disorders: Comparing the Children’s Communication Checklist—2 and the Test of Pragmatic Language. American Journal of Speech-Language Pathology;2010; 19(3):204-221.

Bora E., Pantelis C. Meta-analysis of social cognition in attentiondeficit/hyperactivity disorder (ADHD): comparison with healthy controls and autistic spectrum disorder. Psychological Medicine;2016; 46(4):699-716.

Ekman P. Basic Emotions. In: Dalgleish T, Power MJ (eds.) Handbook of Cognition and Emotion. 1999.

Moser E., Derntl B., Robinson S., et al. Amygdala activation at 3T in response to human and avatar facial expressions of emotions. Journal Neuroscience Methods ;2007; 161(1)126-133.

Neth D, Martinez AM. A computational shape-based model of anger and sadness justifies a configural representation of faces. Vision Research. 2010;50(17):1693-1711.

Ayaz A, Ayaz M, Yazgan Y. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda Sosyal Cevaplılıkta Görülen Değişiklikler. Türk Psikiyatri Dergisi. 2012;24(2):1-10.

Bal E, Harden E, Lamb D, et al. Emotion recognition in children with autism spectrum disorders: relations to eye gaze and autonomic state. Journal of Autism and Developmental Disorders. 2010;40(3):358-370.

Elhadef S. Zihin Kuramı Çerçevesinde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların Duygu Tanıma ve Diğer Kişilerin Zihinsel Durumlarını Temsil Performansları [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. 2017, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Grelotti D, Gauthier I, Schultz R. Social interest and the development of cortical face specialization: What autism teaches us about face processing. Developmental Psychobiology: The Journal of the International Society for Developmental Psychobiology. 2002;40(3):213-225.

Özmert E. Erken çocukluk gelişiminin desteklenmesi-III:Aile. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2006;49(3):256-273.

Batty M, Taylor M. The development of emotional face processing during childhood. Developmental Science. 2006;9(2):207-220.

Golarai G, Grill Spector K, Reiss A. Autism and the development of face processing. Clinical Neuroscience Research. 2006;6(3):145-160.

Hyman L. Word-prosodic typology. Phonology. 2006;23(2):225-257.

Büyükköse B. Normal İşiten ve Koklear İmplantlı Bireylerin Konuşmalarındaki Bürünsel Özelliklerin Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. 2017, Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.

Ota M. The Development of Lexical Pitch Accent Systems: An Autosegmental Analysis. The Canadian Journal of Linguistics. 2003;48:357-383.

Levi S. Acoustic correlates of lexical accent in Turkish. Journal of the International Phonetic Association. 2005;35(1):73-97.

İvoseviç S. Bürün bilgi yapısı ve sözcük etkileşimi: Türkçe-Sırpça örneği [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. 2011, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Duru H, Akgün E, Maviş İ. Dil ve Konuşma Terapisi Mesleğine Yönelik Farkındalığın Belirlenmesi. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi. 2018;1(3):257-280.

Gaga G. Daha Önce Hiç Dil ve Konuşma Terapisi Almamış Okul Çağı Çocuklarına Sahip Ebeveynlerin Dil Ve Konuşma Terapisi Mesleğine Yönelik Farkındalıklarının Belirlenmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi] 2023, Kapadokya Üniversitesi Lisansüstü Eğitim, Öğretim Ve Araştırma Enstitüsü, Nevşehir.

Çelebi F. Dil ve konuşma terapisi hizmetlerine yönelik ebeveyn tutumlarının belirlenmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. 2005, Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.

Büyükköse D. Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde Dil ve Konuşma Terapisi Hizmetinin Sunulma Süreci: Bir Eylem Araştırması [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. 2019, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.

Yaman Şirinler. Dil Bozukluklarında Erken Müdahale Yöntemleri [Çevrimiçi]

https://yamansirinler.com/dil-bozukluklarinda-erken-mudahale-yontemleri/ [Erişim: 20th September 2023]

Seçkin Yılmaz Ş, Shemshedinovska E. Öğrenme Güçlüğü Olan ve Olmayan Öğrencilerin Pragmatik Dil Becerilerinin İncelenmesi. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi. 2020;3:335-355.

Aktaş B, Çifci-Tekinarslan İ. Pragmatik Dil Testi-2 (PDT-2) Türkçeye uyarlanması. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2021;21(3):848-862.

Piştav Akmeşe P. Çocuklarda Öykülemenin Gelişimi ve Dilin Değerlendirilmesinde Kullanımı. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 2015;16(3):293-305.

Kayhan Aktürk Ş. Etkileşim Temelli Dil Müdahale Programının Geliştirilmesi ve Gecikmiş Dil-Konuşması Olan Çocuklarda Etkililiğinin İncelenmesi [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. 2021, Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.

Enkom. Dil ve Konuşma Bozukluklarında Erken Müdahalenin Önemi. [Çevrimiçi]

https://enkomclinic.com/dil-ve-konusma-bozukluklarinda-erken-mudahalenin-onemi/ [Erişim: 20th September 2023]

Memorial. Konuşma ve dil terapisi nedir? [Çevrimiçi] https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberi/konusma-ve-dil terapisi-nedir#konusma-terapisinin-avantajlari-nelerdir [Erişim: 20th September 2023]

Toğram B, Maviş İ. Aileler, Öğretmenler ve Dil ve Konuşma Terapistlerinin Çocuklardaki Dil ve Konuşma Bozukluklarına Yönelik Tutum ve Bilgilerinin Değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 2009;10(1):71-85.

Erim A, Seçkin Yılmaz Ş. Dil ve Konuşma Terapistlerinin Terapiye Aile Katılımına İlişkin İnanç, Tutum ve Uygulamaları. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi. 2021;4(1):80-106.

Yayınlanan

2 Kasım 2023

Lisans

Lisans