Akıl Hastalıklarında Cezai Ehliyetin Değerlendirilmesi: Bir Paylaşılmış Psikotik Bozukluk Olgusu

Yazarlar

Neslihan Altunsoy

Özet

Bu çalışma, bir anne ve iki kızının katıldığı "folie à trois" türündeki nadir bir paylaşılmış psikotik bozukluk olgusunu incelemektedir. Şizofreni hastası olan birincil olgunun (kız 1), eşine cinlerin musallat olduğu ve etrafa hastalık yaydığı yönündeki hezeyanlarını anne ve kız kardeşine empoze etmesiyle gelişen süreç anlatılmaktadır. Hocadan aldıkları talimatlar doğrultusunda cin çıkarma eylemleri yapan aile fertleri, adamı fare zehriyle zehirleyerek cinayet işlemiştir. Suç sonrası yapılan adli değerlendirmede, şizofreni tanısı alan birincil hastanın yanı sıra, birincil hastadan ayrıldıktan sonra hezeyanları gerileyen anne ve diğer kızın da TCK Madde 32/1 kapsamında akıl hastalığı nedeniyle cezai sorumluluklarının bulunmadığı saptanmıştır. Ceza ehliyeti kavramı çerçevesinde Naghten kararları, Türk Ceza Kanunu'nun 32. maddesi ve 57. maddesindeki güvenlik tedbirleri ele alınmış; baskın ve itaatkâr tarafların cezai sorumluluğu literatür eşliğinde tartışılmıştır. İtaatkâr partnerlerin suç anında ayırt etme yetisinde geçici kayıp yaşamaları, sanrıların organizasyonundaki aktif katılımları ve cezai ehliyet değerlendirmelerindeki adli zorluklar vurgulanmıştır. Çalışma, paylaşılmış psikoz vakalarındaki ölümcül risklere ve adli psikiyatrideki önemine dikkat çekmektedir.

Referanslar

Tsarkov A, Msoni P and Petlovanyi P. Uncommon presentation: Folie à deux (Case study). World Journal of Advanced Research and Reviews. 2020;6: 43-49.

Doğanavşargil Ö, Eryılmaz M, Cinemre B, et al. Türkiye'de Paylaşılmış Psikotik Bozukluk (Folie à Deux). Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2009; 1.3.

Kathiresan S, Asmuni NS, Tajjudin AIA, et al. A Case Report Of Shared Psychotic Disorder or ‘Folie a Famille’ amongst four family members. International Journal of Education. 2018; 3(18), 28-32.

Rodríguez-Testal JF, Senín-Calderón C, Perona-Garcelán S. From DSM-IV-TR to DSM-5: Analysis of some changes. International Journal of Clinical and Health Psychology. 2014;14(3), 221-231.

Manschreck C. Delusional disorder and shared psychotic disorder. Comprehensive Textbook of Psychiatry. Philadelphia, USA. Lippincott & Wilkins.2000.

Enoch D, Ball H. Az rastlanır psikiyatrik sendromlar. (Çev. Büyükkal B). IX: Bölüm, 2002; s.235. Okuyan Us Yayınları İstanbul.

Birliği, A. P. Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, dördüncü baskı yeniden gözden geçirilmiş tam metin (DSM-IV-TR). Köroğlu E (Çeviri Ed.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.2007.

Dsm-5 ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal elkitabı. Hekimler Yayın Birliği Yayıncılık, 2013.

Cantürk G, Aliustaoğlu S, Ergezer Y,et al. İki olgu nedeniyle paylașılmıș psikotik bozukluk. Adli Psikiyatri Dergisi. 2005; 2, 17-21.

5237 numaralı Türk Ceza Kanunu (2004).

Ulutürk GH. Türk ceza hukukunda akıl hastalığı ve kusur yeteneğine etkisi (Doctoral dissertation, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü).2009.

Koca M, Üzülmez İ. Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 7. Baskı. Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2014: 303.

Johsi K, Frierson R and Gunter T. Shared Psychotic Disorder and Criminal Responsibility: A Review and Case Report of Folie a` Trois. The Journal of the American Academy of Psychiatry and the Law. 2006; 34:511-17.

Vargas Alves NunesA, Odebrecht Vargas Nunes S, Strano T, et al. Folie à Deux and its interaction with early life stress: a case report. Journal of medical case reports. 2016; 10(1), 339. https://doi.org/10.1186/s13256-016-1128-8

Guivarch J, Piercecchi-Marti MD, Poinso F. Folie à deux and homicide: Literature review and study of a complex clinical case. International journal of law and psychiatry. 2018; 61, 30–39. https://doi.org/10.1016/j.ijlp.2018.10.001

Vigo L, Ilzarbe D, Baeza I, et al. Shared psychotic disorder in children and young people: a systematic review. European child & adolescent psychiatry. 2019; 28(12), 1555–1566. https://doi.org/10.1007/s00787-018-1236-7

Yayınlanan

14 Ekim 2021

Lisans

Lisans