Kadına Yönelik Aile - Ev İçi Şiddet: Acil Yardım Hattı Olgusu
Özet
Bu çalışma, kadına yönelik aile içi şiddetin toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden kaynaklanan ciddi bir insan hakkı ihlali ve sağlık sorunu olduğunu belirterek, telefonla destek sunan acil yardım hatlarının kriz müdahalesindeki kritik önemini 32 yaşındaki ev hanımı bir danışan olgusu üzerinden ele almaktadır. Yıllardır eşinden fiziksel, psikolojik ve ekonomik şiddet gören, eşinin engellemeleri ve çocuklarını kaybetme korkusu nedeniyle resmi başvuruda bulunamayan danışanın yaşadığı süreç, şiddet döngüsü ve öğrenilmiş çaresizlik kavramlarıyla açıklanmaktadır. Danışan ile yapılan ilk görüşmede acil kaçış çantasını da içeren bir güvenlik planı oluşturulmuş, ardından hayati tehdit anında hatta yapılan başvuru sayesinde polisin eve yönlendirilmesi sağlanarak kadının ve çocuklarının güvenle tahliyesi gerçekleştirilmiştir. Ancak sığınmaevlerinin 12 yaşından büyük erkek çocukları kabul etmemesi nedeniyle yaşanan çaresizlik üzerine yapılan yönlendirmeyle danışan ve çocukları ailesinin yanına yerleştirilmiştir. Olgu; adli ve sağlık sistemindeki eksiklikleri, sığınmaevlerindeki yaş sınırının getirdiği mağduriyetleri ve güvenlik planlamasının hayat kurtarıcı rolünü gösterirken, ihtisaslaşmış acil yardım hatlarının kriz anındaki hızlı müdahale, psikososyal destek ve kurumsal yönlendirmelerdeki vazgeçilmez yerini ortaya koymaktadır.
Referanslar
World Health Organization (2019). Respect Women: Preventing Violence Against Women. Erişim adresi: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/312261/WHO-RHR-18.19-eng.pdf?ua=1
Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü ve T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü (2015). Türkiye’de Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması. Erişim adresi: http://www.hips.hacettepe.edu.tr/KKSA-TRAnaRaporKitap26Mart.pdf
Polat, O. (2013). Adli Tıpta Bilirkişilik. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Özkan, G. (2017). Kadına Yönelik Şiddet - Aile İçi Şiddet ve Konuya İlişkin Uluslararası Metinler Üzerine Bir İnceleme. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(1), 542-543.
World Health Organization (2002). World Report on Violence and Health. Erişim adresi: https://www.who.int/violence_injury_prevention/violence/world_report/en/full_en.pdf?ua=1
Berber, N. (2016). Kadına Yönelik Şiddet. F. Sayılıgil (ed.), Toplumsal Cinsiyet Tartışmaları (249-270). Ankara: Dipnot Yayınları.
Güney, S. (2017). Hırpalanmış Kadın Sendromu - Ev İçi Şiddet. E. Şenol Durak ve M. Durak (ed.), Adli Psikoloji (183-225). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Büyükgöze, S. (2016). Erkek Şiddetiyle Mücadelede Kadınların Güçlenmesi – Mor Çatı Deneyimi: Şiddeti Adlandırmak. F. Algın Tokmak (ed.), İçimizdeki Şiddet: Ruhsaldan Toplumsala Şiddet Görüngüleri (117-122). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Lucena, K.D.T. de, Deininger, L.D.S.C., Coelho, H.F.C., Monteiro, A.C.C., Vianna, R.P. de T., & Nascimento, J.A. do. (2016). Analysis of the Cycle of Domestic Violence Against Women. Journal of Human Growth and Development, 26(2), 139-146.
Yücel, Ö. (2019). Medeni Hukuk Açısından Toplumsal Cinsiyet, Şiddet ve Ayrımcılık. G. Uygur ve N. Özdemir (ed.), Hukuk ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları (161-212). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Salaçin, S., Toprak Ergönen, A. ve Demiroğlu Uyanıker, Z. (2011). Kadına Yönelik Şiddet. S. Koç ve M. Can (ed.), Birinci Basamakta Adli Tıp (192-201). İstanbul: İstanbul Tabip Odası.
Kabacaoğlu, G. ve Koçtürk, N. (2020). Aile İçi Şiddete Kavramsal Çerçeveden Genel Bir Bakış. N. Koçtürk ve B. Ulukol (ed.), Aile İçi Şiddet (1-27). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Mutlu, F. (2006). Aile İçi Şiddet Sürecinde Kadına Yönelik Şiddet Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı, Elazığ.
Kadın Dayanışma Vakfı (2017). Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizmaları İzleme Raporu. Erişim adresi: https://ab-ilan.com/wp-content/uploads/2017/10/izleme-rapor-2.compressed.pdf
Ranney, M.L., Choo, E.K., Cunningham, R.M., Spirito, A., Thorsen, M., Mello, M.J., & Morrow, K. (2014). Acceptability, Language, and Structure of Text Message-Based Behavioral Interventions for High-Risk Adolescent Females: A Qualitative Study. Journal of Adolescent Health, 55(1), 33-40.
Grossmann, J., Shor, R., Schaefer, K., & Bennett Cattaneo, L. (2018). Development of a Tool to Assess Client-centered Practice on a Domestic Violence Totline. Journal of Social Work, 19(1), 102-120.
Mor Çatı (2007). Şiddetten Uzakta: Bir Sığınak Nasıl Kurulur? Nasıl Yürütülür? Çev. Z. Korkman. İstanbul: Mor Çatı Yayınları.
Sallan Gül, S. (2013). Türkiye’de Kadın Sığınmaevleri: Erkek Şiddetinden Uzak Yaşama Açılan Kapılar mı? (2. bs.). İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
Polat, O. (2020). Kadına Yönelik Şiddet Olgularına Multidisipliner Yaklaşım. İstanbul Barosu Kadın Hakları Merkezi Kadın Hakları Adli Yardım Eğitim Seminerleri. ISBN No: 978-605-5316-39-6.
Kara, P., Akçayüzlü, Ö., Gür, A.Ö. ve Evsen, N. (2018). Sağlık Çalışanlarının Kadına Yönelik Şiddeti Tanımalarına İlişkin Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(3), 115-122.
Polat, O. (2009). Kriminoloji ve Kriminalistik Üzerine Notlar. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Cankardaş Nalbantçılar, S. (2018). Yakın İlişkide Psikolojik Şiddet Deneyimi ile Travmatik Stres Belirtileri Arasında Peritravmatik Sıkıntı ve Kontrol Kaybı ile Posttravmatik Duyguların Aracı Rolü. Doktora Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klinik Psikoloji Bilim Dalı, İstanbul.
Gökler Danışman, I., Tarhan Uçar, C. ve Okay, D. (2018). Eş Şiddeti Nedeniyle Kadın Konukevlerinde Kalmakta Olan Kadınlarda Travma Sonrası Stres ve Travma Sonrası Gelişimin İncelenmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 19(6), 537-544.
Han Almiş, B., Koyuncu Kütük, E., Gümüştaş, F. ve Çelik, M. (2018). Kadınlarda Ev İçi Şiddet İçin Risk Faktörleri ve Ev İçi Şiddete Uğrayan Kadınlarda Ruhsal Bozulmanın Belirleyicileri. Nöropsikiyatri Arşivi, 55(1), 67-72.
Spencer, C., Mallory, A.B., Cafferky, B.M., Kimmes, J.G., Beck, A.R. and Stith, S.M. (2019). Mental Health Factors and Intimate Partner Violence Perpetration and Victimization: A Meta-analysis. Psychology of Violence, 9(1), 1-17.
Irmak, Ç. ve Altıntaş, M. (2017). Aile İçi Şiddet Mağduru Kadınlarda Ruhsal Dayanıklılık, Bağlanma Biçimleri, Başa Çıkma Tutumları ve Psikopatoloji. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 18(6), 561-570.
Else-Quest, N.M. ve Hyde J.S. (2021). Kadın Psikolojisi ve Toplumsal Cinsiyet: İnsan Deneyiminin Yarısı ve Daha Fazlası. Çev. Ş. Türk. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Walker, L. (2006). The Battered Woman Syndrome. Annals of the New York Academy of Sciences, 1087(1), 142-57.
Lindhorst, T., Nurius, P. and Macy, R.J. (2005). Contextualized Assessment With Battered Women: Strategic Safety Planning To Cope With Multiple Harms. Journal of Social Work Education, 41(2), 331-352.
Logan, T.K. and Walker, R. (2918). Advocate Safety Planning Training, Feedback and Personal Challenges. Journal of Family Violence, 33, 213-225.
Mor Çatı (2016). Türkiye’de Erkek Şiddetiyle Mücadele Mekanizmaları İzleme Raporu. Erişim adresi: https://www.morcati.org.tr/attachments/article/364/erkek-siddetiyle-mucadele%20mekanizmalarini-izleme-raporu.pdf
Kuyucu, N. (2014). AİHM İçtihadında Ayrımcılık Yasağı Çerçevesinde Kadına Yönelik Şiddet. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Herman, J. (2007). Travma ve İyileşme. Çev. T. Tosun. İstanbul: Literatür Yayıncılık.