Yaşlı Bakımında Kurumsal İhmal ve İstismar

Yazarlar

Gökhan Oral
Ceren Dulman
Duygu Buğa

Özet

Bu çalışma, dünyada ve Türkiye'de önemli bir halk sağlığı sorunu olan yaşlı bakımında kurumsal ihmal ve istismarı ele almaktadır. Ülkemizde artan yaşlı nüfusa rağmen yaşlı refahı ve koruma mekanizmalarına yönelik sosyal politikalar ile kurumsal bakım hizmetlerinin yetersiz kaldığı vurgulanmaktadır. Çalışmada, özel bir yaşlı bakımevinde yüksekten düşme sonucu gerçekleşen tamamlanmış bir intihar olgusu üzerinden fiziki ortam ve personel yetersizlikleri incelenmiştir. Bakımevlerinin özel mimari yerine dönüştürülmüş binalardan oluşması; güvenlik, mahremiyet ve ergonomi açısından ciddi eksiklikler yaratmaktadır. Ayrıca kurumlarda çalışan personelin nicelik ve nitelik bakımından yetersizliği, düşük ücretler, ağır çalışma koşulları, tükenmişlik ve eğitim eksikliği bakım kalitesini düşürmekte; bu durum ihmal, istismar ve yaş ayrımcılığı riskini artırmaktadır. Biyopsikososyal ve medikal takibin eksikliği, yaşlıların yalnızlaşmasına, özerkliklerini kaybetmelerine, pasif ve aktif intihar düşüncelerine yönelmelerine neden olabilmektedir. Sonuç olarak, kurumsal bakıcılara sürekli eğitim ve süpervizyon verilmesi, standart ölçme araçlarıyla bakım ihtiyacının belirlenmesi, yaşlıların izole edilmeden toplum içinde aktif kalmalarını sağlayacak bireysel yaşam planlarının oluşturulması ve psikososyal destek hizmetlerinin geliştirilmesi önerilmektedir.

Referanslar

World Health Organization (2017). Elder Abuse Fact Sheet 357. Geneva: World Health Organization.

Uysal, O.A. (2002). Dünyada Yaygın Bir Sorun: Yaşlı İstismarı ve İhmali. Aile ve Toplum, 2(5), 43-49.

Arpacı, F. ve Bakır, B. (2017). Yaşlı İstismarı ve İhmali. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 21(3), 691-703.

Nazlıer-Keser, E.N. (2020). Yaşlı Bakım Uygulamalarındaki Etik Sorunlar Üzerine Bir Değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(1), 303-333.

Karakuş, B. (2018). Türkiye’de Yaşlılara Yönelik Hizmetler, Kurumsal Yaşlı Bakımı ve Kurumsal Yaşlı Bakımında İllerin Durumu. Ankara: Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yayını.

Ceylan, H., Ayar, M. ve Günel, Z. (2015). Küresel ve Yerel Perspektiften Yaşlılara Yönelik Sosyal Politikalar ve Uygulamalar. M. Şentürk ve H. Ceylan (ed.), İstanbul’da Yaşlanmak: İstanbul’da Yaşlıların Mevcut Durumu Araştırması (61-106). İstanbul: Açılım Kitap.

Çayır, K. (2012). Yaşçılık / Yaşa Dayalı Ayrımcılık. K. Çayır ve M. Ayan (ed.), Ayrımcılık: Çok Boyutlu Yaklaşımlar (163-174). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Tuncel, G. ve Uzun, H. (2019). Türkiye’de Yaşlılara Yönelik Sosyal Politikalar Üzerine Bir İnceleme. Fırat Üniversitesi İİBF Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 3(2), 309-333.

Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü (2006). Yaşlılara Sunulan Sosyal Hizmetlerin Değerlendirilmesi Özet Rapor (Nitel ve Nicel Araştırma Bulguları Özeti) İkraz No: 4638 TU. Ankara: Sosyal Riski Azaltma Projesi Koordinasyon Birimi.

Goergen, T.A. (2004). Multi-method Study on Elder Abuse and Neglect in Nursing Homes. The Journal of Adult Protection, 6(3), 15-25.

Arpacı, F. ve Cantekin, Ö.F. (2019). Yaşlı Bakıcılarının Sorunlarına İlişkin Görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 24(3), 734-747.

Mandıracıoğlu, A. ve Çam, O. (2004). Huzurevi Çalışanlarının Sorunları ve Yaşlılar Hakkında Görüşleri. Türk Geriatri Dergisi, 7(1), 29-32.

Yon, Y., Ramiro-Gonzalez, M., Mikton, C. R., Huber, M. & Sethi, D. (2018). The Prevalence of Elder Abuse in Institutional Settings: A Systematic Review and Meta-analysis. European Journal of Public Health, 29(1), 58-67.

McDonald, L. (2017). Ageism and Elder Mistreatment: Talking the Talk But Not Walking the Walk. T. D. Nelson (ed.), Ageism: Stereotyping and Prejudice Against Older Persons (135163). Boston: Boston Review.

Band-Winterstein, T. (2013). Health Care Provision for Older Persons. Journal of Applied Gerontology, 34(3), 113-127.

Halpern, H. and McKimm, J. (2009). Supervision. British Journal of Hospital Medicine, 70(4), 226-229.

Herman, J. (2007). Travma ve İyileşme. Çev. T. Tosun. İstanbul: Literatür Yayıncılık.

Zhang, Z., Schiamberg, L. B., Oehmke, J., Barboza, G. E., Griffore, R. J., Post, L. A. & Mastin, T. (2010). Neglect of Older Adults in Michigan Nursing Homes. Journal of Elder Abuse & Neglect, 23(1), 58-74.

Mezuk, B., Rock, A., Lohman, M. C. & Choi, M. (2014). Suicide Risk in Long-term Care Facilities: A Systematic Review. International Journal of Geriatric Psychiatry, 29(12), 1198-1211.

Demirci Aksoy, A. ve Günay, G. (2017). Yaşlıların Barınma İhtiyacına Alternatif Olarak Sürdürülebilir Yaşlı Köyleri. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 1-19.

Karaca, F. (2010). Huzurevinde Kalan Yaşlıların Hayata Bakış Açıları ve Gelecekle İlgili Beklentileri. Aile ve Toplum, 6(22), 50-72.

İçli, G. (2004). Huzurevinde Kalan Yaşlılar Üzerine Bir Araştırma. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 7(1), 5-24.

Karataş, Z. (2017). Sosyal Hizmette Uygulama Alanları. İstanbul: AUZEF Kitap.

Demir Çelebi, Ç. ve Yukay Yüksel, M. (2014). Yaşlılık ve Yaşlılara Sunulan Psikolojik Danışma ve Rehberlik Uygulamalarına Bir Bakış. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 4(2), 175-202.

Yayınlanan

14 Ekim 2021

Lisans

Lisans