Keder ve Edebiyat: Edgar Allan POE Örneği
Özet
Bu çalışma, edebiyat ile psikoloji arasındaki derin bağı Edgar Allan Poe’nun yaşamı ve Morg Sokağı Cinayetleri adlı eseri üzerinden incelemektedir. Poe’nun anne karnında gelirden kaynaklı anksiyete ile başlayan travmatik çocukluk ve gençlik süreci; babasının evi terk etmesi, anne figürü olarak gördüğü öz annesi Elizabeth Arnold Hopkins Poe, Frances Allan ve Jane Stanard’ın tüberküloz veya akıl hastalığı nedeniyle trajik ölümleriyle şekillenmiştir. Yaşadığı kayıplar, şiddet, sefalet ve yalnızlık, Poe’yu alkol ve kumar bağımlılığı ile melankoliye sürüklerken ölüme karşı derin bir obsesyon geliştirmesine yol açmıştır. Yazar zihnine kazınan bu acı dolu imgeleri eserlerine yansıtmıştır. Morg Sokağı Cinayetleri’nde işlenen cinayet, yazarın zihnindeki kayıp anne imgesi, kadınların 19. yüzyıldaki toplumsal konumu ve ırkçılık/kölelik bağlamıyla ilişkilendirilmiştir. Vahşi bir orangutan tarafından gerçekleştirilen cinayet, sahibini taklit eden bir köleye ve kölelik ideolojisine atıfta bulunurken; katledilen kadınlar yazarın hayatındaki kadınların yok oluşunu simgeler. Sonuç olarak travmalar bireyleri suça yöneltebileceği gibi, Poe örneğinde olduğu gibi bu acıların sanatsal bir başarıya ve derin bir gotik atmosfere dönüşebileceğini göstermektedir.
Referanslar
Fisher, B. J. (2010). Poe in His Own Time: A Biographical Chronicle of His Life, Drawn from Recollections, Interviews, and Memoirs by Family, Friends, and Associates, University of Lowa Press, xxvii.
Ackroyd, P. (2008). Poe: A Life Cut Short, Doubleday, 11 – 119.
Ayan, S. (2007). Aile İçinde Şiddete Uğrayan Çocukların Saldırganlık Eğilimleri. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 8:206-214.
Freud, S. (1959). Beyond The Pleasure Principle. Strachey, J., editör. Penguin Books, The United States, 8 – 10.
Şenödeyici, Ö. (2012). Oedipus Kompleksi Bağlamında Divan Şiirinde Âşık-Maşuk-Rakîb İlişkisine Bakış. Gazi Türkiyat, Güz: 2012/ 11: 81.
Karaoğulları, D., Çakıcı-Eş, A. (2021). Erişkin Bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu ve Akültürasyon İlişkisinin İncelenmesi: Lefkoşa Örneklemi. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, Vol.3, Issue.1.
Coşkun, İ. (2017). Psikopatolojinin, Kumar Oynama Davranışı Ve Alkol-Madde Kötüye Kullanımı İle İlişkisi, Yüksek Lisans Tezi, Işık Üniversitesi.
Sova, D. B. (2007). Critical Companion to Edgar Allan Poe: A Literary Reference to His Life and Work, Facts On File: An Imprint of Infobase Publishing, United States of America, 3 – 8.
Dereboy, Ç., Şahin-Demirkapı, E., Şakiroğlu, M., Şafak-Öztürk, C. (2018). Çocukluk Çağı Travmalarının Kimlik Gelişimi, Duygu Çözümleme Güçlüğü ve Psikopatoloji ile İlişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 29(3):147-53.
Atasever, İ., Sis-Çelik, A. (2018). Prenatal Stresin Ana-Çocuk Sağlığı Üzerine Etkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 21(1): 60-68.
Kol, S. (2011). Erken Çocuklukta Bilişsel Gelişim ve Dil Gelişimi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11 – 15.
Karacan, E. (2000). Bebeklerde ve Çocuklarda Dil Gelişimi. Klinik Psikiyatri (3), 263 – 265.
Öztürk N, Aydın N. Maternal Prenatal Stresin Gelişmekte Olan Fetüse Etkileri. Şar V, editör. Stres ve Bedensel Hastalıklar: Günümüzde Psikosomatik Tıp. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2018. p.16-21.
Pelendecioğlu, B., Bulut, S. (2009). Çocuğa Yönelik Aile İçi Fiziksel İstismar. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Dergisi, Cilt:9, Sayı:1.
Poe, E. (2009). The Murders in the Rue Morgue, Vintage Classics, London, 3 – 35.
Barker-Benfield, G.J. (2000). The Horrors of the Half-Known Life: Male Attitudes Toward Women and Sexuality in Nineteenth-Century America, Routledge.
Jones, P. C. (2001). The Danger of Sympathy: Edgar Allan Poe’s “Hop – Frog” and the Abolitionist Rhetoric of Pathos, Journal of American Studies, Vol. 35, Issue 02, 243 – 254.
Baldellou, M. M. (2013). Foretelling Darwinism, Revising Race: Poe’s Scientific Discourse in “The Murders in the Rue Morgue, Revista Canaria De Estudios Ingleses, 128 – 133.