Periferik Sinir Sistemi

Yazarlar

Menekşe Karahan

Özet

Periferik sinir sistemi (PSS); periferdeki nöron gövdelerinin oluşturduğu ganglionlar, bunların aksonlarından meydana gelen periferik sinirler ve çevreden uyarıları alan reseptörlerden oluşarak merkezi sinir sistemi ile hedef organlar arasındaki bağlantıyı sağlar. Sinirler taşıdıkları liflere göre duysal (afferent), motor (efferent) veya karma (mixtus) sinirler olarak sınıflandırılır. PSS; kranial sinirler, spinal sinirler ve otonom sinir sistemi başlıkları altında incelenir. Ön beyin ve beyin sapına bağlanan 12 çift kranial sinir; koku, görme, işitme, mimik kasları ve iç organların innervasyonu gibi duysal, motor ve parasempatik işlevleri üstlenir. Medulla spinalis'ten ayrılan 31 çift spinal sinir (8 servikal, 12 torakal, 5 lumbal, 5 sakral, 1 koksigeal) motor lifler içeren ön kök ile duysal lifler içeren arka kökün birleşmesiyle oluşan karma sinirlerdir. Bu sinirlerin ön dalları plexus cervicalis, plexus brachialis, plexus lumbalis ve plexus sacralis gibi sinir ağlarını oluşturarak ekstremitelerin ve gövdenin innervasyonunu sağlar. Üst merkezi hipotalamus olan ve istemsiz çalışan organları denetleyen otonom sinir sistemi ise sempatik ve parasempatik olarak ikiye ayrılır. Sempatik sistem stres anında kalp hızını ve kan basıncını artırırken, parasempatik sistem dinlenme durumunda sindirimi ve vücut içi dengenin korunmasını uyarır.

Referanslar

Yıldırım M. (2013). Resimli sistematik anatomi. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri

Gövsa Gökmen F. (2003). Sistematik anatomi. İzmir: İzmir Güven Kitabevi

Taner D. (2013). Fonksiyonel Nöroanatomi. (11.baskı). Ankara: ODTÜ yayıncılık

Arifoğlu Y. (2019). Her yönüyle anatomi. (2. Baskı). İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevleri

Atasever A. (2019). Anatomi. (1. Baskı). İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevleri

Erzurumlu R., Şengül G., Ulupınar E. (2019). Nöroanatomi. Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri

Gelecek

29 Eylül 2021

Lisans

Lisans