Yoğun Bakım Ünitesinde Analjeziye Güncel Bakış
Özet
Yoğun bakım ünitelerinde ağrı, hastaların en sık karşılaştığı ve en önemli stres faktörlerinden biri olup travma, cerrahi, invaziv işlemler, rutin bakım, gürültü ve immobilite gibi fiziksel nedenlerin yanı sıra korku, anksiyete ve uyku düzensizlikleri gibi emosyonel faktörlerden kaynaklanmaktadır. Vücut ağrıya psikolojik, emosyonel ve sempatik ile parasempatik sinir sistemleri aracılığıyla fizyolojik tepkiler verir. Yetersiz yönetilen ağrı; yükselen katekolamin seviyeleri, doku perfüzyonunda azalma, hiperglisemi, katabolik yıkım, immünsüpresyon, ventilatör uyumsuzluğu, atelektazi, pnömoni ve psikolojik sorunlara yol açabilir. Ağrının değerlendirilmesinde hastanın kendi bildirimi altın standart kabul edilse de iletişim kuramayan kritik hastalarda Davranışsal Ağrı Ölçeği (BPS) ve Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Formu (CPOT) gibi kanıta dayalı ölçüm araçları kullanılır. Ağrı kontrolünde morfin, fentanil, remifentanil ve metadon gibi opioid analjezikler yaygın olarak kullanılmakla birlikte tolerans, solunum depresyonu ve hipotansiyon gibi ciddi yan etki riskleri barındırır. Opioid tüketimini ve istenmeyen etkileri azaltmak amacıyla parasetamol, NSAİİ'ler (ketorolak), ketamin ve deksmedetomidin gibi opioid dışı ilaçlar multimodal analjezi rejimlerinde tercih edilmektedir. Ayrıca müzik terapisi, sıcak-soğuk uygulama, masaj ve TENS gibi farmakolojik olmayan yöntemler de ağrı yönetimini desteklemek amacıyla giderek daha fazla uygulanmaktadır.
Referanslar
Gelinas C. Pain assessment in the ciritcally ill adult: recent evidence and new trends. Intensive and Critical Care Nursing 2016;34:1-11.
Cade CH. Clinical tools for the assessment of pain in sedated critically ill adults. Nursing in Critical Care. 2008;13(6):288-97
Danıelle Perret MD, Michael M.KIM MD Pocket Pain Medicine .2012 ; 20-1
Rotondi AJ, Chelluri L, Sirio C, et al. Patients’ recollections of stressful experiences while receiving prolonged mechanical ventilation in an intensive care unit. Crit Care Med 2002;30(4):746-52.
Campbell M. Caring for dying patients in the intensive care unit: managing pain, dyspnea, anxiety, delirium and death rattle AACN Advanced Critical Care 2015; 26(2): 110-20.
Kizza IB, Muliira JK. Nurses’ pain assessment practices with critically ill adult patients. International Nursing Review 2015;62:573-82
Pasero C. Pain assessment in the critically ill adult: Recent evidence and new trends. Intensive Crit Care Nurs 2016;34:1-11.
Brown A.K, Chiristo P.J, Wu CL. Strategies for postoperative pain management. Best Practice&Research Clinical Anaesthesiology 2004;18:703-17.
Hedderich R, Ness TJ. Analgesia for trauma and burns. Crit Care Clin 1999;15:167-84.
Pollock RE, Lotzová E, Stanford SD. Mechanism of sur- gical stres impairment of human perioperative natural killer cell cytotoxicity. ArchSurg 1991;126:338-42
Barr J, Fraser GL, Puntillo K, Ely EW, Gélinas C, Dasta JF, et al. Clinical Practice Guidelines for the Management of Pain, Agitation, and Delirium in Adult Patients in the Intensive Care Unit. Crit Care Med 2013;41:263-306.
Kefeli Çelik H, Aşkın A, Özkan F. Yoğun Bakımda Ağrı ve Değerlendirilmesi. Doğanay Z, editör. Yoğun Bakımda Sedasyon ve Analjezi. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2018. p.15-21.
Ayasrah SM, O’Neill TM, Abdalrahim MS, Sutary MM, Kharabsheh MS. Pain assessment and management in critically ill intubated patients in Jordan: a prospective study. Int J Health Sci 2014;8(3):287-98.
Rijkenberg S, Stilma W, EndemanH, Bosman RJ, Straaten O. Pain measurement in mechanically ventilated critically ill patients: behavioral pain scale versus critical care pain observation tool. J Crit Care 2015;30:167-72.
Payen JF, Bru O, Bosson JL, Lagrasta A, Novel E, Deschaux I, et al. Assessing pain in critically ill sedated patients by using a behavioral pain scale. Crit Care Med 2001;29:2258-63.
Aïssaoui Y, Zeggwagh AA, Zekraoui A, et al. Validation of a behavioral pain scale in critically ill, sedated, and mechanically ventilated patients. Anesth Analg2005;101(5):1470-6.
Delwaux B, Ryckwaert Y, Van Boven M, De Kock M, Capdevila X. Remifentanil in the intensive care unit: Tolerance and acute withdrawal syndrome after prolonged sedation. Anaesthesiology 2005;102(6):1281-2.
Kardaş Ö, Yüncü Z. (2019). Opiyatlar. Mücahit Öztürk, Kültegin Ögel, Cüneyt Evren, Rabia Bilici (Ed). Bağımlılık Tanı Tedavi Önleme içinde (251-270). İstanbul: Yeşilay Yayınları.
Narayanan M, Venkataraju A, Jennings J. Analgesia in intensive care: part 1 BJA Education 2016;16 (2):72-8.
Reschreiter H, Maiden M, Kapila A. Sedation practice in the intensive care unit: A UK national survey. Crit Care 2008;12(6):152.
Schlondorff D. Renal complications of nonsteroidal anti-inflammatory drugs. Kidney Int 1993;44: 643-53.
Guillou N, Tanguy M, Seguin P, et al. Theef- fectsof small-dose ketamine on morphine consumption in surgical intensive care unit patients after major abdominal surgery. Anesth Analg 2003;97(3):843-7.
Dasta JF, Kane-Gill SL, Durtschi AJ. Comparing dexmedetomidine prescribing patterns and safety in the naturalistic setting versus published data. Ann Pharmacother 2004;38(7-8):1130-5.
Adams DP, Melissa L, Gary J, Arminio DP. Non-Pharmacologic pain management ıntervention. Clin Podiatr Med Surg 2008; 25: 409-429.
