Gezici Sağlık Hizmetleri
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de aile hekimliği uygulaması kapsamında sürdürülen gezici sağlık hizmetlerinin tanımını, yasal mevzuatını, yönetim esaslarını ve uygulama alanlarını kapsamlı bir biçimde ele almaktadır. Gezici sağlık hizmeti; aile hekimi ve aile sağlığı çalışanının belde, köy, mezra ve uzak mahalleler gibi sağlık merkezlerine ulaşımı kısıtlı yerleşim birimlerine bizzat giderek mahallinde sunduğu koruyucu, tanı, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerini ifade etmektedir. Türkiye’de kentleşme oranının artmasıyla kırsal nüfus oranında kademeli bir düşüş yaşansa da merkezden uzak kırsal bölgelerde ikamet eden nüfus için bu hizmet hayati önemini korumaktadır. İlgili yasal yönetmeliklerde hizmetin ayrılan süresi ve verilme sıklığı açıkça düzenlenmiş, ancak sunulacak sağlık hizmetlerinin içeriği bölgenin dinamiklerini ve ihtiyaçlarını en iyi bilen hekimin inisiyatifine bırakılmıştır. WONCA aile hekimliği çekirdek yeterliliklerinden olan birinci basamak yönetimi, toplum yönelimli olma ve bütüncül yaklaşım ilkeleri doğrultusunda hekimlerin sadece poliklinik odaklı çalışmak yerine koruyucu sağlık hizmetlerine öncelikli olarak ağırlık vermesi beklenmektedir. Bu kapsamda gezici hizmetlerde gaitada gizli kan testi ile kolon kanseri taramaları, meme muayenesi farkındalık çalışmaları, hipertansiyon ve diyabet takipleri, bebek ve çocuk aşılama ile gelişim izlemleri, 15-49 yaş kadın, gebe ve loğusa takipleri başarıyla yürütülebilmektedir. Gezici sağlık hizmetlerinin yerel şartlar ve toplum ihtiyaçları gözetilerek planlanması, kronik hastalık komplikasyonlarının önlenmesinde ve toplum sağlığının geliştirilmesinde yüksek verimlilik sağlamaktadır.
Referanslar
Resmi Gazete 30/06/2021. AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ 2021 (25.07.2021 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/06/20210630-8.pdf adresinden ulaşılmıştır.)
Resmi Gazete 25/05/2010. AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ 2010 (25.07.2021 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/05/20100525-10.htm adresinden ulaşılmıştır.)
TUİK 2019. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2019 (25.07.2021 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2019-33705 adresinden ulaşılmıştır.)
Politika Analizi Raporu Türkiye De Aile Hekimliği Uygulaması 2011 Hazine Müsteşarlığı Öğlen Grubu Ankara, 2011
Başak, O 2003.Aile Hekimliği/Genel Pratisyenlik Avrupa Tanımı-WONCA EUROPE-2002 (Okay BAŞAK, Çev. Ed.) Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği Yayınları