Kırsal Hekimlikte Aile Hekimliği ve Aile Hekimliğinde Kırsal Hekimliğinin Yeri

Yazarlar

Tevfik Tanju Yılmazer

Özet

Bu çalışma, temel sağlık hizmetlerine hakkaniyetli ve kolay erişimin vazgeçilmezliğini vurgulayarak kırsal alanda aile hekimliğinin kritik yerini ve karşılaşılan yapısal güçlükleri incelemektedir. Kırsal bölgeler, kentsel alanlara kıyasla sosyoekonomik, coğrafi ve kültürel açıdan belirgin farklılıklar göstermekte; teknolojik gelişmelerin ve sağlık hizmetlerinin bu alanlara yansıması zaman aldığı için yaşam süresi beklentisi daha kısa, yıllık ölüm oranları ile kronik hastalık ve yaralanma riskleri daha yüksek seyretmektedir. Aile hekimleri, donanımlı tam teşekküllü sağlık merkezlerine ve uzman hekimlere uzak mesafelerde yaşayan bireylere koruyucu, tanı koyucu ve tedavi edici birinci basamak sağlık hizmetlerini sunmada anahtar bir rol oynamaktadır. Türkiye'de 2013 Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği kapsamında yürütülen gezici sağlık hizmetleri ile köy, belde ve mezra gibi ulaşımı zor yerleşim yerlerine nüfus sayılarına ve coğrafi koşullara uygun periyodik ziyaretler düzenlenmekte; ana-çocuk sağlığı, aşılama, aile planlaması, kronik hastalık izlemi ve sağlık eğitimi gibi temel hizmetler ulaştırılmaktadır. Sağlık personeli dağılımındaki dengesizlikler, sosyokültürel engeller ve mali güçlükler kırsalda çalışmayı kısıtlasa da hekimlerin bu bölgedeki katkısı sağlığın korunması açısından vazgeçilmezdir. Sonuç olarak, kırsal sağlık hizmetlerinin maliyet etkin ve kaliteli şekilde sürdürülebilmesi için hekim eğitimlerinin güçlendirilmesi, etkili koordinasyon sağlanması ve sağlık çalışanları için istikrarlı, teşvik edici ve ödüllendirici bir organizasyon yapısının kurulması zorunludur.

Referanslar

Bidwell S (2001) Successful Models of Rural Health Service Delivery and Community Involvement in Rural Health: International Literature Review, Centre for Rural Health: Christchurch, New Zealand

Gökdemir Ö, Özçakar N. Kırsal Hekimliğin Geleceği. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2018;9(4):320-4

Mevlüt Ülgen, Hasta Hakları, Asistan El Kitabı, İzmir Tepecik EA Hastanesi Yayını, İzmir; 2014; 143

Yılmazer TT, Öztürk YK, Güçlü YA. Kırsal Hekimlikte Palyatif Bakım ve Yaşlı Sağlığı Hizmetleri. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2018;9(4):293-6

Aslan G, Saatçi E. Kırsal Hekimlik ve Aile Hekimliği. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2018;9(4):235-40

https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2020-37210. Erişim tarihi: 9.08.2021

Romanow R. Building on Values: Report of the Commission on the Future of Health Care in Canada. 2002

Şahin G, Şahin MK, Parıldar H. Türkiye’de Kırsal Hekimlik: Tanım ve Tarihçe. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2018;9(4):229-34

Yaman H, Kırsal Hekimlik, Birinci Basamakta Tanı ve Tedavi eds. Nafiz Bozdemir N, Karan İH, Adana Nobel Kitabevi 2010; 170-4

Hays RB, Veitch C, Evans R. The determinants of quality in procedural rural medical care. Rural and Remote Health 2005;5:473

Öngel K, Işıl AM, Mergen H. Kırsal Hekimlikte Kalite Parametreleri. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2018;9(4):279-83

Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği. Resmi Gazete Tarihi: 25.01.2013. Resmi Gazete Sayısı: 28539.

Grobler L, Marais BJ, Mabunda S. Interventions for increasing the proportion of health professionals practising in rural and other underserved areas. The Cochrane Library; 2015

Soles TL, Wilson CR, Oandasan IF. Family medicine education in rural communities as a health service intervention supporting recruitment and retention of physicians. Can Fam Physician 2017;63(1):32-8

Wonca Rural Medicine Guidebook Chapter 1.1.1:’What Bring Us Together’: The Values and Principles of Rural Medical Education. Reid S, Vorley P, Strasser R, Couper I, Rourke J. (http://www.globalfamilydoctor.com/site/DefaultSite/filesystem/documents/ruralGuidebook/RMEG.pdf) Erişim tarihi: 09.08.2021

Blue I, Fitzgerald M. Interprofessional relations: case studies of working relationships between registered nurses and general practitioners in rural Australia. Journal of Clinical Nursing 2002;11(3):314-21

Yayınlanan

1 Ekim 2021

Lisans

Lisans