Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Atak Tanı ve Tedavisi
Özet
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), akciğerlerin zararlı partikül ve gazlara karşı geliştirdiği anormal inflamatuar yanıt sonucu ortaya çıkan, ilerleyici ve geri dönüşümsüz bir havayolu kısıtlılığı tablosudur. Hastalık vakalarının büyük çoğunluğunda kronik bronşit ve amfizem bulunmakta olup en temel risk faktörü sigara kullanımıdır. Diğer etkenler ise mesleki maruziyetler, hava kirliliği ve çocukluk çağı enfeksiyonlarıdır. Amfizemde akciğer elastisitesinin azalmasıyla havanın ekspiryumda dışarı atılamaması ve fıçı göğüs görünümü gözlenirken, kronik bronşitte mukus sekresyonu artışı ve en az iki yıl süren kronik balgamlı öksürük belirgindir. KOAH alevlenmesi (atağı); hastanın öksürük, balgam ve nefes darlığı şikayetlerinin akut biçimde artması durumudur ve en sık solunum yolu enfeksiyonlarından kaynaklanır. Alevlenme esnasında hastalarda takipne, yardımcı solunum kaslarının kullanımı, siyanoz, hipoksemi ve respiratuar asidoz görülür. Ayırıcı tanıda astım, kalp yetmezliği, pulmoner emboli ve pnömoni gibi acil durumlar göz önünde bulundurulmalıdır. Tedavinin ilk aşamasını sigara ve irritan maddelerden uzaklaşmak oluşturur. Acil müdahalede hastaların hava yolu, solunum ve dolaşım (ABC) değerlendirmesi ile kardiyak monitörizasyon ve kan gazı analizi yapılır. Oksijen satürasyonu %90’ın altında ise hedef satürasyon %90-98 bandında olacak şekilde aralıklı oksijen desteği verilir. Medikal tedavide ilk seçenek beta-2 agonist (salbutamol) olup, tedaviye antikolinerjik ajanlar (ipratropium bromid), kortikosteroidler (prednol), teofilin ve enfeksiyon varlığında antibiyotikler eklenir. Ağır durumlarda ise non-invaziv veya invaziv mekanik ventilasyon desteği uygulanır.
Referanslar
Kocabaş A, Umut S, Erdinç E. (2000). Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı. Turgut yayıncılık
Umut S. (2008). Toplumdan Edinilmiş Enfeksiyonlara Pratik Yaklaşımlar Sempozyum Dizisi No:61; 117-128. İstanbul Üniv. Cerrahpaşa Tıp Fak.
Umut S, Yıldırım N. (2005). Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, Istanbul. Turgut Yayıncılık.
Münevver E. İnci G. (2011). KOAH ile Yaşam. Ankara: Sağlık Bakanlığı. Yayın No: 866.
Global Initiative For Chronic Obstructive Lung Disease. Global Strategy For The Diagnosis, Management, And Prevention Of Chronic Obstructive Pulmonary Disease NHLBI/WHO Workshop Report. U.S. Department of Health and Human Services. Public Health service. National Institutes of Health. National Heart, Lung, and Blood Institute. Updated: 2006.
O’Byrne PM, Postma DS. The Many Faces of Airway Inflamation. Asthma and Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Am J Respir Crit Care Med 1999; 159: 41–66.
Nur hayat Y. (2013) Klinik Gelişim: Birinci Basamakta Göğüs Hastalıkları: KOAH. Cilt:26, Sayı:1;45-54. İstanbul: İstanbul Tabip Odası Yayınları
Said S E, Fikret K, Ali Ü. Akut Atak, Stabil KOAH ve Kor Pulmonale Hastalarında ADMA, Arjinin ve NO Düzeylerinin Belirlenmesi. Selçuk Tıp Derg 2010; 26(1):9-13
Rodriquez-Roisin R. Global strategy for the diagnosis, management, and prevention of Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) Workshop summary. Am J Respir Crit Care Med 2013; 187:347-365.
Aaron SD, Valdemheem KL, Fergusson D, et al. Tiotropium in combination with placebo, salmeterol, or fluticasone, salmeterol for treatment of COPD: a randomized trial. Ann Intern Med 2007; 146:545-555.
Wedzicha JA, Calverley PM, Seemungal TA, et al. The prevention of chronic obstructive pulmonary disease exacerbations by salmeterol, fluticason propionate or tiotropium bromide. Am J Respir Crit Care Med 2008; 177:19-26.
Çiledağ A, Kaya A. (2009). KOAH Alevlenmesi:30-34. Ankara: Solunum Dergisi.