Müzik Terapi
Özet
Müzik terapi, insanı biyopsikososyospiritüel bir bütün olarak ele alan bütüncül tedavi yaklaşımlarının bir parçasıdır. Tarihsel kökenleri ilk insana ve eski şaman ritüellerine kadar uzanan bu yöntem, Selçuklu ve Osmanlı darüşşifalarında kurumsallaşarak hastaların karakteristik özelliklerine, ten renklerine ve milletlerine göre belirli makamlarla uygulanmıştır. Günümüzde aktif (etkileşimli) ve pasif (alıcı) olmak üzere iki ana kategoride yürütülen müzik terapi seansları, beynin sinir ağlarında geniş bir alanı uyararak işlevselliği artırmaktadır. Bu yöntem çocuklardan yaşlılara kadar geniş bir yelpazede; anksiyete, depresyon ve kronik ağrıların azaltılmasında, motor becerilerin ve uyku kalitesinin artırılmasında klinik olarak güçlü etkiler sunmaktadır. Özellikle huzurevlerinde kalan yaşlılar ve demans hastaları üzerindeki uygulamalarda, düşük frekanslı müziklerin ve makamların sakinleştirici etki yaptığı, koordinasyonu geliştirdiği ve bilişsel gerilemeyi yavaşlattığı görülmüştür. Bilimsel standartlara dayalı disiplinler arası bir yaklaşımla yürütülen bu çalışmalar, dezavantajlı bireylerin yaşam kalitesini doğrudan optimize etmektedir.
Music therapy is a component of holistic treatment approaches that evaluate human beings as a biopsychosocial-spiritual whole. With historical roots extending back to early human existence and shamanic rituals, this method became institutionalized in Seljuk and Ottoman hospitals, where specific modes (makams) were utilized based on patients’ physical traits, complexions, and cultural backgrounds. Today, conducted under active (interactive) and passive (receptive) categories, music therapy sessions stimulate extensive neural networks to enhance brain functionality. This method offers significant clinical benefits across all age groups, effectively reducing anxiety, depression, and chronic pain while improving motor skills and sleep quality. Particularly in nursing homes, interventions for elderly individuals and dementia patients demonstrate that low-frequency music and specific modes induce calming effects, enhance coordination, and mitigate cognitive decline. Conducted through an evidence-based, multidisciplinary framework, these interventions directly optimize the overall quality of life for disadvantaged individuals.
Referanslar
Çoban A. Ruh ve Beden Sağlığı İçin Müzik Terapi. 3. Baskı. İstanbul: Timaş Yayınları; 2020.
Özcan N. İslam Sanatları Tarihi. M. Serin (Ed.). Türk Din Mûsikîsi (215-216). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları; 2012.
Sayan E. Müziğimize Dair Görüşler, Analizler, Öneriler. Ankara: ODTÜ Geliştirme Vakfı Yayıncılık ve İletişim A.Ş. Yayınları; 2003.
Özkan İH. Türk Mûsikîsi Nazariyatı ve Usûlleri. (6.Baskı). İstanbul: Ötüken Neşriyat; 2000.
Selanik C. Müzik Sanatının Tarihsel Serüveni. Ankara: Doruk Yayımcılık;1996.
Ateş, S. İslam Açısından Mûsikî ve Semâ. (3.Baskı). İstanbul: Marifet Yayınları; 1999.
Altınölçek H. Müzikle Tedavi-Müzikle İletişimin Terapide Kullanımı. İstanbul: Kitabevi Yayınları; 2013.
Güner SS. Müziğin Tedavideki Yeri ve Şekli. Karadeniz Araştırmaları Dergisi. 2007;12,107.
Korkmaz L. İçimdeki Müzik. Pivolka. 22; 2012.
Yener F. Müzik. İstanbul: Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Beyaz Köşk Yayınları; 2011.
Torun Ş. Müziğin Beynimizdeki Yolculuğu. Osmangazi Tıp Dergisi. 2016; 38 (1):66-68.
Birkan Zİ. Müzikle Tedavi, Tarihi Gelişimi ve Uygulamaları. Ankara, Akupunktur ve Tamamlayıcı Tıp Dergisi, 2014;37- 49
Tsang CD, Traınor LJ, Santesso DL, Tasker SL, Schmidt LA. Frontal EEG responses as a function of affective musical features. Annals New York Academy of Sciences; 2001;439-442.
Öztürk L, Erseven H, Atik MF. Makamdan Şifaya Müzikle Tedavide Türk Müziğinin Kullanımı. M.F. Atik (Ed.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları; 2009
Sazak N. Müziksel Algılamanın Temel Boyutları. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi 2008; 5: 1,11.
Ducourneau G. Müzik Terapisi İlkeleri. Editör Burçin Uçaner. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık; 2016.
American Music Therapy Association (AMTA). Silver Spring. 1998-2021[updated 2021 April]. from: https://www.musictherapy.org/about/quotes/
Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü [son güncelleme 2021; son erişim 24 Nisan 2021] Erişim adresi: https://shgmgetatdb.saglik.gov.tr/Eklenti/3993/0/muzik-terapipdf.pdf?_tag1=FF6FB4AD23CE23BCD1C50DA55AD4225133018F5C
Akdoğan R. Ceyhan E. Terapatik İlişkide İnsan Faktörü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. Current Approaches in Psychiatry. 2011; 3(1):117-141.
Stanczyk MM. Music therapy in supportive cancer care. Reports of Practical Oncology and Radiotherapy. 2011;1(6),170–172.
Situmorang DDB, Mulawarman M. Wibowo M.E. Comparison of the effectiveness of CBT group counseling with passive vs active music therapy to reduce millennials academic anxiety. International Journal of Psychology and Educational Studies. 2018;5 (3):51- 62.
Stegemann T, Geretsegger M, Quoc EP, Riedl H, Smetana M. Music therapy and other music-based interventionsin pediatric health care: An Overview. Medicines 2019;6.25.2 -12.
Andande Türkiye’nin Klasik Müzik Dergisi [son güncelleme 2020; son erişim 03.05.2021] Erişim adres: https://www.andante.com.tr/tr/9407/muzik-Terapi-Ve-muzik-Tibbi-Anadolu-universitesi-nde
Demian L. Kogutek, Jeffrey D. Holmes, Jessica A. Grahn, Sara G. Lutz, Emily Ready. Active music therapy and physical improvements from rehabilitation for neurological conditions. Advances. 2016,;30 (4):14-22.
Mahendran M, Mot TJ. Effectiveness of active and passive participation in music therapy on social emotional skills of ADHD children. International Journal of Science and Research;2017 (6):1093-1098.
Öztürk L. Özbek H. Küllerinden Doğan Bir Tıbbi Uygulama: Müzik Terapi. Journal of Health Services and Education. 2018;(1):1-8.
Uslu R. Mehmet Hafid Efendi ve Musiki. İstanbul: Pan Yayıncılık; 2001.
Güvenç RO. Türklerde ve Dünyada Müzikle Ruhi Tedavinin Tarihçesi ve Günümüzdeki Durumu. İstanbul: Doktora Tezi;1985.
Erer S, Atıcı E. Selçuklu ve Osmanlılarda Müzikle Tedavi Yapılan Hastaneler. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2010;36 (1) 29-32.
Yılmaz B, Can ÜK. Türkiye’de Müzik Terapi Uygulamalarında Kullanılan Müzikler. Uluslararası Toplum Araştırma Dergisi. 2019;13(19):594-619.
American Music Therapy Association (AMTA). Silver Spring. c 1998-2021[updated 2021 May; cited 2021 May 18]. from: http://www.musictherapy.org/assets/1/7/MT_Alzheimers_2006.pdf
American Music Therapy Association (AMTA). Silver Spring. c 1998-2021[updated 2021 May; cited 2021 May 18]. from: http://www.musictherapy.org/assets/1/7/MT_Young_Children_2006.pdf.
Bahadır Ö, Kürtüncü M. Müzik Terapinin 6-12 Yaş Arası Çocuklarda Anksiyete ve Ağrı Yönetimine Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma. EGEHFD. 2020;36 (3):175-188.
Yurteri N, Akdemir M. Anatolian Journal of Psychiatry. 2019;20(4):436-441.
Yılma G. Zihinsel engelli çocuklarda müzik terapi yöntemlerinde kullanılan müzik aletleri üzerine bir inceleme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 7 (33):1307-9581.
American Music Therapy Association (AMTA). Silver Spring. c 1998-2021[updated 2021 May; cited 2021 May 18]. from: http://www.musictherapy.org/assets/1/7/MT_Mental_Health_2006.pdf
Andrea C, Mairano P, Indovina P, Milanese C, Giordano GG, Alivernini F, İodice GG et al. Virtual reality and music therapy as distraction interventions to alleviate anxiety and improve mood states in breast cancer patients during chemotherapy. Journal of Cellular Physilogy Wiley. 2019;1-10.
Kurap Öcebe D, Kolcu M, Uzun K. Müzik Terapi ve Yaşlı Sağlığı. SBÜ Hemşirelik Dergisi 2019;1(2),112-115.
Altan Sarıkaya N, Oğuz S. Effect of passive music therapy on sleep quality in elderly nursing home residents. Journal of Psychiatric Nursing. 2016;7(2):55-60.
Gökalp K. Müzik Terapisinin Yaşlı Kanser Hastalarının Anksiyete ve Uyku Kalitesi Üzerine Etkisi [Tez]. Erzurum. Atatürk Üniversitesi; 2015.
Karan M.A, Öztürk GB. Demanslı Yıllara Değer Katan Aktiviteler. İstanbul. İBB Basımevi. (2.Baskı);2009.
Süer H. 65 Yaş ve Üstü Bireylerin Türk Müziği Algısı: İstanbul Darülaceze Müdürlüğü Örneği [Tez]. İstanbul. Haliç Üniversitesi; 2014.
