Manevi/Spirütüel Korunma
Özet
Modern dünyada bireyin yaşadığı anlam ve amaç yoksunluğuna karşı manevi/spiritüel korunma, hayati bir rol oynamakta ve biyo-psiko-sosyal sağlık üzerinde bütüncül etkiler sunmaktadır. Yirmi birinci yüzyılın getirdiği tüketim odaklı düzen, insan ruhunda derin boşluklar ve psikolojik acılar oluşturmaktadır. Son dönem araştırmaları, insan sağlığının yalnızca biyolojik ve sosyal faktörlere bağlı olmadığını; maneviyatın da bireyi krizlere karşı güçlendiren, dış stresörlerle baş etme mekanizmalarını artıran dinamik bir iyilik hali sağladığını göstermektedir. İnanç, dua, ibadet, sabır, şükür, tevekkül ve teslimiyet gibi temel kavramlar, bireylerin manevi korunmasında en önemli destek unsurları ve kalkanları olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca, manevi içerikli hikayelerin kullanıldığı "manevi bibliyoterapi" yöntemi ile kutsal mekân ziyaretleri, bireylerin zorlu yaşam olayları ve kronik hastalıklarla mücadelesinde psikolojik direnci artırmakta, bağışıklık sistemini güçlendirmekte ve içsel huzuru inşa etmektedir. Psikoloji ve sosyal hizmet alanlarındaki uygulamalara holistik bir bakış açısıyla yaklaşılması ve kişinin manevi kaynaklarının devreye sokulması, tam iyilik halinin sağlanması açısından vazgeçilmez bir koruyucu, önleyici ve rehabilite edici yatırım niteliğindedir.
Spiritual protection against the lack of meaning and purpose experienced by individuals in the modern world plays a vital role and offers holistic effects on bio-psycho-social health. The consumption-oriented order of the twenty-first century creates deep voids and emotional suffering in the human soul. Recent research indicates that human health is not solely dependent on biological and social factors; spirituality also provides a dynamic state of well-being that strengthens individuals against crises and enhances coping mechanisms against external stressors. Core concepts such as faith, prayer, worship, patience, gratitude, tawakkul (trust in God), and submission emerge as the most crucial supportive elements and shields for spiritual protection. Furthermore, the method of "spiritual bibliotherapy," which utilizes spiritually oriented narratives, alongside visits to sacred places, increases psychological resilience, strengthens the immune system, and builds inner peace in individuals battling difficult life events and chronic illnesses. Approaching interventions in psychology and social work with a holistic perspective and mobilizing an individual's spiritual resources serves as an indispensable protective, preventive, and rehabilitative investment necessary for ensuring complete well-being.
Referanslar
Kılınçer H. Manevi Danışmanlık ve Rehberlik (MDR) Üzerine: Psikoloji, İlahiyat ve Tıp Alanlarında Maneviyat ve MDR Algısı. İçinde: A. Ayten, ed. Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Teori ve Uygulama Alanları. İstanbul: Değerler Eğitimi Merkezi Yayınları; 19-60,2017.
Redhouse JW Redhouse’s Turkish Dictionary: English and Turkish, Turkish and English. London; 1880.
Mutçalı S. İngilizce-Türkçe-Arapça Sözlük. İstanbul: Dağarcık Yayınları; 2001.
Mutçalı S. Türkçe-Arapça Sözlük. İstanbul: Dağarcık Yayınları; 2004.
Tarhan N. İnanç Psikolojisi. İstanbul: Timaş Yayınları; 2009.
Canda ER. Spirituality, religious diversity, and social work practice. Social Case-work. 1988;69(4):238-247.
Frame MW. Integrating Religion and Spirituality into Counseling: A Comprehensive Approach. Pacific Grove, CA: Brooks/Cole; 2003.
Köse A, Ayten A. Din Psikolojisi. İstanbul: Timaş Yayınları; 2012.
King MB, Koenig HG. Conceptualising spirituality for medical research and health service provision. BMC Health Services Research. 2009;9(116):1-7.
Tuncay T. Kronik Hastalıklarla Başetmede Tinsellik. Ankara: Sağlık ve Toplum. 2007;17(2):13-20.
ICF. d9301 Spirituality. International Classification of Functioning, Disability and Health; 2018.
Doru MN, Bozkurt Ö. Din Bilimleri: Klasik Sorunlar-Güncel Tartışmalar. 1. baskı. Ed. Mardin: Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınları; 2018.
Zastrow C. Sosyal Hizmete Giriş. A. Aykara ve ark. Çev. 2. baskı. Ankara: Nika Yayınevi; 2013.
Zinnbauer BJ, Pargament KI. Dindarlık ve Maneviyat. S. Düzgüner. çev. İçinde: RF Paloutzian, CL Park ed. Din ve Maneviyat Psikolojisi: Temel Yaklaşımlar ve İlgi Alanları. Ankara: Phoenix Yayınevi; 2013.
Coholic D. Practice Principles for Social Work and Spirituality- A Focus on Practice Methods and Relationships. Currents: New Scholarship in The Human Services. 2002;1(1). https://ucalgary.ca/currents/files/currents/v1n1_coholic.pdf [20.08.2021].
Mathews I. Sosyal Hizmet ve Maneviyat. N Özmen. çev. İstanbul: Bilge Yayınları; 2017.
Carroll MM. Spirituality and clinical social work: Implications of past and current perspectives. Arete. 1997;22(1):25-34.
Pargament KI. The psychology of religion and coping. New York: Guilford Press; 1997.
Sermabeikian P. Our clients, ourselves: The spiritual perspective and social work practice. Social Work. 1994;39(2):178-183.
Maslow A. Toward a Psychology of Being. Princeton: D. Van Nostrand Company; 1968.
Ellison CW. Spiritual Well-Being: Conceptualization and Measurement. Journal of Psychology and Theology. 1983;11(4):330-338.
Slay G. Let’s get spiritual. Mental Health Practice. 2007;11(4):26-28.
Canda ER, Furman LD. Spiritual Diversity in Social Work Practice. 2nd ed. New York: Oxford University Press; 2010.
Narayanasamy A. Recognising spiritual needs. In: McSherry W, Ross L, editors. Spiritual Assessment in Healthcare Practice. UK: M&K Publishing; 37-55,2010.
Hodge DR. Spiritually Modified Cognitive Therapy: A Review of the Literature. Social Work. 2006;51(2):157-166.
Good JJ. Integration of spirituality and cognitive-behavioral therapy for the treatment of depression. Unpublished Doctoral Dissertation. Philadelphia College of Osteopathic Medicine, Philadephia; 2010.
Bullis RK. Spirituality in Social Work Practice. Washington, DC: Taylor and Francis; 1996.
Canda ER, Furman LD. Spiritual Diversity in Social Work Practice: The Heart Of Helping, New York: The Free Press; 1999.
Schwing J. Hayatın Sonunda Manevi Rehberlik. İçinde: Frager R. ed. Manevi Rehberlik ve Benötesi Psikolojisi Üzerine Paylaşımlar. Ö. Çolakoğlu çev. 1. baskı. İstanbul: Kaktüs Yayınları; 153-178,2009.
Frager R. Manevi Rehberlik ve Benötesi Psikolojisi Üzerine Paylaşımlar. Ö. Çolakoğlu çev. 1. baskı. İstanbul: Kaktüs Yayınları; 2009.
Tarhan N. Mesnevi Terapi. İstanbul: Timaş Yayınları; 2012.
Maugans TA. The SPIRITual history. Arch Fam Med. 1996;5(1):11-16.
Yates JW, et al. Religion in Patients with Advanced Cancer. Medical and Pediatric Oncology. 1981;9(2):121-128.
Edwards W, Gilbert P. Spiritual Assessment: Narratives And Responses. In: ME Coyte, P Gilbert, V Nicholls, editors. Spirituality, Values and Mental Health. 1st ed. London and Philadelphia: Jessica Kingsley; 144-160,2007.
Fukuyama MA, Sevig TD. Spiritual issues in counseling: A new course. Counselor Education and Supervision. 1997;36:233–244.
Bishop DR. Religious values as cross-cultural issues in counseling. Counseling and Values. 1992;36:179–191.
Vaughan F, Wittine B. Psychotherapy as spiritual inquiry. Revision. 1994;17(2):42-48.
Soysaldı M. Kur’an-ı Kerim’e Göre Dua. İstanbul: Yeni Ufuk Neşriyat; 1996.
Hökelekli H. Din Psikolojisi. Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları; 1993.
Beki F. Onkoloji Hastaları Örneğinde Manevi Sosyal Hizmetler. Doktora Tezi. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul; 2021.
Karaman F. Din ve Sosyal Hayat. Ankara: DİB yayınları; 2011.
Parladır S. “Dua”. İslam Ansiklopedisi. 9. cilt. İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları; 1994.
Kur’an-ı Kerim. DİB. https://kuran.diyanet.gov.tr/mushaf [26.08.2021].
Ayas M. Dua Öğretiminin Birey Üzerindeki Etkileri ve Değerler Eğitimine Katkıları. Gazi Osman Paşa Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2013;1(2):73-96.
Horozcu Ü. Din Psikolojisi Açısından Dünyevi İstek Duaları. Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul; 2010.
Yazır EMH. Hak Dini Kur’ân Dili. 13. cilt. Ankara: Âsitâne Yayınları; 1995.
Çekin A. Maneviyat, Manevi Bakım ve Sosyal Hizmet. 1. baskı. Samsun: Etüt Yayınları; 2014.
Ayten A. Din, Erdem ve Sağlık. A. Ayten ed. 1. baskı. İstanbul: Çamlıca Yayınları; 2015.
Karakaş AC. Kaygı Kavramına Vahiy Yönelimli Kritik Analitik Yaklaşım. ISCAT Sakarya: Akademik Platformu. 2015;158-165.
Çağrıcı M. TDV İslâm Ansiklopedisi. Cilt 1. İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları; 1988.
Williams RH. “An Emprical Investigation into the Beneficial Effects of Long Distance Intercessory Prayer on Student Retention and Grade Point Average”. Doktora Tezi. Spalding University. USA; 2001.
Orme-Johnson D. “Medical Care Utilization and the Transcendental Meditation Program”. Psychosomatic Medicine. 1987;49(5):493-507.
Bradford WS, Charles JH. Sosyal Hizmet Uygulaması, Temel Teknikler ve İlkeler. DB Çiftçi. çev. İstanbul: Nika Yayınları; 2015.
Wood AM, Maltby J, Gillett R. et al. “The role of gratitude in the development of social support, stress, and depression: Two longitudinal studies”. Journal of Research in Personality. 2008;42:854-871.
Beki A. Manevi Destek Hizmetleri. İstanbul: AUZEF; 2018.
Seyyar A. Tıbbî Sosyal Hizmetlerde Manevî Bakım. 2. baskı. İstanbul: Rağbet Yayınları; 2010.
Nieuwsma JA, Walser RD, Hayes SC.ACT for Clergy and Pastoral Counselors: Using Acceptance and Commitment Therapy to Bridge Psychological and Spiritual Care. 1st ed. Oakland, CA: Context Press; 2016.
El-Attâs N. İslam’da Mutluluğun Anlamı ve Tecrübesi. ŞA Düzgün. çev. Kelam Araştırmaları. 2011;9(2):219-238.
Bilgiz M. “Kur’an’da Zikir Kavramının Anlam Alanı”. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2006;25:209-236.
Cook KE, Earles-Vollrath T, Ganz JB. Bibliotherapy. Intervention in School and Clinic. 2006;42(2):91-100.
Pesseckian N. Doğu Hikayeleriyle Psikoterapi. 3. baskı. H Fışıloğlu çev. İstanbul: Beyaz; 2008.
Koenig HG, McCullough ME, Larson DB. Handbook of religion and health. New York: Oxford University Press; 2001.
Başbakkal Z. Spiritüalite ve Hemşirelik. 3. Uluslararası 10. Ulusal Hemşirelik Kongresi, İzmir, 7-10 Eylül 2005.
