İç Mekan Tasarımlarında Önleyici Yaklaşımlar

Yazarlar

Ali Mülayim

Özet

İç mekânlarda önleyici tasarım, kazalar ve istenmeyen durumlar meydana gelmeden önce risklerin belirlenip güvenli yaşam alanlarının oluşturulmasını hedefleyen proaktif bir yaklaşımdır. Bilimsel çalışmalar, özellikle 0-6 yaş arası çocuklar ile 65 yaş üstü yetişkinlerin maruz kaldığı düşme, yaralanma, zehirlenme ve yanma gibi hayati risk taşıyan ev kazalarının büyük bir çoğunluğunun konutların fiziksel yetersizliklerinden veya tasarım hatalarından kaynaklandığını göstermektedir. İç mekân kurgusunda profesyonel destek alınmaması, birbirini tamamlamayan güvensiz alanların ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır. Bu doğrultuda, konut şartlarının (aydınlatma, havalandırma, oda büyüklükleri) standartlara uygun hale getirilmesi, kot farkı ve merdivenlerde çocuk güvenlik kapıları ile çift katlı küpeştelerin kullanılması, pencerelerde emniyet kilitlerinin bulunması ve hareketli donatılar ile televizyonların duvara sağlamca sabitlenmesi gibi mimari çözümler kritik önem taşımaktadır. Ayrıca banyolarda kaymaz zemin malzemelerinin tercih edilmesi, hemzemin duş ünitelerinin kullanımı ve elektrik tesisatlarında kaçak akım koruma rölesinin asla devre dışı bırakılmaması hayati tehlikeleri asgariye indirmektedir. Basit ama etkili önleyici tasarım kriterlerinin estetik ve fonksiyonellikten ödün vermeden uygulanması, ev kazalarını büyük oranda önleyerek bireylere onurlu, konforlu ve güvenli bir yaşam sunmaktadır.

Preventive indoor design is a proactive approach aiming to establish safe living environments by identifying risks before accidents and undesirable incidents occur. Scientific research indicates that a vast majority of life-threatening home accidents, such as falls, injuries, poisonings, and burns suffered particularly by children aged 0-6 and elderly over 65, stem from physical inadequacies or design flaws in residences. The lack of professional assistance in interior configuration leads to the creation of uncoordinated and unsafe spaces. Accordingly, architectural solutions are of critical importance, including standardizing residential conditions like lighting, ventilation, and room sizes; utilizing child safety gates and double handrails for floor differences or stairs; implementing window safety locks; and securely anchoring mobile furniture and televisions to walls. Furthermore, selecting non-slip flooring in bathrooms, implementing flush-to-floor shower units, and never bypassing residual current devices in electrical installations minimize fatal hazards. Implementing simple yet effective preventive design criteria without compromising aesthetics and functionality significantly prevents domestic accidents, providing individuals with a dignified, comfortable, and safe life.

Referanslar

Çalışkan BS, Balcı S. Resim yöntemi ile ev kazaları risklerinin ve alınan önlemlerin belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 2018;11: 137-146.

Karatepe TU, Akış N. 0-6 yaş çocuklarda ev kazası geçirme sıklığı ve ilişkili faktörler. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 2013;39: 165-168.

Özmen Y, Ergin Y, Şen Ö, Çakmakçı Çetinkaya A. 0-6 yaş grubu çocuğu olan annelerin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemlerinin tanılanması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. 2007;12;12:13-20

Gür K, Erol S, Sezer A, Şişman FN, Ev ziyaretleriyle ev kazası risk faktörlerinin saptanması ve belirlenen kazaların özellikleri. STED/Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. 2013;22: 225 - 232.

Farchi S, Rossi PG, Chini F, Camilloni L, Di Giorgio M, Guasticchi G, & Borgia P. Unintentional home injuries reported by an emergency-based surveillance system: incidence, hospitalisation rate and mortality. Accident Analysis & Prevention, 2006;38;5: 843-853.

Tezcan S, ve ark. Ankara ili Altındağ Merkez 1 Nolu Sağlık Ocağı bölgesinde kaza sıklığının saptanması ve kazaların bazı faktörlerle ilişkisinin belirlenmesi. Ege Tıp Dergisi, 2001;40;3: 165-173.

İnce T, Yalçın SS, Yurdakök K. Çocukluk çağında ciddi kaza sıklığı ve risk faktörleri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2014;57: 173-182

Halk Sağlığı genel Müdürlüğü. Çocukluk döneminde kaza sonucu yaralanmalar, çocuk güvenliğinin sağlanması programı. Halk Sağlığı genel Müdürlüğü Çocuk ve Ergen Sağlığı Dairesi Başkanlığı Ders Notları; 1. Ders. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/cocuk_ergen_db/dokumanlar/ces_materyal/saglik_personeli_egitim/ocuk_Guvenliginin_Saglanmasi_Programi_1._Ders.pdf Erişim tarihi; 03.07.2021

Şahiner P. Sosyoekonomik düzeyi düşük hanelerde ev kazası insidansı ve nedenleri. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Bilim Uzmanlığı Yüksek Lisans Tezi. 2009

Şimşek N. Merdiven elemanları ve hesaplar http://www.nevzat-simsek.com.tr/download/merdiven%20elemanlari%20ve%20hesaplar.pdf Erişim tarihi; 03.07.2021

Perçin MH. Basamaklar ve rampalar. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Peyzaj Konstrüksiyonu 1 Ders Notları Böl; 5. https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/61612/mod_resource/content/1/5.%20B%C3%B6l%C3%BCm%20.Basamak%20ve%20rampalar.pdf Erişim tarihi; 03.07.2021

Gören S, Tıraşçı Y, Üzün İ. “Banyo ölümlerinin retrospektif değerlendirilmesi” 2005; 119(1): 29-32 Adli Tıp Dergisi Journal of Forensic Medicine, 2005. 19(1): 29-32

ADA. Banyo örneği Americans With Disabilities Act, http://www.access-board.gov 01.02.2013

Balcı V. Çocuklar ve ev kazaları. https://www.kidsgourmet.com.tr/cocuklar-ve-ev-kazalari/ Erişim tarihi; 03.07.2021

Gelecek

11 Ocak 2022

Lisans

Lisans