Aile Sağlığı Merkezinde Çalışan Aile Hekimi ve Aile Sağlığı Elemanının Hukuki Sorumluluğu ve Aile Sağlığı Merkezinde Yasal Sorunlar
Özet
Ayşen Mert tarafından kaleme alınan bu kapsamlı çalışmada, Türkiye'deki aile sağlığı merkezlerinde görev yapan aile hekimleri ile aile sağlığı elemanlarının yasal sorumlulukları, yetkileri, görevleri ve uygulamada karşılaştıkları hukuki sorunlar detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin niteliğini artırmayı ve sağlık çalışanlarının tıbbi mevzuat konusundaki bilgi düzeyini yükseltmeyi amaçlayan metinde; Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği, Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Devlet Memurları Kanunu ve Hasta Hakları Yönetmeliği başta olmak üzere ilgili tüm yasal düzenlemeler incelenmektedir. Tıbbi müdahaleler sırasında gelişebilecek olumsuz sonuçların adli ve idari değerlendirilmesinde hayati önem taşıyan tıbbi malpraktis (tıbbi kötü uygulama) ile komplikasyon (izin verilen risk) arasındaki farklar; dikkatsizlik, tedbirsizlik, meslekte acemilik ve ihmal kaynaklı hatalar çerçevesinde titizlikle ayırt edilmektedir. Ayrıca hekimlerin cezai, hukuki (tazminat), idari ve mesleki sorumluluk olmak üzere dört temel başlık altındaki yükümlülükleri, uygun illiyet bağı, kusur tespiti ilkeleri, zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası ve bilirkişilik müessesesinin adli süreçlerdeki işleyişi açıklanmaktadır. Sağlık personelinin yasal yaptırımlardan korunmasını, hak kayıplarının önlenmesini ve hasta haklarının güvence altına alınmasını hedefleyen bu eser, tıp hukuku ve birinci basamak sağlık yönetimi alanında çalışan tüm uygulayıcılar için başvuru kaynağı niteliğinde yetkin bir özet sunmaktadır.
Referanslar
Dikici MF, Kartal M, Alptekin S ve ark. Aile Hekimliğinde Kavramlar, Görev Tanımı ve Disiplininin Tarihçesi. Türkiye Klinikleri J Med Sci 2007; 27 (3): 412-8.
WONCA Europe. (2005). Aile Hekimliği Avrupa Tanımı. Okay BAŞAK, Esra SAATÇİ. Çev. Ed. WONCA AVRUPA 2005 Basımı Türkçe Çevirisi, Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği Yayınları. 4 Nisan 2011. S.13.
Gemalmaz A. Aile Hekimliğinde Tıbbi Uygulama Hataları. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2014;5(1):56-62.
Caymaz M, Demir A. Sağlık Personelinin Tıbbi Uygulama Hatalarından Doğan Cezai Sorumluluğu. Journal of Economics and Social Research ISSN: 2148-1407. Cilt 1, Sayı 1, Yıl 2014).
Erel Ö. Aile Hekiminin Yasal Sorumlulukları. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2014;5(1): 11-3.
Esenkaya İ. Ortopedi ve Travmatolojide Ön İnceleme ve Muhakkik (Ön incelemeci ) Değerlendirmesi. TOTBİD Dergisi 2020;19:84–91.
Tümer, AR. (2011). Aile Hekimi Uzmanlığında ‘Hukuki Sorumluluklar’. İstanbul. Bilim İlaç.
Demirağ SA. Aile Hekimliği Pratiğinde Yasal Sorunlar-Genel Bir Bakış. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2014;5(1):1-3.
Aktaş EÖ, Çakır G. Aile Hekimlerinin, Aile Hekimliği Uygulaması Hakkındaki Görüşleri: Bir Anket Çalışması. Ege Tıp Dergisi 2012;51(1):21-9.
Demirel B. Hekimin Yasal Sorumlulukları. Gazi Tıp Derg 2005;16(3):99-106.
Tuğcu, H., Yorulmaz, C., Koç, S. (2009). Hekim Sorumluluğu ve Tıbbi Malpraktis. Sermet KOÇ, Muhammet CAN (Ed), Birinci Basamakta Adli Tıp içinde (9-17). İstanbul: İstanbul Tabip Odası.
Aşırdizer, M. (2021). Hekimlik ve Hukukun Kesişim Noktası: Tıbbi Hukuk. (Birinci basım). İstanbul.
Deniz Şafak E. Mazıcıoğlu MM. Tedavi Sürecinde Rehberler, Yasal Düzenlemeler ve Klinik Uygulamalar Arasındaki Uyumun Etik Boyutu. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics 2014;5(1):49-55).
Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği, 25.01.2013 Tarih ve 28539 Sayılı Resmî Gazete.
Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği, 30 Haziran 2021 tarihli, 31527 Sayılı Resmî Gazete.
Erdoğan, P. Sağlık Kurumlarına Yapılan Geri Ödeme Yöntemleri: SUT-TİG Karşılaştırması. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2021;24(1), 15-28.
Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ. 28.04.2021 Tarih ve 31468 Sayılı Resmi Gazete.
Tamer G. Sağlık Meslek Mensuplarının Meslekleriyle İlgili Yasal Sorumlulukları ve Yükümlülükleri. Usaysad Derg, 2019; 5(3): 355-366.
Hasta Hakları Yönetmeliği. 01.08.1998 Tarih ve 23420 Sayılı Resmi Gazete.
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu. 23.07.1965 Tarih ve 12056 Sayılı Resmi Gazete.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu. 17.12.2004 tarihli ve 25673 Sayılı Resmi Gazetede.
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu. 12.10.2004 Tarihli ve 25611 Sayılı Resmi Gazete.
4483 Sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun. 04.12.1999 Tarih ve 23896 Sayılı Resmi Gazete.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu. 04.02.2011 Tarih ve 27836 Sayılı Resmi Gazete.
Tıbbi Yanlış Uygulama Kanunu Tasarısı. Erişim Tarihi 04.10.2021. https://www.ttb.org.tr/TD/TD82/15.html
Tıbbi Yanlış Uygulama Kanunu Tasarısı. Erişim Tarihi 04.10.2021. https://www.denizlitabipodasi.org.tr/onlinehizmetler/874/duyurular/yeniden-isitilan-teklif-malpraktis-kanunu/
Tıbbi Yanlış Uygulama Kanunu Tasarısı. Erişim Tarihi 04.10.2021. https://www.milhukuk.com/blog-detay/tip-hukuku/tibbi-hizmetlerin-kotu-uygulanmasindan-dogan-sorumluluk-kanunu
Tıbbi Yanlış Uygulama Kanunu Tasarısı. Erişim Tarihi: 04.10.2021. http://www.ivho.org.tr/dosyalar/files/2-3052.pdf
Duysak M. Hekimin Tıbbi Uygulama Hatalarından Doğan Cezai Sorumluluğu. Hukuk Gündemi Dergisi 2009;3:25-38.
Yördem Y. Hekimin Hatalı Tıbbi Uygulamaya Bağlı Hukuki Sorumluluğu. TAAD, Temmuz 2019: 11, Sayı: 39.
5947 Sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. 30.01.2010 Tarihli, 27478 Sayılı Resmi Gazete.(7. ve 12. kaynak yazarlarından izin alınmıştır).