Aile Sağlığı Merkezinde Obeziteye Yaklaşım
Özet
"Aile Sağlığı Merkezinde Obeziteye Yaklaşımı" başlıklı bu çalışma, günümüzde küresel ve ulusal ölçekte ciddi bir toplum sağlığı sorunu haline gelen obezitenin birinci basamak sağlık hizmetlerindeki bütüncül yönetimini detaylı bir şekilde ele almaktadır. Halime Seda Küçükerdem tarafından kaleme alınan metinde; obezitenin tanımı, beden kitle indeksi (BKİ) ile bel çevresi gibi antropometrik ölçüm yöntemleri, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) kriterlerine göre sınıflandırılması açıklanmaktadır. Obezitenin etiyolojisinde yer alan enerji dengesizliği, genetik, çevresel ve sosyokültürel etmenler incelenirken, Türkiye ve dünyadaki güncel prevalans verileri sunulmaktadır. Biyopsikososyal yaklaşıma odaklanan eser; obez bireylerin klinik değerlendirilmesini, obeziteye yönelimli detaylı anamnez alımını, fizik muayeneyi, gerekli laboratuvar tetkiklerini ve eşlik eden kardiyometabolik komorbiditelerin takip süreçlerini incelemektedir. Güncel tedavi yönetiminde ise tıbbi beslenme tedavisinin temel ilkeleri, FITT prensibine dayalı egzersiz reçetelendirmesi, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) uygulamaları, Orlistat ve Liraglutid gibi farmakolojik tedavi ajanları ile bariatrik cerrahi endikasyonları ve yaşlı nüfustaki obezite paradoksu açıklanmaktadır. Aile hekimlerinin erken tanı, periyodik tarama, danışmanlık ve hasta takibindeki kilit rolünü vurgulayan bu kapsamlı çalışma, tıp literatürüne ve birinci basamak hekimlerinin klinik pratiklerine önemli katkılar sunmaktadır.
Referanslar
Doner P, Kahvecı R, Koc M, Sencan I, Kasım I, Ozkara A. Contrıbutions of Qualitative Studies to Obesity Management in Primary Care. Turkish J Fam Med Prim Care [Internet]. 2013;7(4):69. Available from: http://dergipark.gov.tr/doi/10.5455/tjfmpc.41451
Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Obezite Tanı ve Tedavi Kılavuzu 2019. 8. Baskı. Ankara; 2019.
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Obezite İle Mücadele El Ki̇tabi. Obezite İle Mücadele El Kitabı. Ankara; 2013.
World Health Organization. Obesity and overweight [Internet]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight
Rakel RE, Rakel DP. Obezite. In: Aile Hekimliği. 9.baskı. 2019. p. 867–90.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Türkiye Sağlık Araştırması, 2016 [Internet]. Available from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turkiye-Saglik-Arastirmasi-2016-24573
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Türkiye Sağlık Araştırması, 2019 [Internet]. 2020. Available from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turkey-Health-Survey-2019-33661
Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Tıbbi Beslenme ve Egzersiz Metabolizması Kılavuzu. Ankara; 2020.
T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Aile Hekimliği Uygulamasında Önerilen Periyodik Sağlık Muayeneleri ve Tarama Testleri [Internet]. Ankara; 2015. 75 p. Available from: https://dosyaism.saglik.gov.tr/Eklenti/12286,201506-ah-uygulamasinda-onerilen-periyodik-saglik-muayeneleri-ve-tarama-testleripdf.pdf?0
T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Birinci Basamak Sağlık Kurumları İçin Obezite ve Diyabet Klinik Rehberi [Internet]. 2017. Available from: www.thsk.gov.tr
Perreault L, Apovian C. Obesity in adults: Overview of management [Internet].
Von Kries R, Koletzko B, Sauerwald T, Von Mutius E, Barnert D, Grunert V, et al. Breast feeding and obesity: Cross sectional study. Br Med J. 1999;318(7203):147–50.
Berrington de Gonzalez A, Hartge P, Cerhan JR, Flint AJ, Hannan L, MacInnis RJ, et al. Body-Mass Index and Mortality among 1.46 Million White Adults. N Engl J Med. 2010 Dec 2;363(23):2211–9.
Perreault L. Obesity in adults: Prevalence, screening, and evaluation [Internet]. Available from: https://www.uptodate.com/contents/obesity-in-adults-prevalence-screening-and-evaluation?search=obesity-in-adults-prevalence-screening-andevaluation&source=search_result&selectedTitle=1~150&usage_type=default&display_rank=1
Visscher TLS, Seidell JC. The Public Health Impact of Obesity. Annu Rev Public Health. 2001 May;22(1):355–75.
Guh DP, Zhang W, Bansback N, Amarsi Z, Birmingham CL, Anis AH. The incidence of co-morbidities related to obesity and overweight: A systematic review and meta-analysis. BMC Public Health. 2009 Dec 25;9(1):88.
Webb GP. Obesity: a modern epidemic. Nurs Resid Care. 2002 Feb;4(2):68–73.
Aydoğan Ü, Koç B SO ve ark. Obezite ve İlişkili Hastalıklar. In: Temel Aile hekimliği. 2016. p. 233–44.
Mıstık S, Oruç S. Aile Hekimliği’nde Obezite Yönetimi ve Takip Sıklığı. Eurasian J Fam Med. 2017;6(1):18–25.
Jackson VM, Breen DM, Fortin J-P, Liou A, Kuzmiski JB, Loomis AK, et al. Latest approaches for the treatment of obesity. Expert Opin Drug Discov [Internet]. 2015 Aug 3;10(8):825–39. Available from: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1517/17460441.2015.1044966
Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Bariatrik Cerrahi Kılavuzu [Internet]. Ankara; 2019. Available from: temd.org.tr/admin/uploads/tbl_kilavuz/20190527160325-2019tbl_kilavuza1dab037d3.pdf
Striegel-Moore RH, Wilson GT, DeBar L, Perrin N, Lynch F, Rosselli F, et al. Cognitive behavioral guided self-help for the treatment of recurrent binge eating. J Consult Clin Psychol. 2010 Jun;78(3):312–21.
Hilbert A, Bishop ME, Stein RI, Tanofsky-Kraff M, Swenson AK, Welch RR, et al. Long-term efficacy of psychological treatments for binge eating disorder. Br J Psychiatry. 2012 Mar 2;200(3):232–7.
Masson PC, von Ranson KM, Wallace LM, Safer DL. A randomized wait-list controlled pilot study of dialectical behaviour therapy guided self-help for binge eating disorder. Behav Res Ther. 2013 Nov 1;51(11):723–8.
Garaulet M, Pérez de Heredia F. Behavioural therapy in the treatment of obesity (I): new directions for clinical practice. Nutr Hosp [Internet]. 2009;24(6):629–39. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20049365
Macdonald P, Hibbs R, Corfield F, Treasure J. The use of motivational interviewing in eating disorders: A systematic review. Psychiatry Res. 2012 Nov 30;200(1):1–11.
Garvey WT, Mechanick JI, Brett EM, Garber AJ, Hurley DL, Jastreboff AM, et al. American Association of Clinical Endocrinologists and American College of Endocrinology Comprehensive Clinical Practice Guidelines Formedical Care of Patients with Obesity. Endocr Pract [Internet]. 2016 Jul;22:1–203. Available from: https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1530891X20446300
Hendricks EJ, Srisurapanont M, Schmidt SL, Haggard M, Souter S, Mitchell CL, et al. Addiction potential of phentermine prescribed during long-term treatment of obesity. Int J Obes. 2014 Feb 17;38(2):292–8.
Jensen MD, Ryan DH, Apovian CM, Ard JD, Comuzzie AG, Donato KA, et al. 2013 AHA/ACC/TOS Guideline for the Management of Overweight and Obesity in Adults. J Am Coll Cardiol. 2014 Jul;63(25):2985–3023.
Aronne LJ, Wadden TA, Peterson C, Winslow D, Odeh S, Gadde KM. Evaluation of phentermine and topiramate versus phentermine/topiramate extended‐release in obese adults. Obesity. 2013 Nov 17;21(11):2163–71.
O’Neil PM, Smith SR, Weissman NJ, Fidler MC, Sanchez M, Zhang J, et al. Randomized Placebo-Controlled Clinical Trial of Lorcaserin for Weight Loss in Type 2 Diabetes Mellitus: The BLOOM-DM Study. Obesity. 2012 Jul;20(7):1426–36.
Bang W-D, Kim J-Y, Yu H-T, Cho S-S, Jang J-Y, Oh C-M, et al. Pulmonary Hypertension Associated with Use of Phentermine. Yonsei Med J. 2010;51(6):971.
Persil Özkan Ö, Tayfur M. Kronik Böbrek Hastalığından Korunmada ve Böbrek Hastalığında Obezitenin Değerlendirilmesi. Sağlık Bilim Derg. 2015;24(2):104–8.
Aksoydan E. Obezite Paradoksu. Türkiye Klin Beslenme ve Diyetetik-Özel Sayı. 2016;2(1):12–6.