Yenidoğan Transportu

Yazarlar

Buket Baran Akdeniz

Özet

Yenidoğan transportu, acil bakım ve tedavi gereksinimi olan kritik durumdaki yenidoğanların uygun üst düzey sağlık merkezlerine güvenli bir şekilde taşınması ve tedavileri sonrasında geri getirilmesi işlemidir. Prenatal, perinatal ve neonatal nakil olarak sınıflandırılan bu süreç, hastane içi veya hastaneler arası (tek yönlü, çift yönlü veya geri transport) yöntemlerle gerçekleştirilir. Nakil öncesinde yenidoğanın termoregülasyon, solunum, dolaşım ve metabolik açıdan stabilize edilmesi; olası mortalite ve morbidite risklerini en aza indirmek için hayati önem taşır. Transport esnasında hipotermi, hipoglisemi, hipotansiyon, hipoksi/hiperoksi ve hiperkarbi/hipokarbi gibi riskler engellenmeli; solunum ve yaşam desteği kesintisiz sağlanmalıdır. Nakil organizasyonu; uzman yenidoğan hekimi, eğitimli hemşire, solunum terapisti, teknisyen ve şoförden oluşan multidisipliner bir ekip ile tam donanımlı nakil ambulansları ve özel ekipmanlar (küvöz, HFOV, iNO, EKMO gibi) kullanılarak yürütülür. Ayrıca prematüre bebekler, hipoksik iskemik ensefalopati, cerrahi hastalıklar, doğumsal kalp hastalıkları ve COVID-19 vakaları gibi özel durumlarda hastaya özgü spesifik izlem ve tıbbi müdahale protokolleri uygulanır. Etkin bir iletişim ve bölgesel koordinasyon ağı ile yürütülen yenidoğan transportu, bebek sağlığının korunması ve nakil kalitesinin artırılmasında temel bir role sahiptir.

Referanslar

Öztürk MA, Büyükkayhan D, Köklü E. Perinatal ve neonatal dönemde yenidoğanın nakli. Erciyes Tıp Dergisi. 2007;29(3):252-60.

Bozkurt G, Sönmez Düzkaya D. Yenidoğan transport hemşireliği. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2012;16(2):76-80.

Karakoç Tarı A, Çiğdem Z. Dünyada ve Türkiye’de yenidoğan transportu. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2006;3(2):24-31.

American Academy of Pediatrics Committee on Fetus And Newborn. Levels of neonatal care. Pediatrics. 2012;130(3):587-597.

Gomella TL. Neonatoloji. In: Çoban A, İnce Z, Eds. İstanbul Tıp Kitabevi; 2012. s.131.

Özkan H, Gündoğdu G. Yenidoğan Transportu. In: Ekti Genç R, Özkan H, Eds. Ebeler için yenidoğan sağlığı ve hastalıkları. Anadolu Nobel Tıp Kitabevleri; 2016. s. 615- 27.

Wood KS, Bose CL. Neonatal transport. In: MacDonald MG, Mullett MD, Seshia MMK, Eds. Avery’s Neonatology. Pathophysiology&Managemenet of the Newborn. 6th edition, London: Lippincott Williams & Wilkinş; 2005. p. 40-53.

Butterfield LJ. Historical percpectives of neonatal transport. Pediatr Clin North Am. 1993;40:221-39.

Çevik G, Köse S, Pediatric Transport, JAREN / Journal of Academic Research in Nursing, 2018 4(3):183.

Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2013. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü,2014,Ankara. http://www.hips.hacettepe.edu.tr/tnsa2013/rapor/TNSA_2013_ana_rapor.pdf (Erişim Tarihi: 31.03.2017)

Tekin N, Akşit A, Dinleyici EÇ, ark. Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Neonatoloji Ünitesine başvuran yenidoğanların transport koşullarının değerlendirilmesi. Perinatoloji Dergisi. 2001;9:230-34.

Perk Y. Türkiye’de neonatal transport durumu. Türk Neonatoloji Derneği Bülteni. 2003;8:19-21.

Ergenekon E. Türkiye’de neonatal transport organizasyonu için neler yapılabilir? Türk Neonatoloji Derneği Bülteni. 2003;8:22-4.

Sosyal DD, Karaböcüoğlu M, Çıtak A, ark. Acil bakım gerektiren çocuk hastaların hastaneler arası taşınması: Türkiye’de durum. Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi. 2004;10:168-72.

Gülez P, Kayserili E, Sarıtaş T, ark. Yenidoğan nakilleri. ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi. 2004;5(1):5-10.

Caverni V, Rastrelli M, Aufieri R, et al. Can dedicated ambulances improve the efficiency of the neonatal emergency transport service? J Matern Fetal Neonatal Med. 2004;15(2):126-8.

Narlı N, Kırımi E, Uslu S. Türk Neonatoloji Derneği Yenidoğan Bebeğin Güvenli Nakli Rehberi.Turk Pediatri Ars 2018; 53(Suppl 1): S18-S31.

Üçsel R. Transport. İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Eğitim Etkinlikleri, Pediatrik Aciller Sempozyumu; 14-15 Haziran 2001; İstanbul.

Tutanç M, Arıca V, Başarslan F, et al. Tıp Fakültesi çocuk acil ünitesine gönderilen cerrahi olmayan hastaların nakil şartlarının değerlendirilmesi, J Kartal TR. 2010;XXI(1):28-32.

Broughton SJ, Berry A, Jacobe S, et al. The mortality index for neonatal transportation score: a new mortality prediction model for retrieved neonates. Pediatrics. 2004;114(4):e424-8.

P. Domínguez-Sampedro Hacia el pleno desarrollo del transporte pediátrico en España [Towards the full development of paediatric transport in Spain] An Pediatr (Barc), 81 (2014), p. 203-204.

G. Jourdain, U. Simeoni, D. Schlembach, et al. European Standards of Care for Newborn Health: Neonatal transport [Accessed 28 Sept 2020]. Availablefrom:https://newborn-health-standards.org (2018)

American Academy of Pediatrics. Section on Transport Medicine. Equipment and Medications. In: Insoft RM, Schwartz HP, ed(s). Guidelines for air and ground transport of neonatal and pediatric patients. 4rd ed. Elk Grove Village, IL: American Academy of Pediatrics; 2015: 25-90.

Bull MJ, Engle WA, the Committee on Injury, Violence, and Poison Prevention and the Committee on Fetus and Newborn Safe Transportation of Preterm and Low Birth Weight Infants at Hospital Discharge. PEDIATRICS Vol. 123 No. 5 May1,2009 pp. 1424 -1429.

Kavuncuoğlu S, Bayram N, Öztürk E, et al. Neonatal transportun preterm bebeklerin morbidite ve mortalitesine etkileri. İKSST Derg. 2014; 6(1): 23-29.

Stafford TD, Hagan JL, Sitler CG, et al. Therapeutic Hypothermia During Neonatal Transport: Active Cooling Helps Reach the Target. Ther Hypothermia Temp Manag. 2017;7(2):88-94.

Woodward GA, Kirsch R, Trautman MS, et al. Stabilization and tranport of the highrisk infant. In: Gleason CA, Devaskar SU (eds). Avery’s Diseases of the Newborn (9th ed). Phialdelphia: Elsevier Saunders, 2012: 341-356.

Narlı N. Yenidoğan ve pediatrik hastaların hava ve kara yolu ile nakli. 3. Baskı, Adana: Nobel Kitabevi; 2011.

Narlı N. Stabilizasyon ve nakil. Yurdakök Pediatri (Ed Murat Yurdakök). 1. Cilt. Ankara: Güneş Kitabevi; 2017.p. 1209.

Barry P, Leslie A, (eds). Paediatric and neonatal critical care transport. (1st ed). London: BMJ Books; 2013.

American Academy of Pediatrics. American College of Obstetricians and Gynecologists. Maternal and neonatal interhospital transfer. In: Kilpatrick SJ, Papile L-A, Macones GA, (eds). Guidelines for Perinatal Care. 8th ed. Elk Grove Village, Chicago, United States, IL: American Academy of Pediatrics; 2017.p. 113-30.

Wilson BJ Jr, Heiman HS, Butler TJ, et al. A 16-year neonatal/pediatric extracorporeal membrane oxygenation transport experience. Pediatrics 2002; 109: 189-93.

Cavicchiolo, M.E., Doglioni, N., Ventola, M.A. et al. Neonatal emergency transport system during COVID-19 pandemic in the Veneto Region: proposal for standard operating procedures. Pediatr Res 89, 399–401 (2021). https://doi.org/10.1038/s41390-020-0937-z.

Terheggen, U., Heiring, C., Kjellberg, M. et al. European consensus recommendations for neonatal and paediatric retrievals of positive or suspected COVID-19 patients. Pediatr Res 89, 1094–1100 (2021). https://doi.org/10.1038/s41390-020-1050-z.

Sayfalar

331-356

Yayınlanan

4 Ocak 2022

Lisans

Lisans