Genel Cerrahi
Özet
Akut karın, ani başlayan, travmatik olmayan, şiddetli ve bir haftadan kısa süreli, cerrahi tedavi gerektirip gerektirmediğinin belirlenmesi gereken karın ağrısı tablosudur. Hastalığın doğru grubunun belirlenmesi morbidite ve mortaliteyi azaltmak açısından kritiktir. Nedeni karın içi (organ duvarlarının gerilmesi, kanama, inflamasyon, perforasyon, iskemi) ve karın dışı (kardiyak, torasik, nörolojik, endokrin, hematolojik, toksik) etkenler olarak ikiye ayrılır. Ağrı tipi patofizyolojik olarak visseral (künt, tam lokalize edilemeyen), pariyetal/somatik (keskin, hareketle artan, lokalize) ve yansıyan ağrı şeklinde sınıflandırılır. Ağrı karakteri bakımından kolik (aralıklı, spazmodik), inflamatuvar (sürekli, giderek artan) ve iskemik (ani başlayıp en şiddetli seviyeye ulaşan) ağrı olarak ayrılır. Bulantı, kusma, iştahsızlık, gaz-gaita çıkaramama gibi eşlik eden semptomlar görülebilir. Tanıda en belirleyici unsur detaylı anamnez ve fizik muayenedir (inspeksiyon, perküsyon, oskültasyon, palpasyon, rektal ve pelvik muayene). Muayenede defans, rebound ve tahta sertliğindeki rijidite karın içi patolojileri gösterir. Tam kan sayımı, biyokimya, idrar tahlili gibi laboratuvar tetkiklerinin yanı sıra direkt grafiler, ultrasonografi ve özellikle bilgisayarlı tomografi tanı ve tedaviyi destekleyen yardımcı radyolojik yöntemlerdir.
Referanslar
Acil Cerrahi Kaynak Kitabı, İstanbul. Editör: Prof. Dr. Cemalettin Ertekin, 2009
Schwartz’s Principles of Surgery 10th edition, Ed: F Charles Brunicardi. 2015 McGraw-Hill Education.
Sabiston’s Textbook of Surgery 20th edition ed: Courtney M. Townsend. 2017 Elsevier.
Allemann F, et al. Ultrasound scans done by surgeons for patients with acute abdominal pain: a prospective study. Eur J Surg 1999;165: 966–970.
Scheirey CD, Fowler KJ, Therrien JA, Kim DH, Al-Refaie WB, Camacho MA, et al. Appropriateness Criteria® Acute Nonlocalized Abdominal Pain. Journal of the American College of Radiology. 2018 Nov 1;15(11, Supplement): 217–31.