Nörolojik Aciller
Synopsis
Status epileptikus (SE), 30 dakikadan uzun süren ya da nörolojik durumun düzelmesine fırsat vermeyen sıklıkta tekrarlayan epileptik krizler olarak tanımlanmakta olup, 5 dakikadan uzun süren nöbet aktivitesi görüldüğünde acil müdahale edilmesi gerekmektedir. Nörolojik aciller arasında yer alan SE, klinik belirtilerine göre konvülzif ve nonkonvülzif (absans, kompleks parsiyel, subtle) olarak sınıflandırılır; bunlardan jeneralize konvülzif SE (JKSE) en yüksek mortalite ve morbiditeye sahiptir. Amerikan Epilepsi Derneği'nin (AES) 2016 kılavuzuna göre tedavi, zamana karşı dört aşamalı bir algoritmayla yönetilir. İlk aşamada havayolu açıklığı, oksijen desteği, IV erişim, vital bulgular ve kan şekeri kontrolünü içeren hasta stabilizasyonu (ABCD) sağlandıktan sonra, nöbeti sonlandırmak amacıyla ilk basamak olarak İM midazolam, IV lorazepam veya IV diazepam gibi benzodiazepinler uygulanır. İkinci aşamada nöbet kontrolünü sürdürmek ve idameyi sağlamak için IV fosfenitoin, valproik asit veya levetirasetam tercih edilir, bunlara ulaşılamıyorsa IV fenobarbital alternatif olarak verilir. Nöbet aktivitesi 40 dakikayı aştığında refrakter SE düşünülerek üçüncü aşamada ikinci basamak ilaçların tekrarı veya tiopental, midazolam, pentobarbital ve propofolün anestezik dozları kullanılır. Süreç boyunca hava yolu kontrolü, endotrakeal entübasyon gereksinimi, metabolik dengesizliklerin düzeltilmesi ve hipertermi yönetimi hayati önem taşır.
Status epilepticus (SE) is defined as epileptic seizures lasting 30 minutes or longer or recurring so frequently that neurological status does not recover, and immediate intervention is required when seizure activity exceeds 5 minutes. Classified among neurological emergencies, SE is divided into convulsive and non-convulsive (absence, complex partial, subtle) types based on clinical semiology, with generalized convulsive status epilepticus (GCSE) carrying the highest mortality and morbidity. According to the American Epilepsy Society (AES) 2016 guidelines, management follows a time-sensitive four-stage algorithm. In the initial stabilization stage (ABCD), after securing airway clearance, oxygenation, IV access, vital signs, and blood glucose control, first-line benzodiazepines such as IM midazolam, IV lorazepam, or IV diazepam are administered to terminate the seizure. In the second stage, IV fosphenytoin, valproic acid, or levetiracetam are preferred for seizure control and maintenance, with IV phenobarbital serving as an alternative if unavailable. If seizure activity exceeds 40 minutes, indicating refractory SE, the third stage involves repeating second-line agents or administering anesthetic doses of thiopental, midazolam, pentobarbital, or propofol. Throughout the treatment process, maintaining airway control, endotracheal intubation when needed, correcting metabolic imbalances, and managing hyperthermia are of critical importance.
References
Trinka E, Cock H, Hersdorffer D, Rossetti AO, Scheffer IE, Shinnar S, et al. A definition and classification of status epilepticus--Report of the ILAE Task Force on Classification of Status Epilepticus. Epilepsia. 2015. 56(10):15151523.
Epilepsy Foundation of America. Treatment of convulsive status epilepticus. Recommendations of the Epilepsy Foundation of America’s Working Group on Status Epilepticus. JAMA. 1993 Aug 18. 270(7):854-9.
Glauser, T. et al. Treatment of Convulsive Status Epilepticus in Children and Adults: Report of the Guideline Committee of the American Epilepsy Society. Epilepsy Currents. Jan/Feb 2016. 16(1):48-61.