Toksikolojik Aciller

Authors

Taner Şahin

Synopsis

Bu çalışmada acil tıp pratiğinde toksikolojik aciller, zehirlenme olgularına genel yaklaşım ilkeleri ve temel toksidromlar incelenmektedir. Zehirlenme şüphesi; nedeni açıklanamayan multisistem etkilenmesi, bilinç bulanıklığı, göğüs ağrısı, nedeni bilinmeyen aritmi, ani dekompanse olan psikiyatri hastaları, travma olguları veya metabolik asidoz varlığında düşünülmelidir. Anamnezin alınmasında zehirlenmenin süresi, gerçekleştiği yer, maruz kalınan toksik maddenin ismi, miktarı, alım biçimi ve semptomların başlama zamanı sorgulanmalıdır. Fizik muayenede hastanın vital bulguları, pupil çapı, mukoza ve cilt durumu (morluk, terleme, enjeksiyon izi), akciğer, kalp ve karın bulguları detaylıca değerlendirilmelidir. Tedavi yaklaşımında "ilacı değil hastayı tedavi et" prensibi esastır. Uygulanacak adımlar arasında hava yolu, solunum ve dolaşım (ABC) kontrolü ile destek tedavisi, absorbsiyonun azaltılması (ilk 4 saatte gastrik lavaj, ilk 1 saatte aktif kömür), atılımın artırılması (diürez, hemodiyaliz, plazmaferez) ve spesifik antidot tedavileri (atropin, naloksan, flumazenil, sodyum bikarbonat, N-asetilsistein) yer alır. Kostik maddelerin alımında gastrik lavaj kontrendike iken; alkol, lityum, asit, alkali kostikler ve demir zehirlenmelerinde aktif kömür kullanılmaz. Ayrıca metinde tanımlanan ana toksidromlar şunlardır: Sempatomimetik (ajitasyon, midriyazis, terleme, taşikardi, hipertansiyon), Opiyat (SSS ve solunum depresyonu, miyozis), Sedatif-Hipnotik (ataksi, hipotermi, solunum depresyonu), Antikolinerjik (kuru cilt, midriyazis, hipertermi, mental değişiklikler) ve Kolinerjik (diyare, miyozis, bronkore, bradikardi, salivasyon, lakrimasyon) klinik tablolarıdır. Sempatomimetik ve antikolinerjik sendromların ayrımında aksiller bölge muayenesi ve terleme varlığının kontrol edilmesi kritik bir kriterdir.

This study examines toxicological emergencies, general principles of approach to poisoning cases, and core toxidromes in emergency medicine practice. Suspicions of poisoning should be considered in the presence of unexplained multisystem involvement, clouding of consciousness, chest pain, unexplained arrhythmia, suddenly decompensated psychiatric patients, trauma cases, or metabolic acidosis. When taking the history, the duration and location of poisoning, the name, amount, and administration route of the toxic substance involved, and the onset time of symptoms must be questioned. During physical examination, the patient's vital signs, pupil diameter, mucosal and skin condition (bruises, sweating, injection marks), and lung, heart, and abdominal findings should be evaluated in detail. In the treatment approach, the principle of "treat the patient, not the drug" is essential. Steps to be implemented include supportive care with airway, breathing, and circulation (ABC) management, reducing absorption (gastric lavage in the first 4 hours, activated charcoal in the first hour), enhancing elimination (diuresis, hemodialysis, plasmapheresis), and specific antidote therapies (atropine, naloxone, flumazenil, sodium bicarbonate, N-acetylcysteine). While gastric lavage is contraindicated in caustic substance ingestion, activated charcoal is not used in poisonings involving alcohol, lithium, acids, alkali caustics, and iron. Furthermore, the main toxidromes defined in the text are the clinical presentations of Sympathomimetic (agitation, mydriasis, sweating, tachycardia, hypertension), Opioid (CNS and respiratory depression, miosis), Sedative-Hypnotic (ataxia, hypothermia, respiratory depression), Anticholinergic (dry skin, mydriasis, hyperthermia, mental status changes), and Cholinergic (diarrhea, miosis, bronchorrhea, bradycardia, salivation, lacrimation). Examining the axillary region and checking for sweating is a critical criterion in differentiating sympathomimetic from anticholinergic syndromes.

References

Greene S. General Management of Poisoned Patients. In: Judith E. Tintinalli, J. Stephan Stapczynski, O. John Ma, Donald M. Yealy, Garth D. Meckler DMC, editor. Tintinalli’s Emergency Medicine, A Comprehensive Study Guide. McGraw Hill Education; 2016. p. 1207–13.

Meehan TJ. Approach to the Poisoned Patient. In: Ron M. Walls, editor. Rosen’s Emergency Medicine: Concepts And Clinical Practice. 9th ed. Elsevier Inc.; 2019. p. 1813–22.

Çakır ZG. Zehirlenmeler ve Genel Yaklaşım. Turkiye Klin Emerg Med Top. 2016;2(1):1–10.

Karakılıç E, Kavalcı G. Zehirlenmelere Genel Yaklaşım. Derman Tıbbi Yayıncılık, 2015,Syf 1-7.

Ünverir P, Yanturalı S. Akut Zehirlenmelere Genel Yaklaşım İlkeleri. Turkiye Klin J Surg Med Sci. 2006;2(46):44–8.

Coşkun F. Zehirlenme olgularına yaklaşım. Yoğun Bakım Derg. 2001;1(2):114–21.

Pages

181-186

Published

January 25, 2022

License

License