The Effects of Five Factor Personality Traits on Job Satisfaction and Life Satifaction: An Investigation on Tourist Guides
Synopsis
This research investigates the relationships and effects between the Five-Factor Personality Traits, job satisfaction, and life satisfaction levels among active tourist guides in Turkey. Data collected through questionnaires from 416 tourist guides reached via guide chambers across Turkey using the quota sampling method were analyzed using the SPSS program. According to the research findings, tourist guides exhibited high levels of conscientiousness, openness to development, extraversion, and agreeableness, whereas their levels of neuroticism were low. While the guides' internal, external, and general job satisfaction levels were found to be high, their internal satisfaction was more dominant compared to external satisfaction, and their life satisfaction was above average. Simple linear regression analyses revealed that extraversion and conscientiousness dimensions had a negative and weak effect on job satisfaction, whereas neuroticism had a positive and weak effect. No significant effect was identified for agreeableness and openness to development on job satisfaction, nor did any of the five-factor personality traits have a direct significant effect on life satisfaction. Furthermore, no significant relationship was found between job satisfaction and life satisfaction among tourist guides. The obtained results support the "dividing effect" approach in the literature and provide recommendations for travel agencies to consider personality traits during recruitment and training processes.
References
Akıncı, Z. (2002). Turizm sektöründe işgören iş tatminini etkileyen faktörler: beş yıldızlı konaklama işletmelerinde bir uygulama. Akdeniz İ. İ.B.F. Dergisi, 4, 1-25.
Aksu, G., Eser, M. T. & Güzeller, C. O. (2017). Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile yapısal eşitlik modeli uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık.
Albuz, N., Köşker, H., Ercan, F. & Özbek, Ö. (2018). Turizm/turist rehberliği ve eğitimi. N. Hacıoğlu, C. Avcıkurt, A. Kılıç ve H. U. Yıldırım (Ed). Turist rehberliği üzerine güncel araştırmalar içinde (s.78-93). Ankara: Detay Yayıncılık.
Allport, G. W. (1961). Pattern and growth in personality. New York: Holt, Rinehart and Winston, Inc.
Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. & Yıldırım, E. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. (7.Baskı). İstanbul: Sakarya Yayıncılık.
Ap, J. & Wong, K. K. F. (2001). Case study on tour guiding: professionalism, issues and problems. Tourism Management, 22, 551-563.
Arslan, E., Güripek, E. & İnce, C. (2017). Kişilik ve meslek seçimi ilişkisi: turizm öğrencileri üzerine bir araştırma. Kesit Akademi Dergisi, 11, 200-217.
Aşık, N. A. (2010). Çalışanların iş doyumunu etkileyen bireysel ve örgütsel faktörler ile sonuçlarına ilişkin kavramsal bir değerlendirme. Türk İdare Dergisi, 467, 31-51.
Aşık, N. A. (2017). Pozitif ve negatif duygulanım ve iş doyumunun örgütsel özdeşleşmeye etkisi: otel çalışanları üzerine bir araştırma. Business & Management Studies: An International Journal, 5 (2), 345-362.
Bayat, G. (2019). Beş faktör kişilik özellikleri ve konaklama işletmeleri çalışanları kişilik özelliklerinin iş doyumu düzeyleri üzerindeki etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11 (3), 1575-1588.
Baycan, A. (1985). An analysis of the several aspects of job satisfaction between different occupational groups. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Benet-Martinez, V. & John, O. P. (1998). Los Cinco Grandes across cultures and ethnic groups: multitrait multimethod analyses of the big five in Spanish and English. Journal of Personality and Social Psychology, 75 (3), 729-750.
Bernarto, I, Bachtiar, D., Sudibjo, N., Suryawan, I. N., Purwanto, A. & Asbari, M. (2020). Effect of transformational leadership, perceived organizational support, job satisfaction toward life satisfaction: evidences from Indonesian teachers. International Journal of Advanced Science and Technology, 23 (3), 5495-5503.
Birimoğlu, B. (2015). Sınıf öğretmenlerinin kişilik özellikleri ile iş doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi: İstanbul ili Kadıköy ilçesi örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Yeditepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Bui, H. TM. (2017). Big five personality traits and job satisfaction: evidence from a national sample. Journal of General Management, 42 (3), 21-30.
Burger, J. M. (2006). Kişilik. İnan Deniz Erguvan Sarıoğlu (Çev). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Chimanikire, P, Mutandwa, E., Gadzirayi, C T., Muzondo, N. & Mutanswa, B. (2007). Factors affecting job atisfaction among academic professionals in tertiary institutions in Zimbabwe. African Journal of Business Management, 1 (6), 166-175.
Costa, P. T. & McCrae, R. R. (1992). Four ways five factors are basic. Personality Individual Differences, 13 (6), 653-665.
Çevik, N. K. & Korkmaz, O. (2014). Türkiye’de yaşam doyumu ve iş doyumu arasındaki ilişkinin iki değişkenli sıralı probit model analizi. Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 7 (1), 126-145.
Dağlı, A. & Baysal, N. (2016). Yaşam doyumu ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15 (59), 1250-1262.
Demirci, S. (2003). Öğretmenlerde beş faktör kişilik özellikleri ile iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J. & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49 (1), 71-75.
Diri, M. S. & Kıral, E. (2016). Ortaokul öğretmenlerinin iş doyumlarının mesleki tükenmişlik düzeylerine etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 125-149.
Dönmez, B. & Birdir, K. (2007). İş doyumu ve seyahat acentalarında çalışan personelin iş doyumunun analizi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (2), 87-104.
Eğinli, A. T. (2009). Çalışanlarda iş doyumu: kamu ve özel sektör çalışanlarının iş doyumuna yönelik bir araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23 (3), 35-52.
Erol, M. (2017). Genç yetişkinliğin öncesinde olan ergenlerin yaşam doyumu: “utangaçlık” ve “öz yeterlik algısı”nın rolü. Türk Psikiyatri Dergisi, 28 (2), 95-103.
Feist, J. & Feist, G. J. (2008). Theories of personality. (7th Edition). United States of America: McGraw- Hil.
Furnham, A., Eraleous, A. & Chamorro-Premuzic, T. (2009). Personality, motivation and job satisfaction: Hertzberg meets the big five. Journal of Managerial Psychlogy, 24 (8), 765-779.
Goldberg, L. R. (1990). An alternative “description of personality”: the big-five factor structure. Journal of Personality and Social Psychology, 59 (6), 1216-1229.
Gormley, D. K. (2003). Factors affecting job satisfaction in nurse faculty: a meta-analysis. Journal of Nursing Education, 42 (4), 174-178.
Greenberg, J. & Baron, R. A. (1997). Behaviour in organizations. (6th Edition). New Jersey: Prentice Hall.
Hırlak, B., Taşlıyan, M. & Sezer, B. (2017). İyimserlik ve yaşam doyumu arasındaki ilişki ve demografik özellikler bağlamında algı farklılıkları: bir alan araştırması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7 (1), 95-116.
Huebner, E. S. (1991). Correlates of life satisfaction in children. School Psychology Quarterly, 6 (2), 103-111.
İslamoğlu, H. A. & Alnıaçık, Ü. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (4. Basım). İstanbul: Beta Yayınları.
John, O. P. (1990). The "Big Five" factor taxonomy: dimensions of personality in the natural language and questionnaires. In L. A. Pervin (Ed.) Handbook of personality: theory and research. New York: Guilford Press.
Kalleberg, A. L. (1977). Work values and job rewards: a theory of job satisfaction. American Sociological Review, 42 (1), 124-143.
Karaca, A. & Dede, N. P. (2017). Kamu kurumlarındaki kadın çalışanların iş-aile çatışma düzeyleri ile yaşam doyumları arasındaki ilişki: Tunceli örneği. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (2), 150-158.
Kardaş, S. & Şencan, H. (2018). Beş faktör kişilik özelliklerinin iş tatmini üzerindeki etkisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33 (1), 287-299.
Keser, A. (2005). İş doyumu ve yaşam doyumu ilişkisi: otomotiv sektöründe bir uygulama. Çalışma ve Toplum Dergisi, 7, 77-96.
Kılıç, S. (2013). Örnekleme yöntemleri. Journal of Mood Disorders, 3 (1), 44-46.
Kılıçlar, A., Şahin, A. Sarıkaya, G. S., & Bozkurt, İ. (2018). Kişilik tiplerinin gıda tercihine etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6 (4), 779-811.
Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeyinin karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Köksal, O. (2014). İş doyumu ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide bireysel farklılıklar. İş ve İnsan Dergisi, 1 (1), 53-62.
Köroğlu, A. (2019). Turist rehberlerinin rolleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
Köroğlu, Ö. (2012). İçsel ve dışsal iş doyum düzeyleri ile genel iş doyum düzeyi arasındaki ilişkinin belirlenmesi: turist rehberleri üzerinde bir araştırma. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13 (2), 275-289.
Leclerc, D. & Martin, J. N. (2004). Tour guide communication competence: French, German and American tourists’ perception. International Journal of Intercultural Relations, 28 (3-4), 181-200.
Luthans, F. (2011). Organizational behavior: an evidence-based approach. (12th Edition). New York: McGraw-Hill Companies, Inc.
McCrae, R. R. & John, O. P. (1992). An introduction to the five-factor model and its applications. Journal of Personality, 60 (2), 175-215.
Nal, M. & Nal, B. (2018). Sağlık çalışanlarının iş doyumu düzeylerinin incelenmesi: bir kamu hastanesi örneği. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 8 (1), 131-140.
Örücü, E., Kılıç, R. & Şimşir S. (2010). Organizasyonlarda iş tatmini uygulamaları ve örgütsel bağlılığa etkisi üzerine bir araştırma. Akademik Fener, 13, 1-14.
Polatçı, S., Irk, E., Gültekin, Z. & Sobacı, F. (2017). Psikolojik dayanıklılık ve kişilik özellikleri tatmin düzeyini etkiler mi?. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29, 553-578.
Richards, J. C. & Schmidt, R. (2002). Longman dictionary of language teaching& applied linguistics. (3rd Edition). London: Pearson Education.
Seçer, İ. (2015). SPSS ve LISREL ile pratik veri analizi. (Genişletilmiş 2. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
Schmitt, D. P., Allik, J., McCrae, R. R. & Benet-Martinez, V. (2007). The geographic distribution of big five personality traits: pattern and profiles of human self-description across 56 nations. Journal of Cross-Cultural Psychology, 38, 173-212.
Sümer, N. & Sümer, H.C. (2005). Beş faktör kişilik özellikleri ölçeği. (Yayımlanmamış Çalışma).
Şahin, L., Bacak, B. & Güler, M. (2015). Çalışan memnuniyetinin sağlanmasında temel dinamikler: dışsal faktörlerin çalışanların memnuniyet algıları üzerindeki etkilerine yönelik bir alan araştırması. İş, Güç, Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 17 (2), 24-44.
Tatlılıoğlu, K. (2013). Beş faktör kişilik kuramı bağlamında kişilik kavramına genel bir bakış. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, 3 (6), 127-146.
TDK (2021). Türk Dil Kurumu, https://sozluk.gov.tr/ (19/02/2021).
Turan, E. B., Gülşen, D. B. A. & Bilaloğlu, M. (2019). Kadın çalışanların yaşam doyumu ile boş zaman engelleri arasındaki ilişki: Akdeniz Üniversitesi örneği. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4 (1), 104-114.
TUREB (Türkiye Turist Rehberleri Birliği). (2019). Güncel Turist Rehberi İstatistikleri. http://tureb.org.tr/tr/RehberIstatistik/ (01/03/2019).
Uyguç, N., Arbak, Y., Duygulu, E. & Çıraklar, N. H. (1998). İş ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin üç temel varsayım altında incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13 (2), 193-204.
Weiss, D. J., Dawis, R. V., England, G. W. & Lofquist, L. H. (1967). Manual for the Minnesota Satisfaction Quesitionnaire. Washington: The Vocational Rehabilitation Administration.
Yang, C-L. & Hwang, M. (2014). Personality traits and simultaneous reciprocal influences between job performance and job satisfaction. Chinese Management Studies, 8 (1), 6-26.
Yelboğa, A. (2012). Örgütsel adalet ile iş doyumu ilişkisi: ampirik bir çalışma. Ege Akademik Bakış, 12 (2), 171-182.
Yıldırım, B. I., Gülmez, M. & Yıldırım, F. (2016). The relationship between the five factor personality traits of workers and their job satisfaction: a study on five star hotels in Alanya. Procedia Economics and Finance, 39, 284-291.
