ANAVARZA BÖLGESİ SIĞIR VE MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ

Authors

Serap Göncü
Gökhan Gökçe
https://orcid.org/0000-0001-6980-8989

Synopsis

Anavarza bölgesi (Kadirli, Ceyhan ve Kozan ilçelerinin kesişimi), zengin ekosistemi ve stratejik konumuyla tarih boyunca tarım ve hayvancılığın önemli bir merkezi olmuştur. Bölgede yürütülen büyükbaş hayvancılık faaliyetleri sığır ve manda yetiştiriciliğine dayanmakta olup halkın beslenmesine ve bölgesel ekonomiye belirgin bir katkı sağlamaktadır. 2019 verilerine göre bölgede toplam 78.574 sığır ve 751 manda bulunurken, sığır popülasyonunun %48'ini kültür ırkı melezleri, %47'sini saf kültür ırkları, yalnızca %0,05'ini ise Güney Anadolu Kırmızısı (Kilis ve Yerli Sarı) gibi günümüzde koruma projeleri kapsamına düşecek kadar azalmış olan yerli ırklar oluşturmaktadır. Hayvancılık faaliyetleri meraya dayalı ekstansif aile işletmeciliğinden modern entansif tesislere kadar farklı sistemlerde yürütülmektedir. Küçük ölçekli aile işletmelerinde geleneksel yöntemler belirleyici olup, kadın iş gücü üretim süreçlerinde ve günlük bakım işlerinde kritik bir rol üstlenmektedir. Sulak alanlarda ucuz kaba yemle beslenebilen manda yetiştiriciliği de verimli bir alternatif sunmaktadır. Bununla birlikte, son 70 yılda doğal mera alanlarında yaşanan %61,5 oranındaki azalma, yüksek yem maliyetleri, pazardaki fiyat dalgalanmaları ve özellikle yaz aylarında ortaya çıkan şiddetli sıcaklık stresi, verimliliği olumsuz etkileyen en temel kısıtlayıcı faktörlerdir.

References

Özdoğan, T., Göncü Karakök, S., 2005. Güney Anadolu Kırmızısı (GAK) Kilis Sığırlarının Beden Yapısı ve Bazı Vücut Ölçüleri. 1. Zootekni Öğrenci Kongresi Bildiri Metinleri kitabı,, 16-17 Mayıs 2005, 36-41s. Adana..

Eker, M., 1956. Güney Anadolu Sığır Yetiştiriciliği, Sığır Irkları ve Bunların Morfolojik Irk Iraları. Ankara Üniv. Ziraat Fak.Yayınları:85. Çalışmalar:46.181 s.

Kumlu, S., 1991. Kilis Irkı Sığırlarını Koruma ve Islah modelleri. Çukurova 1. Tarım Kongresi. 9-11 Ocak 1991, Adana. Sayfa:411-420.

Göncü, S., Özkütük, K., 2005. Türkiye’de Kilis Sığırlarının Mevcut Durumları, Morfolojik Yapı ve Döl Verim Özellikleri. HASAD Dergisi 2005, Yıl:21 Say:247; 40-44s

Spöttel, W., 1939. Beitrage zur Kenntnis der Tierzucht in Südanatolien und der Verwertung tierzüchterischer Produkte. Künd-Archiv. Bd. 52, H.1, Paul Parey, Berliln.

Yarkın, İ., 1961. Sığır yetiştirmesi.At. Üniv. Yayınları NO:8, ZF Ders kitapları serisi no:3, Erzurum, 1961.

Alkan, S., Toksoy, D. 2009. Orman Köylerinde Kadın ve Kırsal Kalkınma (Trabzon İli Örneği). II. Ormancılıkta Sosyo-konomik Sorunlar Kongresi, 19–21 Şubat 2009, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta,1-16.

Özkütük, K., 1988. Hayvan Ekolojisi. Çukurova Üniv. Ziraat Fakültesi Ders Kitabı, No:79. Ç.Ü.Z.F. . Ofset ve Teksir Atölyesi, Adana. 136 s.

Şekerden, Ö., Özkütük, K., 1990. Büyükbaş Hayvan Yetiştirme. Ç.Ü.Ziraat Fak. Ders Kitabı No:122. 393 s., Ç.Ü..Z.F. Teksir ve Ofset Ünitesi, Adana.

Altın, M., A. Gökkuş, A. Koç, 2011. Çayır ve Mera Yönetimi. 1. Cilt (Genel İlkeler). T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, TÜGEM, 376s.

Anonim, 2012. Ulusal Mera Kullanımı ve Yönetimi Sonuç Raporu. TAGEM, TÜBİTAK Proje No.: 106G017, 483s.

Bakoğlu, A., A. Koç, A. Gökkuş, 1999. Erzurum Yöresi Çayır ve Meralarındaki Yaygın Bitki Türlerinin Ömür Uzunluğu, Çiçeklenmeye Başlama Tarihi ve Ot Kalitesi ile İlgili Bazı Özellikler. Türk Tarım ve Orman Dergisi, 23 (Ek sayı: 4): 951-957.

Çıkın, A., Yercan,M., Kızıldağ; N., 1997. Hayvancılık sektöründe kooperatiflerin işlevleri ve sorunları. Hayvancılıkta örgütlenme sorunları. 27-28 kasım 1997, İzmir.

Gülçubuk, B., Yasan, Z. 2009. 21.yy Eşiğinde Kadınlar. İşsizlik Yoksulluk ve Göç Kıskacındaki Kırsal Alanda Kadın Emeği. Syf:90-97.

Karaca, O., Aşkın, Y., Çivi, A., 1997b. Türkiye Göreneksel hayvan yetiştirme sistemleri ve çağdaştaştırabilme olanakları. Hayvancılıkta örgütlenme sorunları. 27-28 kasım 1997, İzmir

Özbay, L., 1995. Ankara İli Elma Dağ İlçesi Köylerinde Yaşayan Kadınların Tarımsal Faaliyetlere Katılım Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma. Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü (basılmamış-yüksek lisans tezi) Ankara

Özdemir, G., Yılmaz, E., Unakıtan, G., Yılmaz, İ., Keskin, G. (2017). Kırsalda Kadının Geleneksel Gıda Üretimi ve Pazarlama İstekliliği, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 14(03), 66-72

Özer,D. ,Taluğ, C. ve Şenbayrak, M. 2003.GAP Bölgesinde sulamaya yeni açılan Çamgazi Sulama Alanında Süt Sığırcılığının Gelişim Doğrultusu ve Bilgi İhtiyacı, GAP III. Tarım Kongresi, 2-3 Ekim, Şanlıurfa, 125-130 (sunulu bildiri)

Özkaya;T., 2003. AB tartışmalarında Türkiye tarımının yeri ve önemi. http://www.zmo.org.tr/etkinlikler/abgst03/19.pdf

Özkütük, K., Göncü,S., 1997. Adana ili sığırcılığı ve örgütlenme durumu. Hayvancılıkta örgütlenme sorunları. 27-28 kasım 1997, İzmir.

Tavkul, Ufuk. Kültür Teorilerinin Işığı Altında Kafkas Kültürünün Sosyolojik Analizi, Kırım Dergisi, Sayı: 6 (22), s.28, 1998.

Yurdakul, O., Emeksiz.F., Orhan, E., Ören.N., Gürgen, Y., Erkan, O., Akdemir.Ş., Ozçatalbaş, O., 1991. Çukurova Tarımının ekonomik yapısı sorunları ve öneriler. Çukurova l. Tarım Kongresi, 9-11 Ocak, 1991 , Adana.

Pages

323-339

Published

January 10, 2022

License

License