Metabolik Aciller

Yazarlar

Taner Şahin

Özet

Bu metin, acil tıp pratiğinde metabolik aciller başlığı altında sıvı ve elektrolit (sodyum, potasyum ve kalsiyum) bozukluklarına yaklaşımı detaylandırmaktadır. Sodyum dengesizliklerinde, serum düzeyi 135 mEq/L'nin altına düştüğünde hiponatremi; 145 mEq/L'nin üzerine çıktığında hipernatremi tanımlanır. Akut ve ağır hiponatremide nörolojik hasar riskine karşı hipertonik salin (%3 NaCl) infüzyonu önerilirken, hipernatremi tedavisinde beyin ödemini önlemek amacıyla sıvı açığı serbest su formülüyle hesaplanıp sodyum düşürme hızı saatte 0.5-1 mEq/L'yi geçmeyecek şekilde yavaşça düzeltilir. Potasyum bozukluklarında ise normal aralık 3.5-5.5 mEq/L olup, hipopotasemi EKG'de T dalgası düzleşmesi ve U dalgaları ile belirti verirken, tedavide kontrollü K+ replasmanı uygulanır. Hiperpotasemi durumunda EKG'de sivri T ve QRS genişlemesi görülür; acil tedavide membran stabilizasyonu için kalsiyum glukonat, potasyumu hücre içine sokmak için insülin-glikoz solüsyonları veya nebulize salbutamol ve vücuttan uzaklaştırmak için furosemid ya da hemodiyaliz kullanılır. Kalsiyum bozukluklarında iyonize kalsiyum ve albümine göre düzeltilmiş kalsiyum hesabı esastır. Malignite veya hiperparatiroidiye bağlı gelişen hiperkalsemi serum fizyolojik hidrasyonu ve furosemid diürezi ile tedavi edilirken, nöromüsküler aşırı uyarılabilirlik, Chvostek/Trousseau belirtileri ve QT uzamasına yol açan hipokalsemi tedavisinde ise IV kalsiyum glukonat replasmanı yapılmaktadır.

This text details the approach to fluid and electrolyte (sodium, potassium, and calcium) disorders under the topic of metabolic emergencies in emergency medicine practice. In sodium imbalances, hyponatremia is defined when the serum level falls below 135 mEq/L, while hypernatremia is defined when it rises above 145 mEq/L. Hypertonic saline (3% NaCl) infusion is recommended for acute and severe hyponatremia due to the risk of neurological damage, whereas in hypernatremia treatment, the fluid deficit is calculated using the free water formula and corrected slowly so that the rate of sodium reduction does not exceed 0.5-1 mEq/L per hour to prevent cerebral edema. In potassium disorders, the normal range is 3.5-5.5 mEq/L, and while hypokalemia manifests on ECG with T-wave flattening and U-waves, controlled K+ replacement is administered during treatment. In hyperkalemia, peaked T waves and QRS widening are observed on ECG; emergency treatment involves calcium gluconate for membrane stabilization, insulin-glucose solutions or nebulized salbutamol to shift potassium intracellularly, and furosemide or hemodialysis to eliminate it from the body. In calcium disorders, measurement of ionized calcium and corrected calcium based on albumin levels is essential. Hypercalcemia, which mostly develops due to malignancy or hyperparathyroidism, is treated with isotonic saline hydration and furosemide diuresis, whereas hypocalcemia, which leads to neuromuscular hyperexcitability, Chvostek/Trousseau signs, and QT prolongation, is treated with IV calcium gluconate replacement.

Referanslar

Petrino R; Marino R. Fluids and Electrolytes. In: Judith E. Tintinalli, J. Stephan Stapczynski, O. John Ma, Donald M. Yealy, Garth D. Meckler DMC, editor. Tintinalli’s Emergency Medicine, A Comprehensive Study Guide. 8th ed. McGraw Hill Education; 2016. Section: 3, Chapter: 17, p. 92–101.

Spasovski G, Vanholder R, Allolio B, Annane D, Ball S, Bichet D, Decaux G, Fenske W, Hoorn E, Ichai C, Joannidis M, Soupart A, Zietse R, Haller M, van der Veer S, Van Biesen W, Nagler E; on behalf of the Hyponatraemia Guideline Development Group. Clinical practice guideline on diagnosis and treatment of hyponatraemia. Nephrol Dial Transplant. 2014 Feb 25.

Ramazan A, Muammer K,Şükrü A. Acil Serviste Sıvı Elektrolit Bozukluklarına Yaklaşım [Internet]. [cited 2021 May 8]. p. 171–82. Available from: https://docplayer.biz.tr/43220380-Acil-serviste-sivi-elektrolit-bozukluklarina-yaklasim.html

Öner B. Kalsiyum Bozuklukları [Internet]. 2018 [cited 2021 May 8]. Available from: https://acilci.net/kalsiyum-bozukluklari/on diagnosis and treatment of hyponatraemia. Nephrol Dial Transplant. 2014 Feb 25.

Acil Serviste Sıvı Elektrolit Bozukluklarına Yaklaşım, Ramazan Arıkan, Muammer Kara, Şükrü Ardıç, Acil Tıp El Kitabı

https://www.acilci.net/

Sayfalar

159-168

Gelecek

25 Ocak 2022

Lisans

Lisans