Adrenal Yetmezlikli Hastaya Yaklaşım

Yazarlar

Mehmet Güven
https://orcid.org/0000-0002-0752-8815

Özet

Adrenal yetmezlik, adrenal korteksten glukokortikoid ve mineralokortikoid hormonların yetersiz salgılanması sonucu gelişen bir klinik tablodur. Adrenal bez kaynaklı patolojiler primer (Addison Hastalığı), ACTH eksikliğine bağlı olanlar ise sekonder adrenal yetmezlik olarak adlandırılır. Primer yetmezlikte hem glukokortikoid hem mineralokortikoid eksikliği varken, sekonderde mineralokortikoid eksikliği ve hiperpigmentasyon görülmez. Otoimmün süreçler, tüberküloz ve enfeksiyonlar en sık nedenler arasındadır. Klinik olarak halsizlik, bulantı, kusma, hipotansiyon, hipoglisemi, hiponatremi ve hiperkalemi saptanabilir. Tanıda sabah kortizol düzeyi ve ACTH uyarı testi kullanılır; insülin tolerans testi hipofiz-adrenal aksı değerlendirmede altın standarttır. Akut adrenal kriz, ciddi stres, enfeksiyon veya ilaç yetersizliği ile tetiklenen ve hayatı tehdit eden acil bir durumdur. Tedavide öncelikle intravenöz %0.9 NaCl ve %5 dekstroz ile hızlı sıvı replasmanı başlanmalı, ardından hemen parenteral hidrokortizon (100 mg IV bolus ve 6 saatte bir 50 mg) uygulanmalıdır. Hasta stabilize olduktan ve oral alıma başladıktan sonra doz kademeli olarak azaltılarak oral tedaviye geçilir.

Referanslar

Zelissen PM, Bast EJ, Croughs RJ. Associated autoimmunity in Addison's disease. J Autoimmun. 1995; 8: 121-130.

Bancos I, Hahner S, Tomlinson J, Arlt W. Diagnosis and management of adrenal insufficiency. Lancet Diabetes Endocrinol. 2015; 3: 216-226.

Betterle C, Dal Pra C, Mantero F, Zanchetta R. Autoimmune adrenal insufficiency and autoimmune polyendocrine syndromes: autoantibodies, autoantigens, and their applicability in diagnosis and disease prediction. Endocr Rev. 2002; 23: 327-364.

Finucane FM, Liew A, Thornton E, Rogers B, Tormey W, Agha A. Clinical insights into the safety and utility of the insulin tolerance test (ITT) in the assessment of the hypothalamo-pituitary-adrenal axis. Clin Endocrinol (Oxf). 2008; 69: 603-7.

Coursin DB, Wood KE. Corticosteroid supplementation for adrenal insufficiency. JAMA. 2002; 287: 236–240.

Gelecek

20 Mayıs 2021

Lisans

Lisans