Hemoptizili Hastaya Yaklaşım
Özet
Hemoptizi, hava yollarından veya akciğer parankiminden kaynaklanan kanın ekspektorasyonudur. Olguların çoğunluğu (%85-95) hafif ve kendini sınırlayan kanamalardan oluşurken, %5-15’lik kısım hayati tehlike arz eden masif hemoptizi olarak başvurur. Akciğerlerin perfüzyonu pulmoner ve bronşiyal arterler tarafından sağlanır; yüksek basınçlı bronşiyal arter dolaşımı masif hemoptizilerin %90’ından sorumludur. En sık etiyolojik neden tüberküloz olmakla birlikte, enflamatuvar hastalıklar, maligniteler, bronşektazi, vasküler bozukluklar, kardiyak durumlar ve iyatrojenik faktörler de etkenler arasında yer alır. Tanı sürecinde hastanın anamnezi alınmalı, psödohemoptizi ayrımı yapılmalı ve fizik muayene ile kardiyopulmoner durum değerlendirilmelidir. Tanısal değerlendirmede laboratuvar tetkikleri, PA akciğer grafisi, BT anjiyografi ve bronkoskopi kullanılır. Tedavi yaklaşımında masif kanamalarda öncelik havayolu açıklığının sağlanması, hemodinamik stabilizasyon ve yoğun bakım takibidir. Tedavi yöntemleri medikal yaklaşım, bronkoskopik lokal müdahaleler, bronşiyal arter embolizasyonu ve dirençli veya travmatik durumlarda cerrahi girişimleri kapsar.
Referanslar
Lordan JL, Gascoigne A, Corris PA. The pulmonary physician in critical care, Illustrative case 7: Assessment and management of massive haemoptysis. Thorax 2003; 58:814-9.
Haponik EF, Fein A, Chin R. Managing life-threatening hemoptysis: has anything really changed? Chest 2000; 118: 1431-5.
Chun JY, Morgan R, Belli AM. Radiological management of hemoptysis: a comprehensive review of diagnostic imaging and bronchial arterial embolization. Cardiovasc Intervent Radiol 2010; 33: 240-50.
Marshall TJ, Jackson JE. Vascular intervention in the thorax: bronchial artery embolization of haemoptysis. Eur Radiol 1997; 7: 1221-7.
Yoon W, Kim JK, Kim YH, Chung TW, Kang HK. Bronchial and nonbronchial systemic artery embolization for life-threatening hemoptysis: a comprehensive review. Radiographics 2002; 22: 1395-409.
Jean-Baptiste E. Clinical assessment and management of massive hemoptysis. Crit Care Med 2000; 28: 1642-7.
Khalil A, Parrot A, Nedelcu C, Fartoukh M, Marsault C, Carette MF. Severe hemoptysis of pulmonary arterial origin: signs and role of multidetector row CT angiography. Chest 2008; 133: 212-9.
Deffebach ME, Charan NB, Lakshminarayan S, Butler J. The bronchial circulation. Small, but a vital attribute of the lung. Am Rev Respir Dis 1987; 135: 463–81.
Weinberger SE, Lipson DA. Cough and hemoptysis. In: Fauci AS, Braunwald E, Kasper DL, et al. (eds). Harrsion’s Principles of Internal Medicine, 17th ed. New York, NY: McGraw-Hill; 2008:225-228.
Abdulmalak C, Cottenet J, Beltramo G, et al.: Haemoptysis in adults: a 5-year study using the French nationwide hospital administrative database. Eur Respir J. 2015; 46: 503-11.
Corder R. Hemoptysis. Emerg Med Clin North Am 2003; 21: 421-35.
Procop GW, Marty AM, Scheck DN, Mease DR, Maw GM. North American paragonimiasis. A case report. Acta Cytol 2000; 44: 75-80.
Soni PN, Reddy I, Rauff S. Pneumonia and severe haemoptysis. Lancet 1998; 352: 198.
Spiro SG, Albert RK, Jett JR (eds). Clinical Respiratory Medicine: Expert Consult, 3rd ed. Philadelphia, Pa.: Mosby; 2008.
Irwin RS, Rippe JM, eds. Irwin and Rippe’s Intensive Care Medicine, 6th ed. Philadelphia, Pa.: Lippincott Williams&Wilkins; 2008.
Fartoukh M. Severe haemoptysis: indications for triage and admission to hospital or intensive care unit. Rev Mal Respir 2010; 27: 1243-53.
Cordovilla R, Bollo de Miguel E, Nunez Ares A, et al. Diagnosis and treatment of haemoptysis. Arch Bronconeumol 2016; 52: 368-77.
Larici AR, Franchi P, Occhipinti M, et al. Diagnosis and management of hemoptysis. Diagn Interv Radiol 2014; 20: 299-309.
Chalumeau-Lemoine L, Khalil A, Prigent H, et al. Impact of multidetector CT-angiography on the emergency management of severe hemoptysis. Eur J Radiol 2013; 82: 742-7.
Sirajuddin A, Mohammed TL. A 44-year-old man with hemoptysis: a review of pertinent imaging studies and radiographic interventions. Cleve Clin J Med 2008; 75: 601-7.
Swanson KL, Johnson CM, Prakash UB, et al. Bronchial artery embolization: experience with 54 patients. Chest 2002; 121: 789-95.