Acil Diyaliz Endikasyonları
Özet
Hemodiyaliz, üremik sendrom ile ilişkili klinik ve laboratuvar bulgularını iyileştirmek amacıyla kanın ekstrakorporeal dolaşımını kullanan, medikal tedaviye yanıt vermeyen akut ve kronik böbrek yetmezlikleri ile ilaç zehirlenmelerinde uygulanan terapötik bir yöntemdir. Böbrek Hastalığı Küresel Sonuçların İyileştirilmesi (KDIGO) rehberine göre acil hemodiyaliz endikasyonları "AEIOU" mnemonik formülüyle beş ana başlıkta sınıflandırılmaktadır. Bunlardan ilki olan Asidoz (A), kardiyovasküler sistem üzerindeki baskılayıcı etkileri ve aritmi riski nedeniyle medikal tedaviye dirençli ve pH değerinin 7.1'in altına düştüğü durumlarda acil diyaliz gerektirir. İkincisi olan Elektrolit dengesizliği (E), özellikle serum potasyum düzeyinin 6.5 mmol/L üzerine çıktığı ve konvansiyonel tedavilere yanıt vermeyen hayati tehlike arz eden hiperkalemi durumlarını kapsar. Üçüncüsü olan İntoksikasyon (I), etanol, metanol, etilen glikol, salisilat ve lityum gibi toksik maddelerin alımına bağlı ağır organ ve merkezi sinir sistemi bozukluklarında toksinlerin vücuttan hızla uzaklaştırılmasını sağlar. Dördüncüsü olan Sıvı yüklenmesi (O), diüretik tedaviye dirençli pulmoner ödem ve hipoksik solunum yetmezliğinde doku perfüzyonunu koruyarak organ hasarını engellemek amacıyla uygulanır. Beşincisi olan Üremi (U) ise üremik perikardit ve trombosit disfonksiyonuna bağlı ciddi üremik kanama diskrazisi gibi hayatı tehdit eden komplikasyonların tedavisinde kritik rol oynar. Sonuç olarak, acil serviste dirençli metabolik bozukluklar ve toksisite vakalarında erken dönemde hemodiyalize başvurulması morbidite ve mortalite oranlarını önemli ölçüde azaltmaktadır.
Referanslar
Elliott, DA. Clinical Techniques in Small Animal Practice. Hemodialysis. 2000:15(3);136-48. doi:10.1053/svms.2000.18297.
Cowgill LD, EIliott DA. Fluid, Electrolyte, and Acid Base Disorders in Small Animal Practice. Hemodialysis. 2000:528-47.
KDIGO clinical practice guideline for Acute Kidney Injury. International Society of Nephrology 2012;2:1.
Rezende LR.,Souza PB., Pereira GRM. Metabolic acidosis in hemodialysis patients: a review. J Bras Nefrol. 2017;39(3):305-11.
Kraut J., Madias NE. Treatment of acute metabolic acidosis: A pathophysiologic approach. Nat Review Nephro 2012;8(10): 589-601.
Co I.,Gunnerson K. Emergency department managment of acute kidney injury, electrolyte abnormalities and renal replacement therapy in the critically ill. Emerg Med Clin N Am 2019;37;459-71.
Truhlar A, Deakin CD, Soar J. et al. European resuscitation council guidelines for resuscitation 2015. Resuscitation. 2015;95:148–201.
Winkler AW, Hof HE, Smith PK. Electrocardiographic changes and concentration of potassium in serum following intravenous injection of potassium chloride. Am J Physiol Leg Content. 1938;124:478–83.
Legrand M, Ludes P-O, Massy Z, Rossignol P, Parenica J, Park J-J, et al. Association between hypo- and hyperkalemia and outcome in acute heart failure patients: the role of medications. Clin Res Cardiol Of J Ger Card Soc. 2018;107:214–21.
Depret F., Peacock WF., Liu KD, et al. Management of hyperkalemia in the acutely ill patient. Ann Intensive Care 2019 9:32.
Montague BT, Ouellette JR, Buller GK. Retrospective review of the frequency of ECG changes in hyperkalemia. Clin J Am Soc Nephrol 2008;3:324–30.
Aslam S, Friedman EA, Ifudu O. Electrocardiography is unreliable in detecting potentially lethal hyperkalaemia in haemodialysis patients. Nephrol Dial Transplant 2002;17:1639–42.
Kellum JA, Lameire N, Aspelin P, et al. Work group membership. Kidney Int. 2012;2:1.
King JD., Kern MH., Jaar BG., Extracorporeal Removal of Poisons and Toxins. Clin J Am Soc Nephrol. 2019;14(9):1408–15
Klein L.R., Cole J.B., Driver B.E., at all. Unsuspected critical illness among emergency department patients presenting for acute alcohol intoxication. Ann Emerg Med. 2018;71(3):279–88.
Driscoll D., Bleecker G., Francis J., at all Acute Hemodialysis for Treatment of Severe Ethanol Intoxication. Kidney Med. 2020;2(6):793–6.
Jammalamadaka D., Raissi S., Ethylene Glycol, Methanol and Isopropyl Alcohol Intoxication. The American Journal of the Medical Scienses. 2010:339;276-81.
Juurlink DN, Gosselin S, Kielstein JT, at all. EXTRIP Workgroup. Extracorporeal Treatment for Salicylate Poisoning: Systematic Review and Recommendations From the EXTRIP Workgroup. Ann Emerg Med. 2015;66(2):165-81.
Granado RC, Mehta RL. Fluid overload in the ICU: Evalaution and management. BMC Nephrology. 2016;17:109.
Bouchard J, Soroko SB, Chertow GM. et al. Fluid accumulation, survival and recovery of kidney function in critically ill patients with acute kidney injury. Kidney Int. 2009;76(4):422–7.
Foland JA, Fortenberry JD, Warshaw BL. et al. Fluid overload before continuous hemofiltration and survival in critically ill children: a retrospective analysis. Crit Care Med. 2004;32:1771–76.
Payen D, de Pont AC, Sakr Y, et al. A positive fluid balance is associated with a worse outcome in patients with acute renal failure. Crit Care. 2008;12:74.
Bouchard J, Mehta RL. Volume management in continuous renal replacement therapy. Semin Dial. 2009;22(2):146–50.
Rehman KA., Beatcon J, Xu B. Uremic pericarditis, pericardial effusion and constrictive pericarditis in end-stage renal disease: Insights and pathophysiology. Clin Cardiol. 2017;40(10):839-46.
Escolar G., Ricart MD., Cases A. Uremic Platelet Dysfunction:Past and Present. Curr Hemato Report. 2005;4:359-67.