Alt Gis Kanama
Özet
Alt gastrointestinal sistem (GİS) kanaması, Treitz ligamentinin altında (duodenumun 3. kısmının devamında) meydana gelen ve acil servislerde sık karşılaşılan, mortalite riski taşıyan bir klinik tablodur. Divertiküler hastalık, vasküler ektazi, iskemik kolit, mezenter iskemi, Meckel divertikülü, anorektal hastalıklar, enfeksiyöz ve inflamatuvar bağırsak hastalıkları ile neoplazmlar başlıca etyolojik nedenler arasında yer alır. Hastalar hematokezya gibi tipik semptomların yanı sıra hipotansiyon, taşikardi, senkop ve halsizlik gibi atipik veya şok bulgularıyla da başvurabilirler. İlk müdahalede ABCDE prensiplerine göre hasta stabilizasyonu, kardiyak monitörizasyon ve damar yolu açılarak sıvı replasmanı sağlanmalıdır. Laboratuvarda kan grubu, cross-match, hemogram ve koagülasyon testleri önceliklidir; aktif kanamada veya hemodinamik dengesizlikte klinik duruma göre eritrosit, trombosit veya taze donmuş plazma transfüzyonu yapılır. Kesin tanı ve sekonder tedavide kolonoskopi, endoskopi, anjiyografi ve gerektiğinde cerrahi girişim uygulanır. Yaşlılık, koroner arter hastalığı, aspirin veya antikoagülan kullanımı, tekrarlayan hematokezya ve başlangıç hematokrit değerinin %35’in altında olması mortalite riskini artırmaktadır.
Referanslar
Nable JV, Graham AC. Gastrointestinal bleeding. Emergency Medicine Clinics. 2016;34(2):309-25.
Rotondano G. Epidemiology and diagnosis of acute nonvariceal upper gastrointestinal bleeding. Gastroenterology Clinics. 2014;43(4):643-63.
Strate LL, Ayanian JZ, Kotler G, Syngal S. Risk factors for mortality in lower intestinal bleeding. Clinical Gastroenterology and Hepatology. 2008;6(9):1004-10.
Witting MD, Magder L, Heins AE, Mattu A, Granja CA, Baumgarten M. ED predictors of upper gastrointestinal tract bleeding in patients without hematemesis. The American journal of emergency medicine. 2006;24(3):280-5.
Schiff L, STEVENS R, Shapiro N, GOODMAN S. Observations on the oral administration of citrated blood in man: II. The effect on the stools. The American Journal of the Medical Sciences. 1942;203(3):409-12.
Sung JJ, Tsoi KK, Ma TK, Yung M-Y, Lau JY, Chiu PW. Causes of mortality in patients with peptic ulcer bleeding: a prospective cohort study of 10,428 cases. American journal of gastroenterology. 2010;105(1):84-9.
Cappell MS, Friedel D. Initial management of acute upper gastrointestinal bleeding: from initial evaluation up to gastrointestinal endoscopy. Medical Clinics of North America. 2008;92(3):491-509.
Shah A, Chisolm-Straker M, Alexander A, Rattu M, Dikdan S, Manini AF. Prognostic use of lactate to predict inpatient mortality in acute gastrointestinal hemorrhage. The American Journal of Emergency Medicine. 2014;32(7):752-5.
Galvagno SM, Nahmias JT, Young DA. Advanced trauma life support® Update 2019: management and applications for adults and special populations. Anesthesiology clinics. 2019;37(1):13-32.
El-Kersh K, Chaddha U, Sinha RS, Saad M, Guardiola J, Cavallazzi R. Predictive role of admission lactate level in critically ill patients with acute upper gastrointestinal bleeding. The Journal of Emergency Medicine. 2015;49(3):318-25.
Villanueva C, Colomo A, Bosch A, Concepción M, Hernandez-Gea V, Aracil C, et al. Transfusion strategies for acute upper gastrointestinal bleeding. New England Journal of Medicine. 2013;368(1):11-21.
Razzaghi A, Barkun AN. Platelet transfusion threshold in patients with upper gastrointestinal bleeding: a systematic review. Journal of clinical gastroenterology. 2012;46(6):482-6.
Sverdén E, Markar SR, Agreus L, Lagergren J. Acute upper gastrointestinal bleeding. Bmj. 2018;363:k4023.
Rockall T, Logan R, Devlin H, Northfield T. Risk assessment after acute upper gastrointestinal haemorrhage. Gut. 1996;38(3):316-21.