Acil Serviste Karaciğer Hastalıkları, Sarılık ve Karaciğer Yetmezliği

Yazarlar

İlker Kızıloğlu

Özet

Acil servislerde sıkça görülen karaciğer hastalıkları; metabolizma, protein sentezi, detoksifikasyon, pıhtılaşma faktörlerinin sentezi ve depolama gibi vital organ fonksiyonlarının etkilenmesine neden olmaktadır. Karaciğer patolojileri genel olarak hepatosit harabiyeti ve kolestaz (intrahepatik ve ekstrahepatik) olarak iki ana sınıfta incelenir. Hemoliz, hepatosit hasarı ya da safra yolu tıkanıklıkları sonucu meydana gelen bilirubin birikimi sklera ve deride sarılık bulgusu ile kendini gösterir. Akut karaciğer yetmezliği en sık viral hepatitler (özellikle HBV), parasetamol ve Amanita mantarı zehirlenmelerine bağlı gelişirken; kronik süreçler geri dönüşümsüz fibrozisle seyreden siroza yol açmaktadır. Fonksiyon kayıpları sonucunda portal hipertansiyon, batın içi asit birikimi, spontan bakteriyel peritonit, böbrek yetmezliği (hepatorenal sendrom), koagülopatiye bağlı kanamalar ve amonyak artışıyla tetiklenen hepatik ensefalopati gibi ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Tanısal değerlendirmede ALT, AST, ALP, GGT, bilirubin seviyeleri, albümin ve protrombin zamanı (PT) laboratuvar testleri ile ilk seçenek olarak batın ultrasonografisi (USG) kullanılır. Tedavi sürecinde hastaya özgü destek tedavileri, parasetamol zehirlenmesinde N-asetil-sistein, asit vakalarında diüretikler ve parasentez, hepatik ensefalopatide laktuloz, kanama kontrolünde ise K vitamini ve taze donmuş plazma replasmanları tercih edilir.

Referanslar

Goldsmith NA, Woodburne RT. Surgical anatomy pertaining to liver resection. Surg Gynecol Obstetr 1957; 195: 310-8.

Couinaud C. Le foie. Etudes anatomiques et chirurgicales. Paris: Masson; 1957.

Terminologia anatomica: international anatomical terminology. FCAT. Thieme, Stuttgart, New York; 1998. p. 54-6.

Erkut M, Özgür O. Karaciğerin vasküler yapısı. Türkiye Klinikleri;2019.p.1-5

Granit D. Karaciğerin Anatomi ve Fizyolojisi.Turkiye Klinikleri J Med Oncol-Special Topics. 2015;8(1):1-6.

Dişibeyaz S. Hepatik Ensefalopati.Güncel Gastroenteroloji Dergisi. 2002;6/1.

Taylor T., Wheatley M. Jaundice in the emergency department: meeting the challenges of diagnosis and treatment. Emerg Med Prac. 2018Apr;20(4):1-24.

Eric Goldberg,Sanjiv Chopra, Jonah N Rubin. Acute liver failure in adults: Etiology, clinical manifestations, and diagnosis. All topics are updated as new evidence becomes available and our peer review process is complete. Literature review current through: Feb 2021.

O'Grady J. Acute liver failure. In: O'Grady J, Lake J, Howdle P, eds. Comprehensive clinical hepatology. 1st ed. London: Mosby, 2000:30.1-20.

Ganzert M, Felgenhauer N, Zilker T. Reassessment of predictors of fatal outcome in amatoxin poisoning: some critical comments. J Hepatol 2007; 47: 424-5; author reply 425-6.

Lidofsky SD. Liver transplantation for fulminant hepatic failure Gastroenterol Clin North Am. 1993 Jun;22(2):257-69.

Vilstrup H, Amodio P, Bajaj J, Cordoba J, Ferenci P, Mullen KD, et al. Hepatic encephalopathy in chronic liver disease: 2014 Practice Guideline by the American Association for the Study of Liver Diseases and the European Association for the Study of the Liver. Hepatology. 2014;60:715–735. doi: 10.1002/hep.27210

Bayram Y., Türkay C:Akut Karaciğer Yetmezliği. Ankaragüncel gastroenteroloji 138 14/3

Sonsuz A.İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri.Sindirim Sistemi Hastalıkları.Kasım 2007; s. 69-78.

Price CP, Alberti KGMM: Biochemical Assessment of Liver Function. in Wright R, Alberti KGMM, Karran S, Millward-Sadler GH (eds.): Liver and Biliary Disease – Pathophysiology, Diagnosis, Management. London: W.B. Saunders, 1979,381-416.

Dursun M. İkterli Hastaya Güncel Yaklaşım Klinik Tıp Bilimleri Dergisi Cilt: 5 Sayı: 2 Şubat 2017.

Van de Water J. Cooper A. Surc CD.et al. Detection of autoantibodies to recombinant mitochondrial proteins in patients with primary biliary cirrhosis. N. Engl J Med 1989:320:1377.

Kalayoğlu S, Beşışık F.,Taşçıoğlu C.SARILIKLI HASTAYA YAKLAŞIM İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, İstanbul

Simonovsky V. The diagnosis of cirrhosis by high resolution ultrasound of liver surface. Br J Radiol 1999:72:29.

Scott J Saccomano Acute acetaminophen toxicity in adults. Nurse Pract. 2019 Nov;44(11):42-47.

O’mara S., Gebreyes K. Karaciğewr hastalıkları, saerılık ve karaciğer yetmezliği. Tintinalli cilt 1.2013.p566-574.

Gelecek

31 Mayıs 2021

Lisans

Lisans