Çocuklarda Travma
Özet
Çocuk travmaları; epidemiyolojisi, anatomik ve fizyolojik özellikleri, sınıflandırılması, acil yaklaşım ilkeleri ve farklı sistemik yaralanmaları açısından detaylıca ele alınmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl 500.000’den fazla çocuk travmaya maruz kalmakta, yaklaşık 7.000 çocuk ise kafa travması kaynaklı sebeplerle yaşamını yitirmektedir. Çocuk hastalar; vücutlarına oranla daha büyük baş yapısı, dar ve huni benzeri hava yolu, esnek kemik dokusu ve kan kaybına karşı yüksek direnç gibi belirgin anatomik ve fizyolojik özellikleriyle erişkinlerden ayrılmaktadır. Bu durum, şok tablosunun ve karın içi organ yaralanmalarının erken dönemde tespit edilmesini zorlaştırabilir. Acil servise getirilen vakalarda öncelikli olarak hava yolu açıklığı, solunum ve dolaşım (ABC) hızlıca güvenceye alınmalı, gerekli durumlarda sıvı veya kan transfüzyonu derhal başlatılmalıdır. Travmanın ciddiyetini objektif biçimde derecelendirmek amacıyla Pediatrik Glasgow Koma Skoru (GKS) ve Pediatrik Travma Skoru (PTS) kullanılmakta olup 8 puanın altındaki değerler ağır travmayı göstermektedir. Tanı ve takip adımlarında E-FAST ultrasonografi, direkt radyolojik grafiler, bilgisayarlı tomografi ve kan testlerinden yararlanılır. Kafa ve toraks travmaları çocuklarda mortalitenin en başlıca nedenleri arasında yer alırken; batın, ürogenital ve ekstremite yaralanmaları da klinikte sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Sonuç olarak, çocukların fizyolojik hassasiyetleri sebebiyle acil servislerde hızlı değerlendirme, kesintisiz takip, donanımlı ekipman ve tecrübeli bir sağlık ekibinin koordineli çalışması hayati önem taşımaktadır.
Referanslar
Committee On Pediatric Emergency Medicine, Council On Injury; Violence, And Poison Prevention, Section On Critical Care, Section On Orthopaedics, Section On Surgery, Section On Transport Medicine, Pediatric Trauma Society, And Society Of Trauma Nurses Pediatric Committee. Management of Pediatric Trauma. Pediatrics. 2016;138(2):e20161569.
Bowman sM, Bird TM, Aitken ME, et al. Trends in hospitalizations associated with pediatric traumatic brain injuries. Pediatrics. 2008;122(5):988-93.
Ruddy RM, Fleisher GR. An approach to the injured child. In: Textbook of Pediatric Emergency Medicine, 5th, Fleisher GR, Ludwig S, Henretig FM (Eds), Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia 2006. p.1339.
Pinto Ps, Poretti A, Meoded A, et al. The unique features of traumatic brain injury in children. Review of the characteristics of the pediatric skull and brain, mechanisms of trauma, patterns of injury, complications and their imaging findings-part 1. J neuroimaging. 2012; 22(2):1-17.
Paul AR, Adamo MA. non-accidental trauma in pediatric patients: a review of epidemiology, pathophysiology, diagnosis and treatment. Transl Pediatr. 2014; 3(3):195-207.
Topjian AA, Raymond TT, Atkins D, et al. Part 4: Pediatric Basic and Advanced Life Support 2020 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Pediatrics. 2020; doi: 10.1542/peds.2020-038505D
Notrica DM, Linnaus ME. Nonoperative Management of Blunt Solid Organ Injury in Pediatric Surgery. Surg Clin North Am. 2017;97(1):1-20.
Mendelson J. Emergency Department Management of Pediatric Shock. Emerg Med Clin North Am. 2018;36(2):427-440.
American College of Surgeons Committee on Trauma. Advanced Trauma Life Support (ATLS) Student Course Manual, 9th ed. American College of Surgeons, Chicago. 2012.
Romig LE. Pediatric triage. A system to Jump-START your triage of young patients at MCIs. JEMS. 2002;27(7):52-8.
Teasdale G, Jennett B. Assessment of coma and impaired consciousness. A practical scale. Lancet. 1974;2(7872):81-4.
Holmes JF, Palchak MJ, MacFarlane T, et al. Performance of the pediatric Glasgow coma scale in children with blunt head trauma. Acad Emerg Med 2005; 12 (9):814.
Grinkeviciute DE, Kevalas R, Saferis V, et al. Predictive value of scoring system in severe pediatric head injury. Medicina (Kaunas) 2007;43(11):861-9.
Tepas JJ, Ramenofsky ML, Mollitt DL, et al. The Pediatric Trauma Score as a predictor of injury severity: an objective assessment. J Trauma. 1988;28(4):425-429.
Friedman L, Tsung JW. Extending the focused assessment with sonography for trauma examinationin children. clin Ped Emerg Med. 2011;12(1):2-17.
Schutzman SA, Mannix R. Injury: Head. In: Shaw KN, Bachur RG, eds. Fleisher and Ludwig’s Textbook of Pediatric Emergency Medicine. 7th ed. Philadelphia, USA: Wolters Kluwer; 2016. p.247-248.
Davis DP, Hoyt DB, Ochs M, et al. The effect of paramedic rapid sequence intubation on outcome in patients with severe traumatic brain injury. J Trauma 2003; 54(3):444–453.
Bracken MB, Shepard Mj, Collins WF, et al. A randomized, controlled trial of methylprednisolone or naloxone in the treatment of acute spinal-cord injury: Results of the Second National Acute Spinal Cord Injury Study. N Engl j Med. 1990;322(20):1405-1411.
Smith DH, Hicks R, Povlishock JT. Therapy development for diffuse axonal injury. J Neurotrauma. 2013;30(5):307-323. doi:10.1089/neu.2012.2825
Povlishock, J.T., and Katz, D.I. Update of neuropathology and neurological recovery after traumatic brain injury. J. Head Trauma Rehabil. 2005; 20(1): 76–94.
Pearson EG, Fitzgerald CA, Santore MT. Pediatric thoracic trauma: Current trends. Semin Pediatr Surg. 2017;26(1):36-42.
Schnell J, Koryllos A, Lopez-Pastorini A, et al. Spontaneous Pneumothorax. Dtsch Arztebl Int. 2017;114(44):739-744.
Choi PM, Farmakis S, Desmarais TJ, et al. Management and outcomes of traumatic hemothorax in children. J Emerg Trauma Shock. 2015;8(2):83-87.
Chaari A, Chelly H, Fourati H, et al. Factors Predicting Lung Contusions in Critically Ill Trauma Children: A Multivariate Analysis of 330 Cases. Pediatr Emerg Care. 2018;34(3):198-201.
Roberts DJ, Leigh-Smith S, Faris PD, et al. Clinical Presentation of Patients With Tension Pneumothorax: A Systematic Review. Ann Surg. 2015;261(6):1068-78.
Lynch T, Kilgar J, Al Shibli A. Pediatric Abdominal Trauma. Curr Pediatr Rev. 2018;14(1):59-63.
Polites SF, Habermann EB, Glasgow AE, et al. Damage control laparotomy for abdominal trauma in children. Pediatr Surg Int. 2017;33(5):587-592.
Drexel S, Azarow K, Jafri MA. Abdominal Trauma Evaluation for the Pediatric Surgeon. Surg Clin North Am. 2017;97(1):59-74.
Mikrogianakis A, Grant V. The Kids Are Alright: Pediatric Trauma Pearls. Emerg Med Clin North Am. 2018;36(1):237-257.
McAleer IM, Kaplan GW, Scherz HC, et al. Genitourinary trauma in the pediatric patient. Urology. 1993;42(5):563-567.
Phillips B, Holzmer S, Turco L, et al. Trauma to the bladder and ureter: a review of diagnosis, management, and prognosis. Eur J Trauma Emerg Surg. 2017;43(6):763-773.
Hirsch K, Heinz M, Wullich B. Diagnose und Therapiemanagement bei Nieren-, Harnleiter- und Blasentrauma Diagnosis and Therapeutic Management in Kidney, Ureter and Bladder Trauma. Aktuelle Urol. 2017;48(1):64-71.
Trachta J, Moravek J, Kriz J, et al. Bulbar and Posterior Urethral Injuries: Operative Outcomes and Long-Term Follow-Up. Eur J Pediatr Surg. 2016;26(1):86-90.
Loubani E, Bartley D, Forward K. Orthopedic Injuries in Pediatric Trauma. Curr Pediatr Rev. 2018;14(1):52-58.
Hubbard EW, Riccio AI. Pediatric Orthopedic Trauma: An Evidence-Based Approach. Orthop Clin North Am. 2018;49(2):195-210.
Rickert KD, Hosseinzadeh P, Edmonds EW. What's New in Pediatric Orthopaedic Trauma: The Lower Extremity. J Pediatr Orthop. 2018;38(8):e434-e439.