Toraks Travmaları
Özet
Acil servislere travma nedeniyle başvuran hastaların %10-15’inde görülen toraks travmaları, birden fazla travması olan olgularda %30-55 oranına çıkmakta ve erken ya da geç dönem mortalitenin en önemli nedenleri arasında yer almaktadır. Çocuklarda ölüm nedenlerinin başında gelmekle birlikte yaşlılarda düşük şiddetli travmalar bile ağır sonuçlar doğurabilmektedir. Oluş mekanizmalarına göre künt ve penetran olmak üzere iki ana başlıkta incelenen göğüs yaralanmaları; trafik kazaları, yüksekten düşmeler, sıkışmalar, kesici-delici alet ve ateşli silah yaralanmaları sonucunda gelişmektedir. Hastaların ilk klinik değerlendirmesinde hava yolu açıklığının sağlanması, ventilasyonun desteklenmesi ile birlikte tansiyon pnömotoraks, açık pnömotoraks, masif hemotoraks, yelken göğüs ve perikardiyal tamponad gibi hayatı tehdit eden acil patolojilerin hızla tanınması ve müdahale edilmesi hayati önem taşır. Metinde akciğer kontüzyonu, basit ve gizli pnömotoraks, pnömomediastinum, pulmoner hematom veya laserasyonlar, trakeobronşiyal ağaç ve servikal trakea yaralanmaları, diyafram, özofagus, duktus torasikus hasarları, kot ile sternum kırıkları ve patlama (blast) yaralanmaları gibi özel klinikler ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Tanı süreçlerinde röntgen ve bilgisayarlı tomografiden yararlanılırken, tedavi yönetimi ağrı kontrolü, oksijen desteği, iğne dekompresyonu, tüp torakostomi uygulamalarını içermekte; kardiyovasküler kollaps veya masif kanamada ise acil servis resüsitatif torakotomisi kararı öne çıkmaktadır.
Referanslar
Molnar, T.F. Surgical management of chest wall trauma. Thoracic Surgery Clinics. 2010, 20(4):475-85. Doi: 10.1016/j.thorsurg.2010.07.004.
Dogrul, B.N. et al. Blunt trauma related chest wall and pulmonary injuries: An overview. Chinese Journal ofTraumatology2020; 23(3), 125-138. Doi: 10.1016/j.cjtee.2020.04.003
Simon, J.B., Wickham, A.J. Blunt Chest Wall Trauma: An Overview. British Journal of Hospital Medicine. 2019; 80(12), 711-715. Doi: 10.12968/hmed.2019.80.12.711
Pearson, E.G., Fitzgerald, C.A, Santore, M.T. (2017). Pediatric thoracic trauma: current trends. In Nance ML (Ed.), Seminars in pediatric surgery. 2017;26 (1);36-42. Elsevier. Doi: 10.1053j.sempedsurg.2017.01.007
Demirhan, Ö. Kaynak, M.K. Toraks travmaları. Eurasian J Pulmonol. 2003; 5(1), 320-337.
Çobanoğlu, U. Yalçınkaya, İ. Toraks yaralanmaları. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg 2010;16 (1), 77-83.
Liebsch, C., Seiffert, T., Vlcek, M. et al. Patterns of serial rib fractures after blunt chest trauma: An analysis of 380 cases. Plos One. 2019;14(12). Doi: 10.1371/journal.pone.0224105
Kiraly, L., Schreiber, M. (2010). Management of the crushed chest. Critical Care Medicine, 38(9) S469–S477. Doi: 10.1097ccm.0b013e3181ec6731
Schellenberg, M., Inaba, K. (2018). Critical Decisions in the Management of Thoracic Trauma. Emergency Medicine Clinics of North America, 36(1), 135–147. doi: 10.1016/j.emc.2017.08.008
Pust G.D., Namias, N. Resuscitative thoracotomy. Int J Surg. 2016 Sep;33(Pt B)202-208. doi 10.1016j.ijsu.2016.04.006. Epub 2016 Apr 14. PMID 27102328.
Clarke D.L., Quazi, M.A., Reddy, K. & Thomson, S.R. (2011). Emergency operation for penetrating thoracic trauma in a metropolitan surgical service in South Africa. The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 142(3), 563–568. doi: 10.1016/j.jtcvs.2011.03.034
Schulz-Drost, S., Finkbeiner, R., Lefering, R., et al (2019). Lung Contusion in Polytrauma: An Analysis of the TraumaRegister DGU. The Thoracic and Cardiovascular Surgeon. doi: 10.1055/s-0039-1700505
O’Connor, J., Adamski, J. (2010). The Diagnosis and Treatment of Non-Cardiac Thoracic Trauma. Journal of the Royal Army Medical Corps, 156(1), 5–14. doi:10.1136/jramc-156-01-02
Wang, YL. Jones, D. (2020). Pulmonary Trauma. Tintinalli, JE (Ed in Chef), Tintinalli’s Emergency Medicine A Comprehensive Study Guild (9th ed., pp 1729-1742).McGrawHill
Özer, M.T., Coşkun, K., Öğünç, G.İ. et al. (2010). Patlama yaralanmalarının gizli yüzü: Şok dalgaları. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2010; 16(5): 395-400
Karakoç, Y., Mazı, A.R. (2020) Biyomekaniğin Fiziksel Temelleri.Naderi S, Karakoç Y (Ed), Biyomekaniğin Temelleri içinde (7-16). US Akademi, İzmir.
Özyurtkan, M.O., Bostancı, K. Özpolat, B. (Eds). (2018). Toraks Travmaları. Ankara: Nobel Kitabevi
Kılıçgün, A. (2013). Travmatik Asfiksi. Yücel O. (Ed) Toraks Travmaları ve Tedavisi içinde (71-73). Derman Tıbbi Yayıncılık:Ankara
Kılıç, C. Akciğerlerin Anatomisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Doi:10.4328/JCAM.964