Retroperitoneal Travmalar
Özet
Retroperitoneal travmalar, karın arka duvarı ile periton arasındaki alanda yer alan organ ve damar yapılarının künt veya penetran mekanizmalarla hasar görmesi sonucu meydana gelir. Vena kava inferior, abdominal aorta, böbrekler, sürrenal bezler, üreterler, pankreas, duodenum, kolon ve rektum bu bölgede yer alan başlıca organlardır. Bu alanda gelişen yaralanmalar künt veya penetran etiyolojili olup hastaların klinik tablosunu ve hayatta kalma şansını doğrudan etkiler. Retroperitoneal yaralanmaların tanısı, organların derin anatomik konumu ve sıklıkla hayatı tehdit eden diğer organ yaralanmalarının varlığı nedeniyle oldukça zordur. Vena kava inferior yaralanmaları yüksek mortalite riski taşırken, abdominal aorta travmaları sıklıkla araç içi trafik kazalarında emniyet kemeri yaralanmalarıyla ilişkilidir. Genitoüriner sistem organları arasında en sık böbrekler yaralanmakta olup, tanı ve evrelemede altın standart yöntem kontrastlı bilgisayarlı tomografidir. Sürrenal, üreter, pankreas ve duodenum yaralanmaları daha seyrek görülse de, tanıda yaşanacak gecikmeler ciddi morbidite ve mortaliteye yol açmaktadır. Pankreas travmalarında kanama ve sepsis temel ölüm nedenleridir. Penetran travmalarda en sık etkilenen organ olan kolon yaralanmalarında üçlü kontrastlı bilgisayarlı tomografi tercih edilir. Sonuç olarak, retroperitoneal travmaların klinik yönetiminde hastanın hemodinamik stabilitesi, yaralanmanın evresi ve eşlik eden ek lezyonlar bütünsel olarak değerlendirilerek operatif veya nonoperatif tedavi stratejileri belirlenir.
Referanslar
Maull KI, Rozycki GS, Vinsant GO, et al. Retroperitoneal injuries: pitfalls in diagnosis and management. Southern Medical Journal, 1987; 80(9),1111-1115
Wikipedia (2020). Retroperitoneal boşluk - Retroperitoneal space (04/11/2020 tarihinde https://tr.qaz.wiki/wiki/Retroperitoneal_space adresinden ulaşılmıştır).
Çakir H, Tor F, Yildiz Gd, et al. Vena Kava İnferior Yaralanmalarında Cerrahi Yaklaşım ve Sonuçları: 4 Olgu Nedeniyle. Damar Cerrahi Dergisi 2011;20(3):82-85
Sümer A, Kızıltan R, Bayrak V. Vena kava inferior yaralanması: olgu sunumu. Tıp Araştırmaları Dergisi, 2008;6(3):193–196
StatPearls (2017). Aortic Trauma ( 08/12/2020 tarihinde https://europepmc.org/article/NBK/NBK459337#article-17734.r4 adresinden ulaşılmıştır).
Tomic I, Dragas M, Vasin D, et al. Seat-belt abdominal aortic injury - treatment modalities. Annals of Vascular Surgery. 2018;53:270-281 doi:10.1016/j.avsg.2018.05.047
Ahern DA, Kelly ME, Courtney D,et al. The management of penetrating rectal and anal trauma: A systematic review. International Journal of the Care of the Injured. 2017;48(6),1133-1138. doi:10.1016/j.injury.2017.03.002
Tomer E, Noam DK. Renal trauma: the current best practice. Therapeutic Advances in Urology. 2018;10(10),295–303 doi: 10.1177/ 1756287218785828
Medscape (2020). Renal Trauma Treatment & Management (13/12/2020 tarihinde https://emedicine.medscape.com/article/440811-overview adresinden ulaşılmıştır).
Urologyhealth (2020). Kidney (Renal) Trauma (13/12/2020 tarihinde https://www.urologyhealth.org/urology-a-z/k/kidney-(renal)-trauma#:~:text=Today%2C%20most%20kidney%20injuries%20are,the%20groin%20to%20stop%20bleeding. Adresinden ulaşılmıştır.)
Addeo G, Cozzi D, Danti G, et al. Multi-detector computed tomography in the diagnosis and characterization of adrenal gland traumatic injuries. Gland Surgery. 2019;8(2),164–173. doi: 10.21037/gs.2019.01.07
Angara V, Digiacomo JC. Adrenal gland injury due to gunshot. Chinese Journal of Traumatology. 2020;23(3):149–151. doi: 10.1016/j.cjtee.2020.01.003
Pereira BMT, Ogilvie MP, Gomez-Rodriguez JC, et al. A review of ureteral injuries after external trauma. Scandinavian Journal of Trauma, Resuscitation and Emergency Medicine. 2010;18,6 doi: 10.1186/1757-7241-18-6
Medscape (2020). Ureteral Trauma (19/12/2020 tarihinde https://emedicine.medscape.com/article/440933-overview adresinden ulaşılmıştır).
StatPearls (2020). Pancretic Trauma (20/12/2020 tarihinde https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459365/ adresinden ulaşılmıştır).
Medscape (2015). Pancreatic Trauma (20/12/2020 tarihinde https://emedicine.medscape.com/article/433177-overview adresinden ulaşılmıştır).
García Santos E, Soto Sánchez A, Verde JM, et al. Duodenal Injuries Due to Trauma: Review of the Literature. Cirugía Española (İngilizce Baskı), 2015;93(2),68–74. doi: 10.1016 / j.cireng.2014.12.006
Ratnasekera A, Ferrada P. Traumatic Duodenal Injury: Current Management Update. Current Surgery Reports. 2020;8(5). doi:10.1007/s40137-020-00251-9
Yamamoto R, Muir M, Logue A. Colon Trauma: Evidence-Based Practices. Clinics in Colon and Rectal Surgery. 2017; 31(01), 011–016. doi:10.1055/s-0037-1602175
Choi WJ. Management of Colorectal Trauma. Journal of the Korean Society of Coloproctology. 2011;27(4), 166. doi:10.3393/jksc.2011.27.4.166