Bilişsel Davranışçı Terapi: Giriş ve Genel Bakış

Yazarlar

Burcu Yıldırım Budak

Özet

Bilişsel davranışçı terapi (BDT), insanların olumsuz düşünce ve inançlarının duygu ve davranışlarıyla nasıl bağlantılı olduğunu anlamalarına yardımcı olan yapılandırılmış ve hedefe yönelik bir terapidir. Çocuk ve ergenlerde depresyonun bilişsel modeline göre, erken çocukluk döneminde yaşanan eleştirilme veya zayıf aile ilişkileri gibi olumsuz deneyimler benlik saygısını düşürerek olumsuz şemaların oluşmasına yol açar; daha sonra gerçekleşen kayıp, ayrılık ya da yas gibi kritik olaylar ise depresyonun başlangıcını tetikler. Aaron Beck’in modeline dayanan bu bilişsel yapının ana bileşenlerini; kişinin kendisi, dünya ve geleceği hakkındaki nispeten stabil algılarını belirleyen şemalar, aniden akla gelen olumsuz otomatik düşünceler (OOD) ve büyütme, aşırı genelleme veya keyfi çıkarsama gibi bilişsel hatalar oluşturur. Terapi sürecinde Piaget’in bilişsel gelişim evreleri dikkate alınarak gençlerin gelişim düzeyine uygun, pratik ve somut problem çözme yöntemleri kullanılır. BDT esas olarak "şimdi ve burada" ilkesine odaklanır; terapist ile danışan arasında iş birliğine dayalı bir eğitimci ilişkisi kurulur. Tedavi sürecinde duygusal farkındalık, aktivite planlama, kendini ödüllendirme, sosyal beceri eğitimi, kendini izleme ve bilişsel yeniden yapılandırma gibi müdahaleler uygulanır. Ev ödevleri ve seans dışı alıştırmalar seanslarda edinilen becerilerin günlük yaşama aktarılmasını sağlar. Klinik araştırmalar ve randomize kontrollü çalışmalar, BDT’nin gençlerde depresyon tedavisinde etkili sonuçlar verdiğini ve semptomları önemli ölçüde iyileştirdiğini kanıtlamaktadır.

Yayınlanan

8 Nisan 2021

Lisans

Lisans