Bilişsel Teknikler
Özet
Bu metin, çocuk ve ergenlerde depresyonun bilişsel davranışçı terapisinde (BDT) uygulanan bilişsel teknikleri ve terapötik süreçleri kapsamlı bir biçimde sunmaktadır. Terapi sürecinin başında işbirlikçi deneycilik anlayışı çerçevesinde duygu, düşünce ve davranışlar arasındaki doğrudan ilişki ergenlere açıklanır ve olumsuz otomatik düşüncelerin (OOD) saptanıp kaydedilmesi hedeflenir. Otomatik düşünceleri yakalamak amacıyla doğrudan sorgulama, video oynatma/kendi hayat filmini oynatma, zihinsel imgelem, rol yapma, durum senaryoları, duygu pasta dilimi ve çeşitli ölçekler gibi sözel ve yazılı tekniklerden faydalanılır. Terapi ilerledikçe yüklü düşüncelerin ötesine geçilerek Sokratik sorgulama, aşağı doğru inen ok tekniği, masum sorgulama, yansıtmalı empati, hipotez önerme ve aile görüşmeleri aracılığıyla bireyin altta yatan işlevsiz ara inançları ile temel şemaları tespit edilir. Süreçte ayrıca ya hep ya hiç tarzı düşünme, aşırı genelleme, zihinsel süzgeç, olumluyu yok sayma, sonuçlara atlama, kişiselleştirme ve etiketleme gibi bilişsel çarpıtmalar tanımlanarak incelenir. Bilişsel yeniden yapılandırma aşamasında ise gerçeğin test edilmesi, davranışsal deneyler, yeniden çerçeveleme, olumlu kendilik algısı oluşturma, yeniden atıfta bulunma ve alternatif açıklamalar geliştirme yöntemleriyle olumsuz düşünceler esnetilir. Son olarak, yoğun ruminasyon ve duygusal sıkıntıyı yatıştırmak amacıyla nesneye odaklanma, duyusal farkındalık ve düşünce durdurma gibi duygusal ilk yardım yöntemleri ile bilinçli farkındalık meditasyon tekniklerinden yararlanılır.