Otopsi İşleminde Örnek Alma Uygulamaları
Özet
Otopsi; adli vakalarda kesin ölüm sebebinin ve mekanizmasının tespiti, suçluların belirlenmesi veya tıbbi rahatsızlıkların açıklanması amacıyla gerçekleştirilen dış ve iç muayene ile laboratuvar örneklemesi işlemidir. Kesin ölüm sebebi belirlenirken olay öyküsü, olay yeri inceleme bulguları, cesedin detaylı muayenesi ve alınan laboratuvar örneklerinin sonuçları olay örgüsüne uygunluğuyla birlikte muhakeme edilir. Otopsi sırasında toksikoloji, histopatoloji, mikrobiyoloji ve genetik laboratuvarlarında incelenmek üzere elde edilen örneklerin kontamine olmadan, yeterli miktarda, doğru tekniklerle alınıp etiketlenmesi ve en kısa sürede laboratuvara ulaştırılması büyük önem taşır. Toksikolojik incelemelerde kan, idrar, safra, göz içi sıvısı, mide içeriği, BOS ve organ dokularından zehir, alkol ile ilaç maddeleri ve metabolitleri araştırılır. Histopatolojik incelemelerde sistemik yapının bozulmasına yol açan nedenleri incelemek amacıyla beyin, akciğer, kalp, karaciğer, böbrek gibi organlardan uygun boyut ve miktarlarda doku kesitleri toplanır. Mikrobiyolojik çalışmalarda ölüm sonrası gelişen çürüme ve flora kontaminasyonunu önlemek için asepsi ve dağlama gibi sterilizasyon kurallarına titizlikle uyularak kan, BOS, idrar, dışkı, apse ve organ örnekleri alınır. Genetik incelemelerde ise kimliklendirme, nesep tayini ve suç delillendirmesi için ante-mortem transfüzyon yapılmamış kan; çürümüş vakalarda ise kemik iliği, diş pulpası, kas ve saç kökü gibi çekirdekli insan hücresi barındıran dokulardan DNA analizi gerçekleştirilir.
Referanslar
Soysal Z, Eke SM, Çağdır AS - Adli Otopsi, Cilt 1-2, İstanbul Üniversitesi Basımevi ve Film Merkezi, İstanbul -1999; 473-499.
Celbiş O. Otopsi Sırasında Alınması Gereken Örnekler, Turaz Akademi 2018 Adli Billimler, Akademisyen Kitap Evi, Ankara, 2018. Syf:247-254.
Vural N. Toksikoloji Laboratuvar Kitabı. Ankara: Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları; 2000.
İritaş SB. Toksikolojik Maruziyetlerin Adli ve Sosyal Boyutu. Turaz Akademi 2018 Adli Bilimler. Akademisyen Kitapevi Ankara, 2018. Syf:329-334 >
King LS, Meehan MC. A history of theautopsy. A review. Am j Pathol, 1973; 73(2):514-44.
Alper B, Azmak D, Çekin N, Gülmen M K, Koç S, Salaçin S, Türk Tabipler Birliği – Adli Tıp Ders Notları, Bölüm VI, VII, IX
SaukkoP, Knight P -- Knight's Forensic Pathology Fourth Edition, CRC Press Taylor & Francis Group, Miami - 2016; 567-577.
O'Neill YV. Innocent lll and the evolution of anatomy. MedHist, 1976;20(4):429-33.
Tz'uS. The washing away of wrongs. In: Sivin N (ed). Science, Medicine, and Technology in East Asia, Vol. 1. Ann Arbor: The University of Michigan Center for Chinese Studies, 1981, p. 181.
Scottish Government, Crown Office Procurator Fiscal Service, and the Royal College of Pathologists, Code of Practice and Performance Standards for Forensic Pathologists Dealing with Suspicious Deaths in Scotland. Edinburgh: Scottish Government, 2007, p. 27.
Hepler BR, and İsenschmid DS, Specimen Selection, Collection, Preservation and Security.ed. Karch SB, Ist ed. Postmortem Toxicology of Abused Drug Berkeley: Taylor and FrancisG roup, 2008, p.19-25
Drummer OH. Post-mortem toxicology, Forensiç Sci Int 2007:165:199- 203
PoklisA. Analytic/Forensic Toxicology. Ed. Curtis D. 7 th ed. Klaassen Casarett and Doull's Toxicology: The Basic Science of Poisons. Kansas. The McGraw-Hill Companies, 2008, p.1237-1255
Jones GR. Postmortem Toxicology, ed. Sue Jickells, Adam Negrusz 1 st ed. Clarke's Analytical Forensic Texicology. London; Pharmaceutical Press 2008, p. 190-217
Recommendations on Sample Collection for Systematic Toxicological Analysis. TIAFT Sample Collection Guidlenies. Erişim: http://www.tiaft.org/data/uploads/documents/tiaft-sta-recommendations-on-sample-collection.pdf (accessed: 11.06 .2017)
Hepler BR, and DS Isenschmid. Collection, Preservation, and Security. ed. Karch SB, Ist ed. Drug Abuse Handbook. Boca Raton: CRC Press, 1998, p.885
Dalpe-Scott M, Degouffe M, D Garbutt, and M Drost, A comparison of drug concentrations in postmortem cardiac and peripheral blood in 320 cases, Can. Soc. Forensic Sci. J. 1995; 28; 113-121.
Prouty RW, and Anderson WH. The forensic implications of site and temporal influences on post-mortem blood-drug concentrations, J. Forensic Sci. 1990; 35:243—270.
Jones GR, and Pounder D)|. Site dependence of drug concentrations in post mortem blood: a case study, J. Anal. Toxicol. 1987;11: 186-190.
Pounder DJ, Owen V, and Çuigley C. Postmortem changes in blood amitriptyline concentration, Am. )J. Forensic Med.Pathol. 1994;15: 224-230.
Gerostamoulos J, and Drummer OH. Postmortem redistribution of morphine and its metabolites, J. Forensic Sci. 2000:45: 843-845.
Nordgren HK., Holmgren P, Liljeberg P, Eriksson N, and Beck O, Application of Direct Urine LC-MS-MS Analysis for Screening of Novel Substances in Drug Abusers. | Anal. Toxicol. 2005;29:234-239 ın
Kozak M,and Natta KV. Forensic Screening for Drugs in Urine Using High solution MS/MS Spectra and Simplified High-Performance Screening Software Application Note, 2014. Available from: https://tools.thermofisher.com,content/sfs/brochures/AN64286-EN.pdf
Cao Z, Kaleta E, and Wang P. Simultaneous Quantitation of 78 Drugs and Metabolites in Urine with a Dilute-And-Shoot LC—MS-MS Assay J. Anal Toxicol . 2015:39: 335-346
Dresen S, Blake D, Taylor A, and Williams K. Identification and Ouantitation of Designer Drugs in Urine by LC-MS/MS. Available from: https://sciex com/Documents/Applications/RUO-MKT-02-14O7-A_technote_designer_drug.pdf
Skopp G. Preanalytic aspects in postmortem toxicology . Forensic Sci Int 2004;142: 75-100
Drummer OH, and Gerostamoulos J. Postmortem drug analysis: analytical and toxicological aspects. Ther Drug Monit. 2002;24:199-209.
Dinis-Oliveira RJ. et al, Collection of biological samples in forensic toxicology Toxicology Mechanisms and Methods, 2010;20-7:363-414
Jenkins AJ, and Lavins ES. 6-Acetylmorphine detection in postmortem cerebrospinal fluid, J. Anal. Toxicol. 1998;22: 173-5.
Pounder DJ, Adams E, and Fuke C, et al. Site to site variability of postmortem drug concentrations in liver and lung. J Forensic Sci 1996;41:927-32.
Pounder DJ, Fuke C, Cox DE, et al. Postmortem diffusion of drugs from gastric residue: an experimental study. Am J Forensic Med Pathol 1996;17: 1-7.
Kintz P. Value of hair analysis in postmortem toxicology. Forensic Sci. Int. 2004;142:127-134.
http:/ /www.atk.gov.tr/ kimya-ihtisas-dairesi.html Erişim Tarihi: 10.12.2020