Adli Psikiyatri Açısından Kleptomani ve Simülasyon Ayrımı
Özet
Bu çalışmada, hırsızlık suçu nedeniyle ceza ehliyeti değerlendirmesi amacıyla adli psikiyatrik muayeneye sevk edilen 48 yaşındaki bir erkek olgu üzerinden kleptomani ve simülasyon (hasta taklidi) ayrımı incelenmektedir. Olgu, bir süpermarketten 4 bin TL değerinde gıda, alkol ve yüksek fiyatlı mutfak bıçağı seti çalmış, ifadesinde engel olamadığı bir çalma dürtüsü (kleptomani) nedeniyle eylemi gerçekleştirdiğini öne sürmüştür. Yapılan incelemelerde olgunun suç tarihinden önce kleptomaniyle ilgili tıbbi kaydının bulunmaması, adli süreç başladıktan sonra psikiyatriyeye başvurması, tedavisine düzenli devam etmemesi ve çalınan ürünlerin yüksek maddi değere sahip olup kişisel kullanıma uygun olması dikkat çekmiştir. Psikometrik testlerde (Barratt Dürtüsellik Ölçeği ve MMPI) psikopatik sapma yüksek çıksa da ceza ehliyetini ortadan kaldıracak bir akıl hastalığı tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, eylemin sıradan hırsızlık niteliğinde olduğu ve simülasyon ihtimalinin ekarte edilemediği değerlendirilerek olgunun ceza ehliyetinin tam olduğuna karar verilmiştir. Adli psikiyatri pratiğinde kişilerin cezai sorumluluktan kurtulmak için akıl hastalığı taklidi yapabileceği göz önünde bulundurulmalı; adli belgeler, tıbbi özgeçmiş, ayrıntılı muayene ve psikometrik testler bir arada değerlendirilerek karar verilmelidir.
Referanslar
Diagnostic and statistical manual of mental disorder Fifth Edition DSM-5 (2013) Disruptive, impulse-control, and conduct disorders. (https://dsm.psychiatryonline.org/doi/full/10.1176/appi.books.9780890425596.dsm15)
Kandemir F, Büken B, Büken E, et al. Kleptomani (Çalma Deliliği)’ye yol açan faktörler ve ceza sorumluluğu’nun değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2014;4(2):21-24.
Baylé FJ, Caci H, Millet B, et al. Psychopathology and comorbidity of psychiatric disorders in patients with kleptomania. Am J Psychiatry. 2003;160(8):1509-1513.
Amerikan Psikiyatri Birliği. (2007). Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı. (Köroğlu, Çev. Ed.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
DSM-5 Handbook of Differantial Diagnosis (2013). DSM-5 Classification (https://dsm.psychiatryonline.org/doi/book/10.1176/appi.books.9781585629992 )
Aydın, A. (2017). Adli Psikiyatri Olgularının Retrospektif Değerlendirilmesine Dair Bir Çalışma - Yüksek Lisans Tezi. Antalya: A.Ü. Sağlık Bilimleri Ensitüsü.
Bozkurt, Ö. (2016). Türk Ceza Kanunu’nda Akıl Hastalarına İlişkin Sorumluluk Rejimi -Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İ.Ü. Sosyal Bilimler Ensitüsü.
Grant, J. E. (2006). Kleptomania. In E. Hollander & D. J. Stein (Eds.), Clinical manual of impulse-control disorders (p. 175 - 201). Washington, DC: American Psychiatric Publishing, Inc.
Çalıyurt O. Kleptomani. Turkiye Klinikleri J Psychiatry-Special Topics. 2009;2:46-56.
Grant JE. Outcome study of kleptomania patients treated with naltrexone: A chart review. Clinical Neuropharmacology. 2005;28(1):11-14.
Presta S, Marazziti D, Dell’Osso L. Kleptomania: clinical features and comorbidity in an Italian sample. Compr Psychiatry. 2002;43:7-12.
Aboujaoude E, Gamel N, Koran LM. Overview of kleptomania and phenomenological description of 40 patients. Prim Care Companion J Clin Psychiatry. 2004;6:244-247.
Grant JE, Levine L, Kim D, et al. Impulse control disorders in adult psychiatric inpatients. Am J Psychiatry. 2005;162(11):2184-2188.
Soysal H. Dürtü Kontrol Bozukluklarının Adli Psikiyatrik Yönleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2015;7(1):16-29.
Burt, V.K., Katzman JW. (2000). Impuls-Control Disorders Not Elsewhere Classified. In Sadock, B..J, Sadock, V.A. (Eds.) Comprehensive Textbook of Psychiatry (7th ed., pp. 1701-1703). Philadelphia, USA: Lippincott Wiliams & Willkins.
Bican M. (2011). Yaşlı Hastalarda Dürtü Kontrol Bozukluklarının Özellikleri - Uzmanlık Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı.