Ceza Sorumluluğunun Değerlendirilmesinde Olay Tarihli Ruhsal Muayenenin Önemi: Bir Olgu Sunumu
Özet
Bu çalışma, ceza sorumluluğunun değerlendirilmesinde olay tarihli adli psikiyatrik muayenenin ve tıbbi kayıtların önemini bir olgu sunumu üzerinden ele almaktadır. 30 yaşındaki erkek şahıs, 2 yıl önce gerçekleştirdiği "basit yaralama ve mala zarar verme" eylemleri nedeniyle TCK 32. madde kapsamında ceza ehliyetinin tespiti amacıyla sevk edilmiştir. Şahsın adli ve tıbbi belgeleri incelendiğinde; olay günü adli vakadan saatler önce dağınık ve saldırgan davranışlar ile perseküsyon, referans ve grandiyöz hezeyanlar nedeniyle acil servise getirildiği, kapalı psikiyatri servisine sevki planlanırken hastaneden kaçtığı ve hemen ardından adli olaya karıştığı saptanmıştır. Akşam saatlerinde polis eşliğinde tekrar acil servise getirildiğinde yapılan ruhsal durum muayenesinde gerçeği değerlendirme ve yargılamasının bozulduğu tespit edilerek psikiyatri servisine yatırılmıştır. Bipolar Duygudurum Bozukluğu tanısı bulunan şahsın, 2 yıl sonra yapılan muayenesinde patolojik bulgu saptanmamış olsa da olay gününe ait detaylı ruhsal muayene kayıtları sayesinde eylem anında akıl hastalığı etkisinde olduğu, fiilin hukuki anlamını algılayamadığı ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin azaldığı belirlenerek TCK 32/1 kapsamında ceza ehliyetinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Sonuç olarak, ilk muayenelerde fiziksel bulguların yanı sıra ruhsal değerlendirmenin de yapılması adaletin sağlanmasında kritik rol oynamaktadır.
Referanslar
Şahin E, Ceza Yargılamasının tarihçesi. TAAD. 2014;18:349-385.
Toroslu H, Toroslu N, Ceza Hukuku Genel Kısım. Savaş Yayınları.Ankara. 2018.
Artuk ME, Gökcen A, Alşahin ME, Çakır K, Ceza Hukuku Genel Hükümler.Ankara. 2017.
Özbek VO, Bacaksız P, Doğan K, Ceza Hukuku Bilgisi, Genel Hükümler. Seçkin Yayıncılık, Ankara. 2006.
Biçer U, Tırtıl L, Kurtaş Ö, Aker T, Adli Psikiyatri. Koç S, Can M, Birinci Basamakta Adli Tıp. İstanbul Tabip Odası.2. Baskı. 2011: 242-252.
Dinçmen K, Adli Psikiyatri. Birlik Yayınları. İstanbul. 1984; 16-9.
Türk Ceza Kanunu, https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5237.pdf
Tırtıl L, Biçer Ü, Oral G, Adli Psikiyatri. Dokgöz H, Adli Tıp ve Adli Bilimler.Akademisyen Kitabevi. Ankara. 2019; 541-579.
Öncü F, Sercan M, Ceza Hukukunda Adli Psikiyatri-Ceza Sorumluluğunun Belirlenmesi. Uygur N, Adli Psikiyatri Uygulama Kılavuzu.TPD yayınları. Ankara. 2018; 33-65.
Oral G, Adli Tıp ve Ruhsal Bozukluklar-Adli Psikiyatri.Adli Tıp Ders Kitabı.İstanbul. 2011; 551-594.