Olağan Gelişim Gösteren Çocuklarda Cezai Sorumluluğun Değerlendirilmesi
Özet
Sunulan metinde, olağan gelişim gösteren çocuklarda cezai sorumluluğun değerlendirilmesi konusu adli psikiyatrik ve hukuki açıdan bir olgu üzerinden incelenmektedir. Türk Ceza Kanunu'nun 31. maddesine göre, 12-15 yaş grubundaki çocukların suç kabul edilen eylemin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ile davranışlarını yönlendirme yetenekleri araştırılmaktadır. İncelenen olguda, izinsiz bir protestoda kolluk kuvvetlerine taş atan grubun içinde yer alan 15 yaşından küçük bir çocuk ele alınmıştır. Çocuk muayenesinde zihinsel veya psikiyatrik bir gerilik göstermemekte, eylemin kolluğa karşı yapılmaması gerektiği bilinciyle taşı yan tarafa attığını beyan etmektedir. Ancak metindeki değerlendirmeye göre, eylem amacına ulaşmasa bile suç teşkil etse de çocuk taşın jandarmaya değmemesi durumunda bunun suç oluşturmayacağı yönünde hatalı bir akıl yürütmede bulunmuştur. Bu durum, çocuğun eylemin hareketlerini kontrol edebilmesine karşın hukuki sonuçlarını yeterince değerlendiremediğini gösterdiğinden cezai sorumluluğu bulunmamaktadır. Ergenlik döneminin kural tanımamazlık, grup etkisi ve gelişimsel hassasiyetleri göz önüne alındığında, hatalı hukuki değerlendirmelerin çocukların geleceğini zedeleyebileceği ve değerlendirmelerin titizlikle yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Referanslar
Dilberoğlu, A. (2016), Cezalar ve Güvenlik Tedbirlerinin Amacı ve Niteliği. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 65 (2016): 1517-1544
Oral, G. (1999). Adli Psikiyatri. İn: Adli Tıp Z., Soysal, C., Çakalır. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınları, İstanbul.
Aydoğdu Ö. (2019), Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Sebepler. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Ankara.
Türk Ceza Kanunu, Kanun Numarası: 5237. Kabul Tarihi: 26/09/2004. Yayımlandığı Resmî Gazete Tarihi:12/10/2004, Sayısı: 25611.
Baltacı A. (2011). Çocuk Suçluluğu. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlamamış Doktora Tezi. Ankara.
Polat, H. (2010). Türk Hukunda Çocukların Cezai Sorumluluğu ve Yargılanmalarındaki Özellikler Üzerine Bir İnceleme. TBB Dergisi.
İçli G. (2004) Kriminoloji. Martı Kitap Yayınevi, Ankara.
Çocuk Koruma Kanunu, Kanun Numarası: 5395. Kabul Tarihi: 3/7/2005. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 15/7/2005, Sayısı:25876.
Gökpınar M. (2008), Ceza Sorumluluğunun Temeli: ‘Kast’. TBB Dergisi, 2008 (9),198-233.
Gül, S. K., Güneş, İ. D. (2009). Ergenlik Dönemi Sorunları ve Şiddet. Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 80.
Parman, T. (2011). Winnicott'un Kuramında Ergenlik. Psikanaliz Yazıları, 23:79-89 11.
Topçuoğlu, T. (2014). Çocuk Suçluluğu ve Gelişimsel (Risk-odaklı) Suç Önleme. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2014 (3), 217-226.