Bir Olgu Örneği Üzerinden Ebeveyne Yabancılaşma Sendromu ve Ayırıcı Tanısı
Özet
Bu çalışma, boşanma ve velayet süreçlerinde çocukların ebeveynlerden birine yabancılaşması durumunu inceleyerek "Ebeveyne Yabancılaşma Sendromu" (EYS) ve ayırıcı tanısını bir olgu örneği üzerinden ele almaktadır. EYS, bir ebeveynin bilinçli veya bilinç dışı yönlendirmeleriyle çocuğun diğer ebeveyne karşı kışkırtılması, asılsız suçlamalar yöneltmesi ve meşru bir neden olmaksızın o ebeveyni tamamen reddetmesi durumudur. Tanı sistemlerinde (DSM-5) bağımsız bir bozukluk olarak yer almaması ve yetersiz bilimsel veri, yöntemsel belirsizlikler ile hukuki süreçlerde kötüye kullanım riski nedeniyle çeşitli eleştirilere maruz kalmaktadır. Makalede sunulan 10 yaşındaki olguda, halanın ruhsal etkisiyle annesine karşı asılsız ithamlarda bulunan ve annesini reddeden bir çocuğun durumu değerlendirilmiştir. Ayırıcı tanıda; gelişimsel ayrılık kaygıları, ergenlik dönemi tepkileri, çocuk ve ebeveyn psikopatolojileri, uyum ve davranış bozuklukları, başkasına yüklenen yapay bozukluk ve en önemlisi gerçek fiziksel, cinsel ya da duygusal istismar durumları titizlikle dışlanmalıdır. EYS'nin kendisi de çocuğa yönelik ciddi bir duygusal istismar türü olarak değerlendirilmekte, doğru müdahale ve adli bildirimlerin yapılabilmesi için çocuk ile ailenin bütüncül bir yaklaşımla incelenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Referanslar
Carr, A. Emotional abuse and neglect. in The handbook of child and adolescent clinical psychology: A contextual approach 816–840 (Routledge, 2015).
TUİK. Türkiye İstatistik Kurumu Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2020. (2021).
Kelly, J. B. & Johnston, J. R. The alienated child: A reformulation of parental alienation syndrome. Fam. Court Rev. 39, 249–266 (2001).
Baum, N. Typology of post-divorce parental relationships and behaviors. J. Divorce Remarriage 41, 53–79 (2004).
Gardner, R. A. Parental alienation syndrome vs. parental alienation: Which diagnosis should evaluators use in child-custody disputes? Am. J. Fam. Ther. 30, 93–115 (2002).
Gardner, R. A. Recent trends in divorce and custody litigation. Acad. forum 29, 3–7 (1985).
Gardner, R. A., Sauber, S. R. & Lorandos, D. The international handbook of parental alienation syndrome: Conceptual, clinical and legal considerations. vol. 1108 (Charles C Thomas Publisher, 2006).
Warshak, R. A. Current controversies regarding parental alienation syndrome. Am. J. Forensic Psychol. 19, 29–60 (2001).
Bernet, W. & Baker, A. J. L. Parental alienation, DSM-5, and ICD-11: Response to critics. J. Am. Acad. Psychiatry Law Online 41, 98–104 (2013).
Bernet, W., von Boch-Galhau, W., Baker, A. J. L. & Morrison, S. L. Parental alienation, DSM-V, and ICD-11. Am. J. Fam. Ther. 38, 76–187 (2010).
Walker, L. E. & Shapiro, D. L. Parental alienation disorder: Why label children with a mental diagnosis? J. child custody 7, 266–286 (2010).
O’Donohue, W., Benuto, L. T. & Bennett, N. Examining the validity of parental alienation syndrome. J. child custody 13, 113–125 (2016).
Kraemer, H. C. Measurement of reliability for categorical data in medical research. Stat. Methods Med. Res. 1, 183–199 (1992).
Warshak, R. A. When evaluators get it wrong: False positive IDs and parental alienation. Psychol. Public Policy, Law 26, 54–68 (2020).
Dunne, J. E. & Hedrick, M. The parental alienation syndrome: An analysis of sixteen selected cases. J. Divorce Remarriage 21, 21–38 (1994).
ALTUNTAŞ ÜNER, G. E. & Ziyalar, N. Ebeveyne Yabancılaşma Olgusu-Reddedilen Ebeveyn Olarak Baba. Adli Tıp Bülteni 23, 25–35 (2018).
Death, J., Ferguson, C. & Burgess, K. Parental alienation, coaching and the best interests of the child: Allegations of child sexual abuse in the Family Court of Australia. Child Abuse Negl. 94, 104045 (2019).
Cartwright, G. F. Expanding the parameters of parental alienation syndrome. Am. J. Fam. Ther. 21, 205–215 (1993).
ZERO TO THREE. Diagnostic classification of mental health and developmental disorders of infancy and early childhood: Revised edition (DC:0–5). (2016).
Weaver, J. M. & Schofield, T. J. Mediation and moderation of divorce effects on children’s behavior problems. J. Fam. Psychol. 29, 39–48 (2015).
Whitcombe, S. Psychopathology and the conceptualisation of mental disorder: The debate around the inclusion of Parental Alienation in DSM-5. Couns. Psychol. Rev. 28, 6–18 (2013).
American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. (2013). doi:10.1176/appi.books.9780890425596.744053.
Gardner, R. A. Does DSM-IV have equivalents for the parental alienation syndrome (PAS) diagnosis? Am. J. Fam. Ther. 31, 1–21 (2003).
National Institute for Health and Care Excelence Guideline NG76. Child abuse and neglect: recognising, assessing and responding to abuse and neglect of children and young people. 1–613 (2017).
Rand, D. C. Munchausen syndrome by proxy: a complex type of emotional abuse responsible for some false allegations of child abuse in divorce. Issues child Abus. accusations 5, 135–155 (1993).
von Boch-Galhau, W. Parental Alienation (Syndrome)-A serious form of psychological child abuse. Ment Heal. Fam Med 14, 725–739 (2018).
Foto-Özdemir, D. et al. Medicolegal evaluation of a maternal filicide attempt: a case report. Turk. J. Pediatr. 61, 622–628 (2019).
Gordon, R. M., Stoffey, R. & Bottinelli, J. MMPI-2 findings of primitive defenses in alienating parents. Am. J. Fam. Ther. 36, 211–228 (2008).