Alkol Bağımlılığında Hukuki Sorumluluk Değerlendirilmesi

Yazarlar

Sedat Seviçin
Abbas Atalay

Özet

Bu çalışma, Türk Medeni Kanunu’nun 406. maddesi kapsamında alkol bağımlılığı nedeniyle hukuki ehliyetin kısıtlanması ve vesayet altına alınma süreçlerini bir vaka üzerinden incelemektedir. 58 yaşındaki erkek olgu, eşinin vasi davası açması üzerine hastaneye sevk edilmiştir. Kişi ilk muayenesinde alkol bağımlısı olmadığını ve düzenli kumar oynamadığını söylese de eşi ve oğlundan alınan ayrıntılı anamnezde; uzun yıllardır aşırı alkol tüketimi ve kumar alışkanlığı sebebiyle bankalara ile tefecilere ciddi borçlandığı, ailesini maddi sıkıntıya düşürdüğü belirlenmiştir. Yapılan ruhsal durum muayenesinde kişide "Alkol Zararlı Kullanımı" tanısı konulmuş; bu durumun alkol bağımlılığı kapsamında değerlendirilerek kendisini ve ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme riski taşıdığı, bu nedenle bakıma ve korunmaya muhtaç olduğu gerekçesiyle kısıtlanmasının (vasi atanmasının) uygun olduğu mütalaa edilmiştir. Çalışmada, alkol zararlı kullanımı vakalarında bireylerin bağımlılıklarını saklama veya durumlarını hafifletme eğiliminde olabileceği vurgulanmıştır. Bu doğrultuda adli psikiyatrik değerlendirmelerde yalnızca klinik muayeneyle yetinilmeyip birinci derece yakınlardan alınan detaylı anamnezin vesayet kararındaki hayati önemi ortaya konmuştur.

Referanslar

Aydoğdu, H. İ., Askay, M., Kırcı, G. S., & Özer, E. 18-65 yaş aralığındaki kişilerde hukuki ehliyetin değerlendirilmesi. The Bulletin of Legal Medicine, 23(2), 100-105: doi: 10.17986/blm.2017331583

Polat O. Hukuki Ehliyet. Adli Psikolojiye Giriş. Ankara: Seçkin Yayınları, 2017;38-44.

Soysal H. Adli Psikiyatri. İstanbul: Özgür Yayınları, 2012.

Koç S. Adli Tıp ve Ruhsal Bozukluklar-Adli Psikiyatri. Adli Tıp Ders Kitabı. İstanbul: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, 2011;551-595.

Türk Medeni Kanunu. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2001/12/20011208.htm

Demirel, Ö. F., Balcıoğlu, İ. Alkol ve Madde Bağımlılığında Ceza Sorumluluğu ve Fiil Ehliyeti. Yeni Syposium Dergisi, 2015;53, 27-32. DOI: 10.5455/NYS.20150309011520

Sudhinaraset, M., Wigglesworth, C., & Takeuchi, D. T. "Social and cultural contexts of alcohol use: Influences in a social–ecological framework." Alcohol research: current reviews (2016).

Kovács, I., Pribék, I. K., Demeter, I., Rózsa, S., Janka, Z., Demetrovics, Z., & Andó, B.. The personality profile of chronic alcohol dependent patients with comorbid gambling disorder symptoms. Comprehensive Psychiatry, (2020);101, 152183.

Rehm, J.. Mathers, C., Popova, S., et al. Global burden of disease and injury and economic cost attributable to alcohol use and alcohol-use disorders. Lancet 2009;373(9682):2223–2233.

Özden SY. Adli Psikiyatri. Ankara: Nobel; 2015.

Gökçeimam, P. Ş., Sünbül, E. A., Gökbakan, A. M., et al. Bir Psikiyatri Dal Hastanesi Sağlık Kuruluna vesayet uygunluğu açısından gönderilen kişilerin değerlendirilmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, (2019);20(6), 627-634.

Uğurlu, G. K., Uğurlu, M., Turhan, L., et al. Alkol bağımlılarında işlevsel olmayan inançlar: karşılaştırmalı bir çalışma. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, (2012);1, 113-120.

Yayınlanan

14 Ekim 2021

Lisans

Lisans