Werther Etkisi
Özet
Bu metin, kendine zarar verme ve intihar eylemlerinin küresel bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurgulayarak, intihar davranışında medyanın rolünü "Werther etkisi" ve "Papageno etkisi" kavramları üzerinden incelemektedir. Sosyolog David Phillips tarafından kavramsallaştırılan Werther etkisi, ismini Johann Wolfgang von Goethe’nin "Genç Werther’in Acıları" adlı romanından almaktadır; bu etki medyadaki intihar haberlerinin ve romantikleştirilen içeriklerin taklitçi intihar davranışlarına (öğrenilmiş eylemlere) yol açabileceğini savunmaktadır. Metin, Kurt Cobain gibi ünlü isimlerin intiharları ile Kore’deki meşhur aktör ve siyasetçilerin intihar vakalarının ardından intihar oranlarında görülen belirgin artışları bu duruma örnek göstermektedir. Buna karşın Niederkrotenthaler ve arkadaşları tarafından tanımlanan Papageno etkisi, koruyucu ve önleyici haber dilinin intihar düşüncelerini engelleyebileceğini ortaya koymaktadır. Türkiye’deki intihar istatistikleri, arabesk kültürün etkileri ve 2019 yılında medyanın etkisiyle birbiri ardına gerçekleşen siyanür intiharları da sosyal öğrenme kuramı çerçevesinde ele alınmaktadır. Sonuç olarak, Dünya Sağlık Örgütü ve Türk Psikiyatri Derneği’nin ilkeleri doğrultusunda, medyadaki intihar haberlerinin özendirici, romantik veya detaylı yöntem sunan bir dilden arındırılarak kısa, resimsiz ve caydırıcı biçimde aktarılmasının hayati önem taşıdığı belirtilmektedir.
Referanslar
Bowden M, McCoy A, Reavley N. Suicidality and suicide prevention in culturally and linguistically diverse (CALD) communities: A systematic review. International Journal of Mental Health. 2020;49:293-320.
World Health Organization. Suicide in the World: Global Health Estimates. Geneva: World Health Organization. 2019.
Büken NÖ. Pandemik influenza ve etik. Hacettepe Tıp Dergisi. 2010;41:62-68. https://www.researchgate.net/profile/Nuket_Bueken/publication/339900634_Pandemik_influenza_ve_etik/links/5e6b5eef92851c6ba7fdaf14/Pandemik-influenza-ve-etik.pdf.
Stedman. (2006). Stedman's Medical Dictionary (28 th). Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins.
Phillips DP. The influence of suggestion on suicide: Substantive and theoretical implications of the Werther effect. American sociological review, 1974:340-354.
Niederkrotenthaler T, Voracek M, Herberth A, et al. Role of media reports in completed and prevented suicide: Werther v. Papageno effects. The British Journal of Psychiatry, 2010;197(3):234-243.
Pirkis J, Blood RW. Suicide and the media: Part I. Reportage in nonfictional media. Crisis: The Journal of Crisis Intervention and Suicide Prevention, 2001;22(4):146.
Pirkis J, Blood RW. Suicide and the media: Part II. Portrayal in fictional media. Crisis: The Journal of Crisis Intervention and Suicide Prevention, 2001;22(4):155.
Stack S. Suicide in the media: A quantitative review of studies based on nonfictional stories. Suicide and Life-Threatening Behavior, 2005;35(2):121-133.
Fu KW, Yip PS. Estimating the risk for suicide following the suicide deaths of 3 Asian entertainment celebrities: a meta-analytic approach. The Journal of clinical psychiatry, 2009;70(6):869-878.
Jack B. Goethe’s Werther and its effects. The Lancet. Psychiatry, 2014;1(1):18–19.
Domaradzki J. The Werther Effect, the Papageno Effect or No Effect? A Literature Review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 2021;18(5):2396.
Niederkrotenthaler T, Voracek M, Herberth A, et al. Role of media reports in completed and prevented suicide: Werther v. Papageno effects. The British Journal of Psychiatry, 2010;197(3):234-243.
Foil D, Berger W. (2007). The Magic Flute – Wolfgang Amadeus Mozart, Emanuel Schikaneder, Carl Ludwig Giesecke. Black Dog & Leventhal Pub. : Distributed by Workman Pub. Co. ISBN 9781579127596. OCLC 145431789.
Martin G. Media influence to suicide: The search for solutions. Archives of Suicide Research, 1998;4(1):51-66.
Stack S. Media impacts on suicide: A quantitative review of 293 findings. Social science quarterly, 2000;957-971.
Gould MS. (2001). Suicide and the media. Annals of the New York Academy of Sciences, 2001;932(1):200-224.
Gould M, Jamieson P, Romer D. Media contagion and suicide among the young. American Behavioral Scientist, 2003;46(9):1269-1284.
Sisask M, Värnik A. Media roles in suicide prevention: a systematic review. International journal of environmental research and public health, 2012;9(1):123-138.
Niederkrotenthaler T, Fu KW, Yip PS, et al. Changes in suicide rates following media reports on celebrity suicide: a meta-analysis. J epidemiol community health, 2012;66(11):1037-1042.
Blood RW, Pirkis J. Suicide and the media: Part III. Theoretical issues. Crisis: The Journal of Crisis Intervention and Suicide Prevention, 2001;22(4): 163.
Nıederkrotenthaler, T & Stack, S. (2017). Media and suicide: international perspectives on research, theory, and policy. Routledge.
Wasserman IM. Imitation and suicide: A reexamination of the Werther effect. American sociological review, 1984;427-436.
Duman N. (2019). İntihar ve Medya. Ekev Akademi Dergisi, 2019;(77): 323-332.
TÜİK(2018). Ölüm İstatistikleri 2018. (14/03/2021 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-Istatistikleri-2018-30701 adresinden ulaşılmıştır).
Özcan B, Şenkaya S, Özdin Y, et al. (2018). Türkiye'deki İntihar Vakalarının Çeşitli Kriterlere Göre İstatistiksel Olarak İncelenmesi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 2018;18(40):11-34.
Tunalı H, Özkaya S. Türkiye’de işsizlik-intihar ilişkisinin analizi. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2016;5(2):56-70.
Şenel O. Problem Müzik Kavramı Ve Bir Problem Müzik Türü Olarak Arabesk.Asos Journal, 2014.
Üniversite öğrencisi siyanürle intihar etti, Gazete Haberi. (14/03/2021 tarihinde https://www.milliyet.com.tr/gundem/universite-ogrencisi-siyanurle-intihar-etti-6054373 adresinden ulaşılmıştır).
4 kardeş ölü bulunmuştu! O notu en küçük olan yazmış!, Gazete Haberi. (14/03/2021 tarihinde https://www.haberturk.com/son-dakika-siyanurle-intihar-4-kardes-olu-bulunmustu-o-notu-en-kucuk-olan-yazmis-haberler-2681596 adresinden ulaşılmıştır).
Antalya’da siyanür faciası! İşte o mektup, Gazete Haberi. (14/03/2021 tarihinde https://www.milliyet.com.tr/gundem/antalyada-siyanur-faciasi-iste-o-mektup-6076370 adresinden ulaşılmıştır).
TPD (2019). İntiharla İlgili Haberler ve Paylaşılması 2019.(14/03/2021 tarihinde https://www.psikiyatri.org.tr/2090/intiharla-ilgili-haberler-ve-paylasilmasi adresinden ulaşılmıştır).