Anne Sütü ve Emzirme
Özet
Anne sütü; yenidoğan bir bebeğin büyüme, gelişme, bağışıklık yanıtı ve genel sağlığı için gerekli tüm besin öğelerini içeren, sindirimi kolay ve doğal bir besindir. Dünya Sağlık Örgütü ve UNICEF, doğumdan sonraki ilk bir saat içinde emzirmeye başlanmasını ve ilk 6 ay boyunca yalnızca anne sütüyle beslemeyi önermektedir. Anne sütü; doğumdan sonraki ilk 5 gün salgılanan ve yüksek koruyuculuğu sebebiyle bebeğin ilk aşısı kabul edilen kolostrum, 6-15. günler arasında gelen geçiş sütü ve 15. günden itibaren salgılanan olgun süt olmak üzere üç ana evreye ayrılır. İçeriğindeki su, yüksek biyoyararlanımlı whey proteini, lipidler, laktoz, vitaminler, mineraller, büyüme faktörleri ve immünoglobulinler sayesinde bebekleri enfeksiyonlar, solunum yolu hastalıkları, diyabet, obezite ve alerjilerden korur; zihinsel, bedensel ve çene-diş gelişimini olumlu etkiler. Emzirme; annelerde meme, rahim içi ve yumurtalık kanseri riskini azaltır, doğum sonrası uterusun eski haline dönmesini ve kilo kontrolünü kolaylaştırır, anne ile bebek arasındaki duygusal bağı güçlendirir. Metinde ayrıca doğru emzirme pozisyonları ve teknikleri, yetersiz süt alımı belirtileri, emzirmede karşılaşılan meme başı çatlağı, mastit ve süt kanalı tıkanıklığı gibi problemlerin çözümleri, sütün elle veya pompayla sağılarak saklanması koşulları ile Bebek Dostu Sağlık Kuruluşları Programı ve COVID-19 aşılarının emzirmeye etkileri detaylıca açıklanmaktadır.
Referanslar
Avcı, E. (2013) Annelerin Anne Sütü İle İlgili Sağlık Okuryazarlık Düzeylerini Değerlendirme Aracı Geliştirme, Sağlık Okuryazarlık Düzeylerini ve Etkileyen Faktörleri Saptama, Gazi Üniversitesi Halk Sağlığı ABD, Doktora Tezi.
https://www.who.int/health-topics/breastfeeding#tab=tab_2 (erişim19.05.2021)
Carias D, Velasquez G. Cioccia AM, Pinero D, Inciarte H, Hevia P. The Effect of Lactation Time on The Macronutrient and Mineral Composition of Milk From Venezuelan Women. Arch Lationam Nutr, 47(2):110-7, 1997
Udosen EO, Ebong PE. Milk Makronutrient Levels During The First Mount of Term And Preterm Nigerian Mothers. Trop Geogr Med. 44(3):256-9, 1992
Giray H. (2004). Anne Sütü İle Beslenme. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 13(1):12-15.
Bravi F, Wiens F, Decarli A, Dal Pont A, Agostoni C ,Ferraroni M. (2016). Impact of maternal nutrition on breast-milk composition: a systematic review. Am J Clin Nutr., 104(3):646-62.
Bağcı Bosi T. Bebek Beslenmesi- Anne Sütü. içinde: Güler Ç, Akın L. Halk Sağlığı Temel Bilgiler 3. 3.baskı, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara 2012, s:1273-1283
World Health Organization. Nutrition. Ten steps to successful breastfeeding https://www.who.int/nutrition/bfhi/tensteps/en/ (Erişim: 20.05.2021)
T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Çocuk ve Ergen Sağlığı Dairesi. Emzirme ve Anne Sütü ile İlgili Sık Sorulan Sorular. Ankara, 2015
Intern Hekimlerin Anne Sütü ve Emzirme Bilgi Durumlarının İncelenmesi ARAŞTIRMA / Research Articles A.Tülay BAĞCI BOSİ1 , Tülin ÇOBAN2 , Kübra GÜNDÜZ CEBECİ3 Sağlık ve Toplum 2020;30 (2) 140-147
Topal S, Çınar N, Altınkaynak S. (2016). Süt Çocukluğu Döneminde Beslenme. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(1):63-70.
Çakır U. (2017). Olgun anne sütünün özellikleri. Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Yenidoğan Dergisi, 2(2):258-274.
Danacı GF. (2018). Halk Sağlığı Müdürlüğünde Çalışan Bireylerin Anne Sütünü Güvenli Saklama Koşullarına Yönelik Bilgi Düzeyleri. M.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, (Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Karakoç
Emek BP. (2009). 5-15 Yaş Arası Astım Bronşiyale Tanılı Çocuklarda Anne Sütü ile Beslenme Süresi ve İnek Sütü Başlama Zamanının Hastalık Riski Üzerine Etkilerinin Değerlendirilmesi. T.C. Sağlık Bakanlığı Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Uzmanlık Tezi, İstanbul, (Danışman: Klinik Şefi: Uz. Dr. S Hatipoğlu).
Kurnaz D. (2014). Erken Postpartum Dönemde Annelerin Emzirmeye İlişkin Tutum ve Başarılarını Etkileyen Faktörler. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, (Danışman: Yrd. Doç. Dr. Hale Uyar Hazar).
Conk Z, Başbakkal Z, Bal Yılmaz H ,Bolışık B. (2013). Pediatri Hemşireliği
Özge KAYA YILDIZ Dondurma Ve Çözdürmenin Olgun Anne Sütünün İçeriğine Etkileri: Sistematik Derleme Yüksek Lisans Tezi 2020 Tez Danışmanı: Prof. Dr. Nursan Çınar T.C.Sakarya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Saarela T, Kokkonen J ,Koivisto M. (2005). Macronutrient and energy contents of human milk fractions during the first six months of lactation. Acta Paediatr, 94(9):1176-1181.
Darendeliler F, Neyzi O ,Ertuğrul T. (2020). Pediatri.Nobel Tıp Kitapevi, İstanbul, s.378-379.
Oddy WH, Scott JA, Graham KI, Bims JW. Breastfeeding influences on -growth and health at one year of age . Breastfeed Rev 2006;14:15-23.
Owen CG, Whincup PH, Kaye SJ, Martin RM, Davey SG, Cook DG, Bergstrom E, Black S, Wadswoorth ME, Fall CH, Freudenheim JL, Nie J, Huxley RR, Kulacek S, Leeso CP, Pearce MS, Raitakari Ot, Lisinen I, Viikari JS, Ravelli AC, Rudricka AR, Strachan DP, Williams SM. Does initial breastfeeding lead to lower blood cholesterol in adult life? A quantitative reviewof the evidence. Am J Clin Nutr. 2008 Aug;88(2):305-14.
Gür Emel, Bebek Beslenmesinde Anne Sütünü Önemi ve Emzirme Tekniği Klinik Tıp Pediatri Dergisi Cilt: 11 Sayı: 5 Eylül - Ekim 2019 sf225-232
Schack-Nielsen L, Michaelsen KF. Breast-feeding and future health. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2006;9:289-96.
Breastfeeding and the use of human milk. Ection on breastfeeding. Pediatrics 2012;129;e827-41.
Labbok MH. Effects of breast-feeding on the mother. Pediatr Clin North Am 2001;48:143- 58.
Working Group on Breastfeeding, AAP. Breastfeeding and the use of human milk. Pediatrics 1997;100:1035-9.
Yardımcı H, Özçelik AÖ. (2015). Anne Sütü Oligosakkaritleri ve Sağlık Üzerine Etkileri. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 24(2):69-72.
Sağlık Bakanlığı (SB 2008), Besin Değeri Yönünden Anne Sütü, https://sbu.saglik.gov. tr/ Ekutuphane/kitaplar/A%207.pdf (Erişim tarihi: 6.6. 2021)
Irmak N. (2016). Anne sütünün önemi ve ilk 6 ay sadece anne sütü vermeyi etkileyen unsurlar. The Journal of Turkish Family Physician, 7(2):27-31
Selimoğlu MA, Celiloğlu ÖS ,Celiloğlu C. (2010). Anne sütü ile beslenmenin ileri yaşama etkileri. Türk Pediatri Arşivi, 45(4):309-314.
Shamir R. (2016). The Benefits of Breast Feeding. Nestle Nutr Inst Workshop Ser., 86:67-76
https://www.cdc.gov/breastfeeding/about-breastfeeding/why-it-matters.html 6.6.21
World Health Organization (WHO 2020), 10 Facts on Breastfeeding World Health Organization https://www.who.int/ features/factfiles/breastfeeding/facts/en
Richard JS (ed) . Breastfeedding 2001, Part I.The Pediatric Clinics of North America . 2001;48 (1):1-262.
Richard JS (ed) . Breastfeeding 2001, Part II. The Pediatric Clinics of North America . 2001;48 (1):273-537.
The Basics of Maternal and Child Health. UNICEF 1994.
Naylor AJ. Baby-friendly hospital initiative. Protecting, promoting,and supporting breastfeeding in the twenty-first century. Pediatr Clin North Am 2001:48:475- 83.
Anne Sütünün Teşviki ve Bebek Dostu Sağlık Kuruluşları Programı https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/cocukergen-bp-liste/anne-s%C3%BCt%C3%BCn%C3%BCn-te%C5%9Fviki-ve-bebek-dostu-sa%C4%9Fl%C4%B1k-kurulu%C5%9Flar%C4%B1-program%C4%B1.html
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK565969/
https://covid19asi.saglik.gov.tr/TR-77694/sikca-sorulan-sorular.html