Kusma Şikayeti Olan Yenidoğana Yaklaşım
Özet
Yenidoğanlarda kusma, hafif durumlardan bağırsak tıkanıklığı gibi yaşamı tehdit eden hastalıklara kadar geniş bir yelpazeden kaynaklanan ve vagal afferent yol, area postrema, vestibüler sistem ile somatomotor yol aracılığıyla gerçekleşen karmaşık bir semptomdur. Yeşil veya parlak sarı renkli safralı kusma bağırsak tıkanıklığına işaret ederken, 3-6 haftalık bebeklerde görülen projektil kusma pilor stenozunu ve kanlı kusma ise K vitamini eksikliği ile gastrointestinal anomalileri düşündürmektedir. Kusmalı bir yenidoğanın değerlendirilmesinde etyolojinin hastanın yaşı ile kusmanın paterni dikkate alınarak araştırılması, sıvı eksikliği, hipokalemi ve metabolik alkaloz gibi komplikasyonların düzeltilmesi ve nedene yönelik tedavinin uygulanması temel ilkelerdir. Tanı sürecinde uzamış kusma, bilinç değişikliği, belirgin kilo kaybı, hematemez, gergin fontanel, nöbet ve elektrolit dengesizlikleri tehlike işareti olarak kabul edilir. Öykü ve fizik muayenenin yanı sıra tam kan sayımı, elektrolitler, amonyak, düz batın grafisi ve ultrasonografi gibi incelemeler ayırıcı tanıda kullanılır. Ayırıcı tanıda gastroözofageal reflü hastalığı, gıda proteini alerjileri, infantil hipertrofik pilor stenozu, konjenital adrenal hiperplazi, intestinal atrezi ve doğuştan metabolik hastalıklar yer almaktadır. Tedavi altta yatan spesifik nedene yönelik olarak planlanmalı; yenidoğanlarda rutin antiemetik kullanımından kaçınılarak sıvı ve elektrolit anormallikleri hızla düzeltilmelidir.
Referanslar
Hornby PJ. Central neurocircuitry associated with emesis. Am J Med. 2001;111:106-112. Doi: 10.1016/s0002-9343(01)00849-x.
Li B U.K. (2008). Nausea, vomiting and pyloric stenosis. Kleinman RE, Goulet OJ (Eds.) Pediatric Gastrointestinal Disease, 5. Baskı içinde. Ontario: BC Decker Inc.
Mohinuddin S, Sakhuja P, Bermundo B, et al. Outcomes of full-term infants with bilious vomiting: observational study of a retrieved cohort. Arch Dis Child. 2015;100(1):14-17. doi: 10.1136
Bulstrode NW, Cuckow PM, Spitz LS. Neonatal gastrointestinal pseudohaemorrhage. J R Coll Surg Edinb. 1998;43(5):355-356.
Rosen R, Vandenplas Y, Singendonk M, et al. Pediatric Gastroesophageal Reflux Clinical Practice Guidelines. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2018;66(3):516-554. doi: 10.1097
Uptodate (2021). Gastroesophageal reflux in infants. (10/10/2021 tarihinde https://www.uptodate.com/contents/gastroesophageal-reflux-in-infants adresinden ulaşılmıştır.)
Uptodate (2021). Food protein-induced allergic proctocolitis of infancy. (10/10/2021 tarihinde https://www.uptodate.com/contents/food-protein-induced-allergic-proctocolitis-of-infancy adresinden ulaşılmıştır.)
Uptodate (2021). Food protein-induced enterocolitis syndrome (FPIES). (10/10/2021 tarihinde https://www.uptodate.com/contents/food-protein-induced-enterocolitis-syndrome-fpies adresinden ulaşılmıştır.)
To T, Wajja A, Wales PW, et al. Population demographic indicators associated with incidence of pyloric stenosis. Arch Pediatr Adolesc Med. 2005;159(6):520-5. doi: 10.1001.
Krogh C, Fischer TK, Skotte L, et al. Familial aggregation and heritability of pyloric stenosis. JAMA. 2010;303(23):2393-2399. doi: 10.1001.
Niedzielski J, Kobielski A, Sokal J, et al. Accuracy of sonographic criteria in the decision for surgical treatment in infantile hypertrophic pyloric stenosis. Arch Med Sci. 2011;7(3):508-511. doi: 10.5114
Uptodate (2021). Clinical manifestations and diagnosis of adrenal insufficiency in children. (10/10/2021 tarihinde https://www.uptodate.com/contents/clinical-manifestations-and-diagnosis-of-adrenal-insufficiency-in-children adresinden ulaşılmıştır.)
Cribbs RK, Gow KW, Wulkan ML. Gastric volvulus in infants and children. Pediatrics. 2008;122(3):752-762. Doi: 10.1542/peds.2007-3111.
Uptodate (2021). Approach to the infant or child with nausea and vomiting. (10/10/2021 tarihinde https://www.uptodate.com/contents/approach-to-the-infant-or-child-with-nausea-and-vomiting adresinden ulaşılmıştır.)