Trombosit Hastalıkları
Özet
Trombositler, endotel hasarında adezyon, aktivasyon ve agregasyon basamaklarıyla trombosit tıkacını oluşturarak hemostazı sağlayan çekirdeksiz hücrelerdir. Trombosit bozuklukları kalıtsal, edinsel veya kantitatif (trombositopeni ve trombositoz) olabilir. Kalıtsal fonksiyon bozuklukları arasında Glanzmann trombastenisi, Bernard-Soulier sendromu ve Von Willebrand hastalığı öne çıkarken; edinsel fonksiyon bozukluklarına çoğunlukla aspirin başta olmak üzere ilaçlar, böbrek yetmezliği ve karaciğer hastalıkları yol açar. Dolaşımdaki trombosit sayısının 150.000/mm³ altına düşmesi olan trombositopeni değerlendirilirken öncelikle EDTA’ya bağlı kümeleşmeyle oluşan yalancı trombositopeni ekarte edilmelidir. Gerçek trombositopeni azalmış yapım, artmış yıkım (immünolojik/non-immünolojik) veya anormal dağılım (hipersplenizm) kaynaklıdır. Otoimmün bir tablo olan İmmün Trombositopenik Purpura (İTP), periferik yıkım sonucu spontan deri ve mukoza kanamalarıyla seyreder; tedavisinde kortikosteroidler, IVIG, trombosit transfüzyonu ve ikinci basamakta splenektomi kullanılır. Ayrıca heparin ilişkili trombositopeni (HİTT), Trombotik Mikroanjiyopatiler (TTP, HÜS, DİK) ve gebelik trombositopenisi de önemli klinik tablolardır. Trombosit sayısının 450.000/mm³ üstüne çıkması olan trombositoz ise reaktif nedenler (demir eksikliği, enfeksiyon, inflamasyon) ve myeloproliferatif hastalıklar açısından ayrıştırılmalıdır.
Referanslar
Drews RE. Approach to the patient with a bleeding diathesis. August 20, 2005, UpToDate (14.2).
Coller BS, Schneiderman PI. Clinical Evaluation of Hemorrhagic Disorders: The Bleeding History and Differantial Diagnosis of Purpura. In: Hoffman R, Benz EJ, Shatil SJ et als, eds. Hematology Basic Pirinciples and Practices. 4th ed. Philedelphia, Elsevier Churchill Livingstone, 2005:1975-1999.
Coutre S. Congenital and acquired disorders of platelet function May 9, 2006, UpToDate (14.2).
George JN, Rizvi MA: Thrombocytopenia.Eds: Beutler E, Lichtman MA, Coller BS, Kipps TJ, Seligsohn A. Williams Hematology.6th ed. McGrawHill Co. New York. 2001; pp 1495-1539.
Levine SP: Thrombocytopenia: Pathophysiology and Classifica- tion. Ed.Greer JP, Foerster J, Lukens JN, Rodgers GM, Paraskevas F, Glader B. Wintrobe’s Clinical Hematology.11th ed. Lippincott Williams&Wilkins Co. Philadelphia. 2004; pp 1529-1532.
Ruggenenti P, Noris M, Remuzzi G. Thrombotic microangiopaty, hemolytic uremic syndrome and thrombotic thrombocytopenic purpura. Kidney Int 2001;60:831-846.
Moake J. Thrombotic microangiopathies. N Engl J Med 2002;347:589-600.
Martinez J. Microangiopathic hemolytic anemia. In: Williams WJ, Beutler E, Erslev AJ, Lichtman MA, eds. Hematology. Sixth ed. NewYork: McGraw-Hill, 2004, 623-625.
Aledort LM, Hayward CP, Chen MG, Nichol JL, Bus- sel J.Prospective screening of 205 patients with ITP, including diagnosis, serological markers, and the relationship between platelet counts, endogenous thrombopoietin, and circulating antithrombopoietin antibodies.Am J Hematol 2004 76(3):205-213.
Türk Hematoloji Derneği kılavuzları