Akut Pankreatit
Özet
Bu bölüm, karın ağrısı ve serumda yükselmiş pankreas enzim düzeyleriyle karakterize olan, pankreasın akut inflamatuvar hastalığı akut pankreatiti incelemektedir. Vakaların üçte ikisini safra taşları (%40-70) ve kronik alkol kullanımı (%25-30) oluştururken; hipertrigliseridemi, ERCP, genetik mutasyonlar, ilaçlar, travma ve diğer nadir etkenler de etiyolojide yer alır. Tipik klinik tablosu, aniden başlayan epigastrik, kuşak tarzında sırt kesimine vuran şiddetli karın ağrısı ile bulantı ve kusmadır. Tanı anamnez, fizik muayene, serum amilaz/lipaz yüksekliği ve abdominal ultrasonografi ile konulur; hastalığın ciddiyeti ile komplikasyonlarını değerlendirmede ise kontrastlı bilgisayarlı tomografi ve MRG esastır. Atlanta kriterlerine göre ödematöz ve nekrotizan olarak ayrılan akut pankreatit; SIRS ve BISAP skorlamalarıyla hafif, orta ve şiddetli olarak sınıflandırılır. İlk müdahale izotonik solüsyonlarla sıvı replasmanı, analjezi ve beslenme desteğini kapsar; rutin antibiyotik kullanımı önerilmez. Çoğu olgu bir hafta içinde konservatif tedaviyle iyileşirken persistan organ yetmezliği ve nekroz varlığında mortalite önemli ölçüde artmaktadır.
Referanslar
Goodchild G, Chouhan M, Johnson GJ. Practical guide to the management of acute pancreatitis. Frontline Gastroenterol 2019;10:292-9. Epub 2019 Mar 2.
Hammad AY, Ditillo M, Castanon L. Pancreatitis. Surg Clin North Am 2018;98:895-913. Epub 2018 Jul 17.
Zilio MB, Eyff TF, Azeredo-Da-Silva ALF, Bersch VP, Osvaldt AB. A systematic review and meta-analysis of the Etiology of acute pancreatitis. HPB (Oxford) 2019;21:259-67. Epub 2018 Sep 22.
Toouli J, Brooke-Smith M, Bassi C, et al. Guidelines for the management of acute pancreatitis. J Gastroenterol Hepatol 2002; 17 Suppl: S15
Majumder S, Gierisch JM, Bastian LA. The association of smoking and acute pancreatitis: a systematic review and meta-analysis. Pancreas 2015
Singh VK, Bollen TL, Wu BU, et al. An assessment of the severity of interstitial pancreatitis. Clin Gastroenterol Hepatol 2011
Tenner S, Baillie J, DeWitt J, et al. American College of Gastroenterology guideline: management of acute pancreatitis. Am J Gastroenterol 2013
Working Group IAP/APA Acute Pancreatitis Guidelines. IAP/APA evidence-based guidelines for the management of acute pancreatitis. Pancreatology 2013
Banks PA, Bollen TL, Dervenis C, et al. Classification of acute pancreatitis--2012: revision of the Atlanta classification and definitions by international consensus. Gut 2013
Windsor JA. Search for prognostic markers for acute pancreatitis. Lancet 2000
Mounzer R, Langmead CJ, Wu BU, et al. Comparison of existing clinical scoring systems to predict persistent organ failure in patients with acute pan- creatitis. Gastroenterology 2012