ANAZARBUS’TA BULUNAN KURBAN SUNAĞI VE 3B MODELLEME YÖNTEMLERİYLE SUNAĞIN CANLANDIRILMASI

Yazarlar

Tuna Akçay

Özet

Anazarbus antik kentinde MS 17 yılından itibaren başlayan Roma egemenliğiyle birlikte Roma dini inançları ve ölü kültü gelenekleri egemen olmuş, kentteki mezar tipleri ve ritüel uygulamaları zenginleşmiştir. Bu çerçevede, Tiyatro Nekropolisi'nin yaklaşık yüz metre güneybatısında yer alan ve doğal ana kayanın oyulup biçimlendirilmesiyle oluşturulan kurban sunağı, antik kentteki ölü kültü ritüellerini açıklayan son derece önemli bir arkeolojik veridir. Yaklaşık altı metreye dört metre boyutlarında ve iki metre yüksekliğindeki bu kalker kaya kütlesi; beş basamaklı merdiveni, kurbanlık hayvanın yatırıldığı düzleştirilmiş platformu, kanın akıtıldığı drenaj oluğu ve libasyon ile adak sıvı sunuları için kullanılan iki adet kaya çanağı ile dikkat çekmektedir. Sunağın nekropolis alanındaki mekânsal konumu, bireysel bir aile mezarından ziyade kamusal kullanıma açık olduğunu, Parentalia festivali ile silicernium ve cena novemdialis gibi ölü yemeği ritüellerinde kurban kesim alanı olarak kullanıldığını göstermektedir. Ayrıca, kentte epigrafik yazıtlarla varlığı doğrulanan Mithras kültünün boğa kurbanı ritüellerinin de bu sunak üzerinde gerçekleştirilmiş olabileceği değerlendirilmektedir. Çalışmada, elde edilen arkeolojik veriler ile modern dijital teknolojiler buluşturulmuş; sunak ve kurban sahnesi Zbrush, 3DS Max, 3DS Maya, Phoenix FD ve Cinema 4D yazılımları yardımıyla 3B modelleme yöntemleri kullanılarak üç boyutlu olarak yeniden canlandırılmış ve bilim dünyasına sunulmuştur.

Referanslar

Akçay 2008 Akçay, T., Olba Mezarları, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Akçay 2017 Akçay, T., Yunan ve Roma’da Ölü Kültü, Ankara.

Akçay 2018 Akçay, T., Olba’da Ölü Kültü, Ankara.

Akçay 2020 Akçay, T., Terminoloji Sözlüğü Antik Çağ’da Ölüm, Ankara.

Erginer 1997 Erginer, G., Kurban-Kurbanın Kökenleri ve Anadolu’da Kanlı Kurban Ritüelleri, İstanbul.

Hökelekli 1991 Hökelekli, H., “Ölüm ve Ölüm Ötesi Psikoloji” Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı:3, Cilt:3, 151-165.

Kabaağaç ve Alova 1995 Kabaağaç, S., Alova, E., Latince/Türkçe Sözlük, İstanbul.

Shrape 2000 Shrape, E. J., Dinler Tarihinde 50 Anahtar Kavram, İstanbul

Yakar 1968 Yakar, J., The Religious Architecture And Art Of Early Anatolia, Boston.

Ergeç1999 Ergeç, R., “Anazarbus Antik Kenti ve Nekropolü”, Kilikia Mekanlar ve Yerel Güçler (MÖ 2. binyıl – MS 4. yy) Uluslararası Yuvarlak Masa Toplantısı Bildirileri, 389–410.

Mylonopoulos 2005 Mylonopoulos, I., “Griechische und römische Opferrituale als Medien der Kommunikation”, Polifemo (6), 191-208.

Fless 1995 Fless, F., “Opferdiener und Kultmusiker aufstadtromischen historischen Reliefs, Untersuchungen zu Ikonographie, Funktion und Benennung”, Gnomon 70, 143 – 148.

Scheid 2007 Scheid, J., “Sacrifices for Gods and Ancestors”, A Companion to Roman Religion, Blackwell. 263-272.

Ovid. Fasti Fasti (I-VI) Roma Takvimi ve Festivaller (Çev. Asuman Coşkun Abuagla), İstanbul.

Toynbee 1971 Toynbee J.M.C., Death and Burial in the Roman World, Baltimore.

Dürüşken 2000 Dürüşken, Ç., Roma’nın Gizem Dinleri, İstanbul.

Gough 1952 Gough, M., Anazarbus, Anatolian Studies, 2, 85-150.

Sayar 2000 Sayar, M. H., Die Inschriften von Anazarbos und Umgebung. Teil 1. Inschriften aus dem Stadtgebiet und der nächsten Umgebung der Stadt (Inschriften griechischer Städte aus Kleinasien, 56,1, Bonn.

Sayfalar

121-129

Yayınlanan

10 Ocak 2022

Lisans

Lisans