ANAZARBOS & ANAVARZA ANTİK KENTİ’NİN ÖNEMİ VE ARKEOPARK DÜZENLEMESİ

Yazarlar

Çağlayan Yavuz

Özet

Adana'nın Kozan ilçesindeki Dilekkaya köyü sınırlarında yer alan Anavarza Antik Kenti; Helenistik, Roma, Bizans, Ermeni ve Abbasi medeniyetlerine ev sahipliği yapmış, geniş bir coğrafyaya yayılan stratejik ve ticari bir yerleşimdir. Zafer takı, sütunlu cadde, tiyatro, amfi tiyatro, stadyum, surlar, su kemerleri ve mozaikler gibi görkemli yapılara sahip olan kent, 2014 yılında UNESCO Dünya Geçici Miras Listesi'ne dahil edilmiştir. Anavarza, aynı zamanda antik çağın ünlü ordu hekimi ve botanik uzmanı Pedanios Dioskorides'in memleketi olup beş ciltlik "De Materia Medica" adlı eserini hazırladığı yer olarak tıp ve eczacılık tarihi açısından büyük bir bilimsel öneme sahiptir. Makalede, geleneksel statik müzecilik anlayışının ötesine geçilerek Anavarza'nın koruma, eğitim, rekreasyon ve canlı deneyimi bir arada sunan dinamik bir "arkeopark" alanına dönüştürülmesi hedeflenmektedir. Arkeopark projesi doğrultusunda kentte Dioskorides Kütüphanesi ile botanik bahçesinin kurulması, eğitim atölyelerinin açılması, yürüyüş ve tırmanış parkurlarının oluşturulması, altyapı, bilgi panoları ve güvenlik imkanlarının iyileştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, antik çağ atmosferini ziyaretçilere yaşatmak adına animasyonlar, tematik sergiler, köy evi uygulamaları ve el sanatları stantlarının açılması gibi somut adımlara yer verilmiştir. Bu düzenlemeyle kültürel mirasın korunarak sürdürülebilir kılınması, yerel halkın bilinçlendirilip istihdamının desteklenmesi ve bölge turizmi ile ekonomisine önemli katkılar sunulması amaçlanmaktadır.

Referanslar

Ahunbay 2002 Ahunbay, Z. (çev.) “ICOMOS Arkeolojik Mirasın Korunması ve Yönetim Tüzüğü, 1990”..

Aslan – Ateş 2018 Aslan F. – Ateş O. “Elazığ Kenti İçin Bir Arkeopark Önerisi”, İnönü Üniversitesi Kültür Ve Sanat Dergisi, Cilt:4, Sayı:1, 164

Bayraktar 2010 Bayraktar S. “Kentsel Alanda Arkeolojikpark Tasarımı: Küçükyalı ve Saraçhane Arkeolojik Parklarının Değerlendirilmesi”, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 23-60, 11-114

Buyruk 2016 Buyruk H. “Konumu, Geçmişi ve Kimliği ile Anavarza”, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, C.6, S.3, 696

Demirci-Kayıran 2019 Demirci-Kayıran S. “Dioscorides’in De MateriaMedica Adlı Eserindeki Tıbbi Bitkilerin Doğu Akdeniz Bölgesi’ndeki Güncel Kullanımlarının Araştırılması”, Lokman Hekim Dergisi, 19-192

Ergeç 1999 Ergeç. R. “Anazarbus Antik Kenti ve Nekropolü”, , La Cilicie: Espaces et PouvoirsLocaux-TableRondeInternationale, İstanbul, 2-5 Novembre, 390

Faydaoğlu –Sürücüoğlu 2011 Faydaoğlu E. – Sürücüoğlu M.S. “Geçmişten Günümüze Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Kullanılması ve Ekonomik Önemi”, Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 11 (1), 56.

Karul – Avcı 2010 Karul N. – Avcı M.B. “Bursa AktopraklıkHöyük’te Kültür Sektörünün Oluşturulması: Çok Yönlü Bir Proje”, TÜBA-KED, 8

Keskin – Tanaç-Zeren 2018 Keskin Y. – Tanaç-Zeren M. “Arkeolojik Alanlarda Bir Sunum Yöntemi Olarak

Arkeoparklar”, Süleyman Demirel Üniversitesi Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları

Dergisi, 110-124

Özbey – Saban 2019 Özbey V. – Saban D. “Dünya Miras Listesi’ne Doğru Anavarza Antik Kenti”, Art-Sanat Araştırma Makalesi, İstanbul Üniversitesi Yayınevi, 306

Özcan 2006 Özcan Z. “Planlamada Disiplinler Arası İlişkiler Ve Kentsel Arkeolojinin Yeri”, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 21, No:4, 1

Savrum-Kortanoğlu 2013 Savrum-Kortanoğlu M. “Arkeolojik Alanların Korunmasına ve Sunumuna Yönelik Modern Müdahaleler”, Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanter Dergisi, Sayı:11, 52

Söğüt 2015 Söğüt B. (Ed), “Stratonikeia ve Çevresi Araştırmaları”, Ege Yayınları, 2015, 107-116

Tıraş – Besnek 2017 Tıraş M. – Besnek F. “Osmaniye İli’nin Turizm Potansiyeli”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 769

Ünal 2006 Ünal A. “Eskiçağlarda Çukurova’nın Tarihi Coğrafyası ve Kizzuwatna (Adana) Krallığı’nın Siyasi Tarihi”, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:15, Sayı:3, 15-44

Yurtseven 2015 Yurtseven A. “Neokoros Düşüncesinin Kökeni ve Gelişimi: Tanrı, Kutsal Krallık ve Yönetici İlişkisi”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C.15,S.2, 1-16

https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/Gordion-antik-kenti-anadolu-tarihine-isik-tutuyor/1228264

https://www.bilgiustam.com/turkiyede-muzeciliğin-tarihçesi.

https://www.ktb.gov.tr/TR-134106/somut-kulturel-miras.html

https://www.kvmgm.ktb.gov.tr/TR-44310/ilke-karari--karar-no-658--karar-tarihi-05111999.html

https://www.kulturportali.gov.tr /turkiye/osmaniye/gezilecekyer/karatepe-aslantas-acik-hava-muzesi

https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5910

Sayfalar

229-248

Yayınlanan

10 Ocak 2022

Lisans

Lisans