Pnömonili Hastaya Yaklaşım
Özet
Pnömoni (zatürre), dünyada ölüm nedenleri arasında 7. sırada yer alan, akciğer parankiminin enfeksiyonu ve mikrobiyota dengesinin bozulmasıyla gelişen ciddi bir tablodur. En sık görülen belirtileri ateş, öksürük ve pulmoner infiltrat triadıdır. Hastalığın tanısında Tipik (S. pneumoniae) ve Atipik bakteriler ile solunum virüsleri etiyolojide ön plandadır. Tedavi sürecindeki ilk ve en kritik adım, hastanın yatış gereksinimini PSI veya CURB-65 skorlama sistemleri ile değerlendirmektir. Ayaktan vakalarda Amoksisilin, Makrolit veya Doksisiklin tercih edilirken; yatan ve yoğun bakım hastalarında MRSA ile Pseudomonas riskine göre anti-psödomonal beta-laktamlar ve ek ajanlar başlanır. Ağır inflamatuvar yanıtı veya vazopressör direnci olan vakalarda glukokortikoid tedavisi eklenebilir. COVID-19 pnömonisinde ise destek tedavilerin yanı sıra Deksametazon ve Remdesivir kullanımı öne çıkmaktadır. Hastaların takip ve taburculuk kararlarında akciğer grafisindeki lezyonların iyileşmesi haftalar alabildiği için radyolojik görüntüleme yerine klinik ve laboratuvar bulguları esas alınmalıdır. Yaşlı ve immünsüprese bireylerde belirtilerin daha silik seyredebileceği göz önünde bulundurularak akılcı antibiyotik kullanımıyla direnç gelişimi önlenmelidir.
Referanslar
Ashar B.H, Miller R.G, Sissan S.D. John Hopkins Internal Medicine Board Review 5. Edition Paul G. Auwaerter Respiratory infections 83-7
Vashisht R, Yilmaz G, Bhardwaj A. Pubmed Jain Pneumonia Pathology. Erişim linki: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526116/
Ramirez J. A File T, M Jr, Bond S. Uptodate FACP Overview of community-acquired pneumonia in adults. Erişim linki: https://www.uptodate.com/contents/overview-of-community-acquired-pneumonia-in-adults.
Klompas M., MD, Ramirez J. A. MD, Bond, S. MPH Clinical evaluation and diagnostic testing for community-acquired pneumonia in adults https://www.uptodate.com/contents/clinical-evaluation-and-diagnostic-testing-for-community-acquired-pneumonia-in-adults Feb 01, 2021.
Patel S, Veltri K. Antimicrobial Therapy for Community-Acquired Pneumonia US Pharm. 2015;40 (4):HS9-HS13. Erişim linki: https://www.uspharmacist.com/article/antimicrobial-therapy-for-communityacquired-pneumonia
File TM Jr, Niederman MS. Treatment of community-acquired pneumonia in adults who require hospitalization. Uptodate. Erişim linki: https://www.uptodate.com/contents/treatment-of-community-acquired-pneumonia-in-adults-who-require-hospitalization
Alici İO, Çapan N, Ertürk A, Canbakan S. Comparison of Severity Scoring Systems in Community-Acquired Pneumonia. Solunum. 2015; 17(1): 15 - 21.
Non L.R., Patel R.R. Community-acquired Pneumonia Kollef M.H, Isakow W, Burks A.C, Despotovic V.(edt) The Washington Manual of Critical Care 3rd edition 334-6
Kim YA, Gandhi RT, Hirsch SM, Bloom A. FIDSA Uptodate Coronavirus disease 2019 (COVID-19): Management in hospitalized adults Erişim linki:https://www.uptodate.com/contents/coronavirus-disease-2019-covid-19-management-in-hospitalized-adults