İnmeli Hastaya Yaklaşım
Özet
İnme, serebral damarların tıkanması veya yırtılması sonucu gelişen, Türkiye'de ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alan akut nörolojik bir disfonksiyondur. Olguların %87'sini iskemik, %13'ünü ise hemorajik inmeler oluşturmaktadır. Akut iskemik inmede FAST (yüz-kol-konuşma testi) ile semptomların hızlı tanınması ve kan tetkikleri ile nörogörüntülemenin (kontrastsız BT/MRG) yapılması hayati önem taşır. Tedavide doku plazminojen aktivatörü (IV-tPA), kanamanın dışlandığı ve ilk 4,5 saatte başvuran uygun hastalara 0,9 mg/kg dozunda uygulanır. Anterior dolaşımda büyük arter tıkanıklığı olan hastalarda ilk 24 saat içinde mekanik trombektomi değerlendirilmelidir. Hastaların takibinde kan basıncı kontrolü, kan glukozunun 140-180 mg/dl aralığında tutulması, beyin ödemine karşı ozmotik diüretik (Mannitol) kullanımı, derin ven trombozu profilaksisi ve ateş yönetimi temel esaslardır. Spontan intraserebral kanamada ise antikoagülanlar hızla kesilmeli, kanama kontrolü ve sistolik kan basıncının 140-160 mmHg seviyelerine düşürülmesi hedeflenmelidir.
Referanslar
Ceren AN, Adın RM, Armutlu K. İnme. Armutlu K, editör. Nörolojik fizyoterapide klinik ölçümler ve değerlendirmeler. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2021.p.67-74.
Öztürk Ş. Serebrovasküler hastalik epidemiyolojisi ve risk faktörleri. Dünya ve Türkiye perspektifi. Turkish Journal of Geriatrics.2009;13(1): 51-8
Benjamin EJ, Blaha MJ, Chiuve SE, et al. American Heart Association Statistics Committee and Stroke Statistics Subcommittee. Heart disease and stroke statistics.2017 update: a report from the American Heart Association Circulation. 2017 March 07; 135(10): e146–e603.
Caplan LR. Basic pathology, anatomy, and pathopysiology of stroke. In: Caplan's Stroke: A Clinical Approach, 4th edition, Saunders Elsevier, Philadelphia 2009. p.22.
Kutluk K. İnme tanı ve tedavi. 1. Baskı, O’ Tıp Kitabevi, İzmir. 2016:34-9.
Özdemir G. İskemik serebrovasküler hastalıklar ve önlenebilir acil durumlar. Turkiye Klinikleri J Neurol-Special Topics 2016;9(2):19-24
Kunt R. Bir devlet hastanesi bakış açısıyla akut iskemik inmede intravenöz trombolitik tedavi. Türk Beyin Damar Hastalıkları Dergisi 2016; 22(3): 91-9
Kutluk K. İnme tanı ve tedavi. 1. Baskı, O’ Tıp Kitabevi, İzmir. 2016:68-9
Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, et al. Guidelines fort he early management of patients with acute ischemic stroke: 2019 Update to the 2018 guidelines fort he early management of acute isvhemic stroke: A guideline for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke 2019; 50:e344.
Chia NH, Leyden JM, Newbury J, et al. Determining the number of ischemic strokes potentially eligible for endovascular thrombectomy: A population-based study. S troke 2016; 47:1377.
Paciaroni M, Agnelli G, Micheli S, Caso V. Efficacy and safety of anticoagulant treatment in acute cardioembolic stroke: a meta-analysis of randomized controlled trials. Stroke 2007; 38:423.
Rodriguez-Garcia JL, Botia E, de La Sierra A, et al. Significance of elevated blood pressure and its management on the short-term outcome of patients with acute ischemic stroke. Am J Hypertens 2005; 18:379.
Ropper AH. Management of raised intracranial pressure anf hyperosmolar therapy. Pract Neurol 2014; 14:152.
Lindsberg PJ, Ronie RO. Hyperglycemia in acute stroke. Stroke 2004; 35:363
Amin AN, Lin J, Thompson S, Wiederkehr D. Rate of deep-vein thrombosis and pulmonary embolism during the care continuum in patients with acute ischemic stroke in the United States. BMC Neurol 2013; 13:17.
Ginsberg MD, Busto R. Combating hyperthermia in acute stroke: a significant clinical concern. Stroke 1998; 29:529.
Gross BA, Jankowitz BT, Friedlander RM. Cerebral intraparenchymal hemorrhage: A review. JAMA 2019; 321:1295.
Hemphill JC 3rd, Greenberg SM, Anderson CS, et al. Guidelines fort he management of spontaneous intracerebral hemorrhage: A guideline for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke 2015; 46:2032
Whelton PK, Carey RM, Aronow WS, et al. 2017 ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/APhA/ ASH/ASPC/NMA/PCNA guideline fort he prevention, detection, evaluation and management of high blood pressure in adults: A report of the American College of Cardiology/American Heart Association task force on clinical practice guidelines. Circulation 2018; 138:e484.