Epididimoorşit
Özet
Epididimoorşit, epididim ve testisin enfeksiyöz veya inflamatuar süreçlerine bağlı olarak gelişen, skrotumda ağrı, şişlik, ödem ve eritem ile karakterize akut ya da kronik seyirli klinik bir tablodur. Hastalık çoğunlukla bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklansa da etken mikroorganizmalar yaş gruplarına ve risk faktörlerine göre değişiklik gösterir. 35 yaş altı cinsel açıdan aktif erkeklerde Chlamydia trachomatis ve Neisseria gonorrhoeae en yaygın patojenler iken; çocuklarda viral enfeksiyonlar ile doğuştan genitoüriner sistem anomalileri ve idrar reflüsü ön plana çıkmaktadır. 35 yaş üstü hastalarda ve kalıcı kateter kullanan popülasyonda ise Escherichia coli ve Pseudomonas gibi enterik mikroorganizmalar sıklıkla izlenir. Bunların yanı sıra kabakulak, tüberküloz ve brusella enfeksiyonları ile Behçet hastalığı ve amiodaron kullanımı gibi enfeksiyon dışı durumlar da hastalığa yol açabilir. Tanı acil serviste esas olarak ayrıntılı anamnez ve fizik muayene bulgularıyla konulur; tanısal doğrulamada idrar tahlili, idrar kültürü, kan parametreleri ve acil cerrahi gerektiren testis torsiyonunun ayrımında renkli Doppler ultrasonografiden yararlanılır. Tedavi yaklaşımında yatak istirahati, skrotal elevasyon, soğuk uygulama ve antiinflamatuar analjezikleri içeren destek tedavisinin yanı sıra hastanın yaşına ve etken şüphesine uygun ampirik antibiyoterapi başlanır. Sistemik semptomları ağır olan vakalarda hastaneye yatış ve parenteral antibiyotik tedavisi uygulanırken, apse gelişen olgularda cerrahi drenaj gerekmektedir.
Referanslar
Luzzi GA, O'Brien TS. Acute epididymitis. BJU Int. 2001;87(8):747-755. doi:10.1046/j.1464-410x.2001.02216.x.
McCollough, M., & Rose, E. (2018). Genitourinary and renal tract disorders. In Walls, R., Hockberger, R., & Gausche-Hill, M (Eds.), Rosen's Emergency Medicine: Concepts and Clinical Practice. (9th ed., pp. 2163-2181). Philadelphia, PA: Elsevier.
Berger RE, Lee JC. (2002). Epididymitis. In: Walsh PC, Retik AB, Vaughan ED, Wein AJ (Eds.), Campbell’s Urology. (8 th ed, pp. 678- 680). Philadelphia: WB Saunders.
Montari, P. (2020). Inflammatory and Pain Conditions of the Male Genitourinary Tract: Prostatitis and Related Pain Conditions, Orchitis, and Epididymitis. Partin, A. W., Dmochowski, R. R Kavoussi, L. R., & Peters, C. A. (Eds.), Campbell-Walsh-Wein Urology. (12 th ed, pp. 1202- 1223 e8.). Elsevier Health Sciences.
Akdemir, Ö.A. (2016). Prostatit, Orşit, Epididimit. Tekgül S., Türkeri L., Esen A., & Alıcı B (Eds.), Üroloji Masaüstü Başvuru Kitabı (2.baskı, s. 109-112). Ankara: İris İnteraktif.
Krieger, JN.(2000). Prostatitis, epididymitis and orchitis. In Mandell GL, Bennett JE, Dolin R (Eds.), Principles and practice of infectious diseases (5th ed., p. 1243). Philadelphia: Churchill Livingstone.
Davis JE.(2016). Male genital problems. In: Tintinalli JE (Ed.), Tintinalli’s emergency medicine: a comprehensive study guide (8th ed., pp. 601 - 609) New York: McGraw-Hill.
Siegel A, Snyder H, Duckett JW. Epididymitis in infants and boys: underlying urogenital anomalies and efficacy of imaging modalities. J Urol. 1987; 138 (4 Pt 2): 1100 - 1103. doi: 10.1016/ s0022-5347(17) 43514-2.
Merlini E, Rotundi F, Seymandi PL, et al. Acute epididymitis and urinary tract anomalies in children. Scand J Urol Nephrol. 1998;32(4):273-275. doi:10.1080/003655998750015449.
Kryger, J. V. (2017). Acute and chronic scrotal swelling. In Kliegman, R. M., Lye, P. S., Bordini, B. J., Toth, H., & Basel, D. (Eds.). Nelson Pediatric Symptom-Based Diagnosis E-Book.(p.329) Elsevier Health Sciences.
Mulcahy FM, Bignell CJ, Rajakumar R, et al. Prevalence of chlamydial infection in acute epididymo-orchitis. Genitourin Med. 1987;63(1):16-18. doi:10.1136/sti.63.1.16.
Barnes RC, Daifuku R, Roddy RE, et al. Urinary-tract infection in sexually active homosexual men. Lancet. 1986;1(8474):171-173. doi:10.1016/s0140-6736(86)90650-1.
Lebovitch, S., & Pontari, M. A. (2007). Prostatitis and lower urinary tract infections in men. In Hanno, P. M., Guzzo, T. J., Malkowicz, S. B., & Wein, A. J. (Eds). Penn clinical manual of urology (pp. 177-188). WB Saunders.
Nikolaou M, Ikonomidis I, Lekakis I, et al. Amiodarone-induced epididymitis: a case report and review of the literature. Int J Cardiol. 2007;121(1):e15-e16. doi:10.1016/j.ijcard.2007.05.079.
Cho YH, Jung J, Lee KH, et al. Clinical features of patients with Behçet's disease and epididymitis. J Urol. 2003;170(4 Pt 1):1231-1233. doi:10.1097/01.ju.0000081957.90395.4c.
Huang LH, Yeung CY, Shyur SD, et al. Diagnosis of Henoch-Schönlein purpura by sonography and radionuclear scanning in a child presenting with bilateral acute scrotum. J Microbiol Immunol Infect. 2004;37(3):192-195.
Trojian TH, Lishnak TS, Heiman D. Epididymitis and orchitis: an overview. Am Fam Physician. 2009;79(7): 583-587.
Pannek J, Haupt G. Orchitis due to vasculitis in autoimmune diseases. Scand J Rheumatol. 1997; 26(3): 151 - 154. doi: 10.3109/ 03009749709065674.
Masarani M, Wazait H, Dinneen M. Mumps orchitis. J R Soc Med. 2006;99(11):573-575. doi:10.1258/jrsm.99.11.573.
Heaton ND, Hogan B, Michell M, et al. Tuberculous epididymo-orchitis: clinical and ultrasound observations. Br J Urol. 1989;64(3):305-309. doi:10.1111/j.1464-410x.1989.tb06019.x.
Ozturk A, Ozturk E, Zeyrek F, et al. Comparison of brucella and non-specific epididymorchitis: gray scale and color Doppler ultrasonographic features. Eur J Radiol. 2005; 56(2): 256 - 262. doi: 10.1016/j.ejrad.2005.01.008.
Tracy CR, Steers WD, Costabile R. Diagnosis and management of epididymitis. Urol Clin North Am. 2008; 35 (1): 101 - vii. doi: 10.1016/j.ucl.2007.09.013.
Nickel WR, Plumb RT.(1986). Mumps orchitis. In: Harrison JH, Gittes RF, Perlmutter AD, Stamey TA, Walsh PC, (Eds.). Campbells urology (5th ed, pp.977- 988). Philadelphia: W.B. Saunders.
Street, E. J., & Wilson, J. D. (2014). Acute epididymo-orchitis. Medicine. 42(6), 338-340.
Ferrie BG, Rundle JS. Tuberculous epididymo-orchitis. A review of 20 cases. Br J Urol. 1983;55(4):437-439. doi:10.1111/j.1464-410x.1983.tb03340.x.
Cek M, Sturdza L, Pilatz A. Acute and chronic epididymitis. European Urology Supplements. 2017;16(4), 124-131.
Ciftci AO, Senocak ME, Tanyel FC, et al. Clinical predictors for differential diagnosis of acute scrotum. Eur J Pediatr Surg. 2004;14(5):333-338. doi:10.1055/s-2004-821210.
Gordhan CG, Sadeghi-Nejad H. Scrotal pain: evaluation and management. Korean J Urol. 2015; 56 (1): 3 - 11. doi: 10.4111/ kju. 2015. 56.1.3.
Kadish HA, Bolte RG. A retrospective review of pediatric patients with epididymitis, testicular torsion, and torsion of testicular appendages. Pediatrics. 1998; 102 (1 Pt 1): 73 - 76. doi: 10.1542/ peds. 102. 1.73.
Redshaw JD, Tran TL, Wallis MC, deVries CR. Epididymitis: a 21-year retrospective review of presentations to an outpatient urology clinic. J Urol. 2014; 192 (4): 1203 - 1207. doi: 10.1016/ j.juro.2014. 04. 002.
Berger RE.(1992). Sexually transmitted disaeses. In: Walsh PC, Retik AB, Stamey TA, Vaughan ED, (Eds). Campbell’s Urology (6th, pp.826- 846),USA.
Gkentzis A, Lee L. The aetiology and current management of prepubertal epididymitis. Ann R Coll Surg Engl. 2014;96(3):181-183. doi:10.1308/003588414X13814021679311.
Lau P, Anderson PA, Giacomantonio JM, Schwarz RD. Acute epididymitis in boys: are antibiotics indicated?. Br J Urol. 1997;79(5):797-800. doi:10.1046/j.1464-410x.1997.00129.x.
Tracy C.R., & Costabile R.A.(2006). The changing face of epididymitis from 1965 to 2005. Abstract presentation, 53rd James C. Kimbrough Urological Seminar, Savannah, GA. January 16, 2006.
Buttaravoli P., Leffler S. M..(2012). Epididymitis (Chapter 79). In: Buttaravoli, P., & Leffler, S. M. (Eds.)., Minor Emergencies E-Book. ( 3 th edition, pp. 301- 305). Elsevier Health Sciences.
Workowski KA, Bolan GA; Centers for Disease Control and Prevention. Sexually transmitted diseases treatment guidelines, 2015 [published correction appears in MMWR Recomm Rep. 2015 Aug 28;64(33):924]. MMWR Recomm Rep. 2015;64(RR-03):1-137.
Ludwig M. Diagnosis and therapy of acute prostatitis, epididymitis and orchitis. Andrologia. 2008;40(2):76-80. doi:10.1111/j.1439-0272.2007.00823.x.
Nickel, JC. (2005). Epididymitis. In: Rakel RE, Bope ET (Eds.), Conn’s current therapy (pp. 797- 798). Philadelphia: Elsevier.